کد خبر: ۴۳۴۴۶۵۷

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۹:۴۷

یادداشت

واکاوی سنت‌های غیرمادی در شکست سناریوهای نظامی آمریکا

به قلم حسین شجاعی؛ دانش‌آموخته دکتری قرآن و حدیث و پژوهشگر جهاددانشگاهی

شامگاه یکشنبه 16 فروردین‌ ماه حوالی جنوب اصفهان، یک عملیات گسترده نجات توسط نیروهای آمریکایی با هدف آزادسازی خلبانان جنگنده F-35 که روز جمعه در حریم هوایی ایران سقوط کرده بودند، با شکست کامل مواجه شد.

براساس گزارش‌های میدانی و اطلاعیه قرارگاه خاتم‌الانبیا، این عملیات که با برنامه‌ریزی دقیق و پشتیبانی اطلاعاتی و لجستیکی پیشرفته انجام شد، نه تنها به اهداف خود نرسید، بلکه با خسارات قابل توجهی برای مهاجمان همراه بود.

بنابر اطلاعیه سپاه موفقیت در خنثی‌سازی این عملیات، صرفاً برآمده از محاسبات متعارف نظامی نبوده و مشابهت معناداری میان این عملیات با آنچه در حادثه طبس در سال ۱۳۵۹ رخ داد وجود دارد؛ چرا که در هر دو عملیات، نیروی نظامی آمریکا علی رغم غافلگیری اولیه، با ناکامی و تلفات بالا روبه رو شد.

این رویداد، بار دیگر اصل بنیادین قرآن را یادآوری می‌کند که قدرت و تدبیر نهایی، تنها در دست خداوند است و تمام طرح‌ریزی‌های بشری، هرچند پیچیده و حساب‌شده، در برابر اراده الهی محدود و شکننده‌اند. آیات متعدد قرآن، از جمله آیه شریفه «بَلی إِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَیَأْتُوکُم مِّن فَوْرِهِمْ هَـذَا یُمْدِدْکُمْ رَبُّکُم بِخَمْسَهِ آلَافٍ مِّنَ الْمَلَائِکَهِ مُسَوِّمِینَ» (آل عمران/۱۲۵)، به روشنی نشان می‌دهد که امدادهای الهی وعده‌ای ثابت به مؤمنان صابر و پرهیزکار است. در آیه ۴۰ سوره انفال نیز می‌فرماید: «إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ»؛ این بیان، قانون همیشگی الهی را آشکار می‌سازد که هرگاه بندگان خدا در مسیر حق ایستادگی و خلوص نشان دهند، نصرت خداوند به شکلی غیبی و فراتر از محاسبات انسانی بر آنان نازل می‌شود.

قرآن رخدادهای جهان را تنها از منظر علّی و مادی نمی‌نگرد، بلکه آن‌ها را در چارچوب سنت‌های فرامادی تفسیر می‌کند. داستان اصحاب فیل، که در آن لشکر عظیم ابرهه با پرندگان ظاهراً ناچیز ابابیل نابود شد و غزوه احزاب، که در آن سپاه متحد مشرکان با وزش تندبادی غیرمنتظره پراکنده گشت نمونه‌هایی است که محدودیت قدرت انسان و شکست‌پذیری تدبیرهای بشری‌ را نشان می‌دهد. البته مکانیسم این امدادهای الهی، مشروط به ایمان راسخ، توکل و خلوص نیت است. هنگامی که دل‌ها از تردید و غرور تهی شود، سنت الهی در قالب امدادی نامرئی ظاهر می‌گردد و معادلات مادی را دگرگون می‌کند. چنین رخدادهایی هشدار و امیدی توأمان‌ با خود به همراه دارند، هشدار به آنان که تنها به قدرت خود می‌بالند و امید به مؤمنانی که می‌دانند در پس هر شکست یا پیروزی، تدبیر جاودانه خداوند جاری است.

بنابراین، چنین وقایعی فرصتی برای تأمل عمیق‌تر و عبور از تحلیل‌های سطحی صرفاً مبتنی بر توان سخت‌افزاری است. آنچه در جنوب اصفهان رخ داد، نه یک شکست نظامی معمولی، بلکه یادآوری مجددی از حاکمیت مطلق قوانین الهی بر جهان است و نشان می‌دهد که هرگونه برنامه‌ریزی و قدرت‌نمایی‌، در نهایت در چارچوب مشیت و اراده الهی معنا می‌یابد. این رویداد درس بزرگی برای همه بازیگران بین‌المللی است که در محاسبات خود، باید به عاملی فراتر از قدرت مادی توجه کنند.