کد خبر: ۴۳۴۲۱۷۵

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۱:۲۴

تجلی احسن الحال در خانواده/ ۱۰

توصیه‌های قرآن برای خلق خانه‌ای پرنشاط و سرزنده + صوت

قرآن با دعوت به سیر و گردش، ما را از ایستایی و خستگی دور می‌کند، هنگامی که سفر می‌کنیم، فرصت گفت‌وگو بیشتر فراهم می‌شود، دل‌ها گشوده‌تر می‌شود، دیدن طبیعت خستگی را می‌زداید، روحیه همکاری تقویت شده و افراد احساس ارزشمندی و نشاط بیشتری می‌کنند.

نوروز، این رویش کهن، همیشه با نوید «حول حالنا» همراه بوده است. این دعا، فراتر از یک عبارت نیایشی، آرزوی تحولی ژرف و همگانی در جان و جهان آدمیان است؛ تحولی که باید در دل زندگی روزمره خانواده‌ها جاری شود و کوچه‌های شهر و خانه‌هایمان را معطر کند. اما پرسش اصلی اینجاست؛ این «دگرگونی حال» چگونه می‌تواند در شرایط پیچیده امروز محقق شود؟

پاسخ در گرو التزام به اصول اخلاقی است. اخلاق، تنها مجموعه‌ای از باید‌ها و نباید‌ها نیست؛ بلکه زیربنای هر تحول اصیل فردی و اجتماعی است. در فضای کنونی، که تشویش‌ها و فشار‌های بیرونی ممکن است بر آرامش درونی سایه افکند، رعایت اصول اخلاقی در کنش‌ها و پیام‌های ما، خود به عاملی برای تجلی همان «حول حالنا» تبدیل می‌شود. اخلاق، چراغی است که مسیر تحول را روشن می‌کند.

ایکنا در آستانه فرا رسیدن سال نو و ایام نوروز، با هدف بهره‌گیری از آموزه‌های قرآنی در مسیر تحول و تربیت خانواده، سلسله درس‌گفتار‌هایی را با عنوان «تجلی احسن الحال در خانواده» تهیه و تقدیم مخاطبان گرامی می‌کند. در این مجموعه، مریم فرضی، مدرس دانشگاه و کارشناس دینی، با تبیین نکات کلیدی از قرآن کریم، به بررسی ابعاد مختلف این تحول روحی و معنوی می‌پردازد تا خانواده‌ها بتوانند سال جدید را با نشاط ایمانی و انس با تعالیم آسمانی آغاز کنند.

در دهمین درس‌گفتار به موضوع «نشاط و سرزندگی؛ اصل مهم در رسیدن به حال خوب اعضای خانواده» پرداخته شده است که در ادامه با هم می‌شنویم و می‌خوانیم:

{$sepehr_media_4242688_400_300}

در نگاه قرآن و آموزه‌های اهل‌بیت(ع)، نشاط و سرزندگی یک حالت سطحی و هیجانیِ زودگذر نیست، بلکه نتیجه اتصال به منبع حیات است؛ به این معنا که فرد بتواند زندگی خود را از درون بازسازی کند. در واقع، نشاط و سرزندگی ثمره حیات طیبه است. خداوند متعال در سوره مبارکه نحل، آیه ۹۷، تأکید می‌کند: «هر کس از زن یا مرد عمل صالح انجام دهد و مؤمن باشد، قطعاً به او حیات طیبه می‌دهیم». حیات طیبه به معنای زندگی زنده، پویا و همراه با معناست؛ نشاط نیز به همین مفهوم است و به معنای احساس رضایت و آرامش درونی است. این آرامش درونی لزوماً از بیرون تزریق نمی‌شود، زیرا عوامل بیرونی ممکن است پایدار و ماندگار نباشند.

نشاط و سرزندگی از امید به خدا و یاد او سرچشمه می‌گیرد. یاد خدا به عنوان موتور بازسازی نشاط در وجود انسان عمل می‌کند. اعتقاد به توحید و معاد، همراه با یاد خدا، سبب افزایش روحیه شکرگزاری و دریافت انرژی مثبت می‌شود. برای دستیابی به این نشاط و بازسازی طراوت زندگی، راهکارهای مهمی وجود دارد. نخست، گفتار نرم و احترام‌آمیز با یکدیگر داشته باشیم. دوم، امیدآفرینی و پرهیز از سرزنش‌های دائمی داشته باشیم، زیرا سرزنش‌های پیوسته حال روحی فرد و اطرافیان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

خانه پرنشاط، خانه‌ای است که در آن افراد فرصت دوباره برای مهرورزی و عدالت‌ورزی دارند؛ چه از جانب والدین نسبت به فرزندان و چه از جانب فرزندان نسبت به والدین. نکته بسیار مهم برای پدر و مادرها این است که عدالت بین فرزندان را رعایت کنند و در غیر این صورت، این مسئله یک زنگ خطر است. خداوند در سوره مبارکه مائده، آیه ۸، می‌فرماید: «عدالت بورزید که به تقوا نزدیک‌تر است». بی‌عدالتی بین فرزندان، مانند تقدم دادن یک جنس بر جنس دیگر(یعنی پسر را بر دختر و برعکس تقدم داشتن) یا مقایسه کردن آن‌ها، می‌تواند موجب حسادت شود و نشاط و سرزندگی را از بین ببرد.

از عوامل بی‌نشاطی در خانه، تکرارهای بی‌وقفه و عادت‌های بدون نشاط است. یکی از عوامل مؤثر در ایجاد نشاط، سفر کردن است، حتی اگر کوتاه باشد. الگوهای تکراری زندگی، محیط را بی‌نشاط و بی‌رمزق می‌کند و تغییر محیط می‌تواند هیجانات مثبت را بین اعضای خانواده افزایش دهد و حال آن‌ها را بهبود بخشد. در روانشناسی نیز تأیید شده است که تغییر محیط اغلب به متعادل‌سازی هیجانات مثبت کمک می‌کند.

قرآن با دعوت به سیر و گردش، ما را از ایستایی و خستگی دور می‌کند. هنگامی که سفر می‌کنیم، فرصت گفت‌وگو بیشتر فراهم می‌شود، دل‌ها گشوده‌تر می‌گردد، دیدن طبیعت خستگی را می‌زداید، روحیه همکاری تقویت می‌شود و افراد احساس ارزشمندی و نشاط بیشتری می‌کنند. لازم نیست حتماً سفرهای گران‌قیمت یا طولانی‌مدت داشته باشیم؛ حتی یک سفر یک‌روزه نیز می‌تواند حال مناسب و پرنشاطی را برای اعضای خانواده به ارمغان آورد.

امیدوارم همه عزیزان مخاطب، این نکات را به عنوان اصولی اساسی در زندگی خود به کار گیرند و آن‌ها را رعایت کنند. ان‌شاءالله همه ما بتوانیم در سال جدید، حال خود را در مسیر درست و به بهترین شکل قرار دهیم.