کد خبر: ۴۳۴۷۵۴۸

تاریخ: ۳۱ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۱:۳۴

سخنگوی وزارت امور خارجه:

تصمیمی برای دور بعدی مذاکرات نداریم

اسماعیل بقایی با بیان اینکه در حال حاضر تصمیمی برای دور بعدی مذاکرات نداریم، گفت: از ابتدای آتش‌بس، ما با بدعهدی و کارشکنی آمریکا مواجه بودیم. آمریکا همزمان با ادعای پیگیری دیپلماسی، رفتار‌هایی انجام می‌دهد که نشان از هیچ جدیتی در پیگیری یک روند دیپلماتیک ندارد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، صبح امروز، دوشنبه 31 فروردین، در نشست خبری خود با اشاره به تحولات اخیر اظهار کرد: ما در عرصه دیپلماسی شاهد تحولات متعددی بودیم و تمرکز اصلی بر مذاکرات مربوط به پایان جنگ بوده است.

وی در پاسخ به سؤالی درباره تهدید ترامپ مبنی بر حمله مجدد به زیرساخت‌های ایران و رویکرد ایران در این خصوص، گفت: ما در حال حاضر تصمیمی برای دور بعدی مذاکرات نداریم. آمریکا همزمان با ادعای پیگیری دیپلماسی، رفتارهایی را از خود نشان می‌دهد که به هیچ عنوان جدیتی در پیگیری یک روند دیپلماتیک را نشان نمی‌دهد. از ابتدای آتش‌بس، ما با بدعهدی و کارشکنی آمریکا مواجه بودیم. ابتدا ادعا کردند که لبنان بخشی از آتش‌بس نبوده، در حالی که پاکستان صراحتاً این موضوع را تأیید کرده بود. پس از حصول تفاهم، شاهد اقدامات دریایی در تنگه هرمز بودیم. چند ساعت پیش نیز حمله‌ای به یک کشتی صورت گرفت که نقض آشکار آتش‌بس و مصداق عمل تجاوزکارانه است. این عدم تطابق رفتار و گفتار، صرفاً بدگمانی ایران را نسبت به کل فرایند تشدید می‌کند. ایران با دقت و توجه به منافع ملی خود، درباره ادامه مسیر تصمیم لازم را اتخاذ خواهد کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد احتمال حمله دوباره در حین مذاکرات، عنوان کرد: قطعاً ما نمی‌توانیم تجربه پرهزینه سال گذشته را فراموش کنیم و حتی یک لحظه نیز نباید فراموش کرد که آمریکا دو بار دیپلماسی را نقض کرده است. مطمئناً تمامی اجزای ایران با هوشیاری کامل، هر روندی را دنبال خواهند کرد. ما در روندهای دیپلماتیک باید مراقب دسیسه‌های دشمن باشیم و این وظیفه عاقلانه تیم مذاکراتی و کل مجموعه حاکمیت است.

وی در خصوص حادثه برای کشتی‌ها در تنگه هرمز گفت: اولاً، هر آنچه در تنگه هرمز رخ می‌دهد، صرفاً ناشی از اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است. تا پیش از نهم اسفند ماه، تنگه هرمز کاملاً ایمن بود. جامعه جهانی باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را در این خصوص پاسخگو بداند و مراقب باشد تا جای مقصر و قربانی را عوض نکند. ثانیاً، مراجع ذی‌صلاح ما در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این حادثه از سوی ایران صورت گرفته است یا خیر.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص وضعیت آتش‌بس، موضع ایران را اینگونه تشریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در راستای صیانت از منافع ملی خود، پایبندی به هیچ‌گونه ضرب‌الاجل یا اولتیماتومی را نمی‌پذیرد. مسئولیت آغازگر این منازعه بر عهده ایران نبوده است؛ بلکه نیروهای مسلح ما در دفاع از تمامیت ارضی کشور، در مقاطع خرداد و اسفند ۱۴۰۴، موضع قاطع خود را مبنی بر ادامه دفاع تا حصول کامل منافع ملی اعلام داشته‌اند. بدیهی است در صورت هرگونه اقدام ماجراجویانه از سوی ایالات متحده و اسرائیل، نیروهای مسلح ایران با اتکاء به توانمندی‌های کامل خود، آمادگی لازم برای پاسخگویی قاطعانه را دارا هستند.

وی درباره پیشنهادات مطرح شده از سوی آمریکا به ایران اظهار کرد: پس از ارائه طرح اولیه ۱۵ ماده‌ای توسط آمریکا، ایران نیز پیشنهادی ۱۰ ماده‌ای را مطرح کرد. متعاقب آن، مباحثات گسترده‌ای با در نظر گرفتن ملاحظات و دیدگاه‌های طرف مقابل در اسلام‌آباد صورت پذیرفت که نتایج آن در قالب بسته‌ای مدون، طی سفر ژنرال عاصم منیر به تهران مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در فرآیندهای مذاکراتی، تبادل دیدگاه میان طرفین امری طبیعی است. اطلاق عنوان «پیشنهاد جدید» به تحولات اخیر، عنوانی دقیق نیست؛ چرا که مواضع اصولی ایران همواره شفاف و مستحکم بوده است. برخلاف رویکرد متغیر و متناقض طرف مقابل که در رسانه‌ها نیز بازتاب یافته، مواضع ایران در روند مذاکرات ثابت و روشن بوده است، زیرا از خطوط قرمز و اولویت‌های خود کاملاً آگاهیم. رویکرد ایران مبتنی بر اصول منطقی و انصاف استوار است و بسیاری از اطلاعات منتشر شده در رسانه‌ها پیرامون جزئیات این موضوع، تنها در حد گمانه‌زنی بوده و فاقد اعتبار تأیید شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص ادعای اعزام تیم آمریکایی به پاکستان و میزان اعتماد به واشنگتن، موضع ایران را قاطعانه تشریح کرد: مبنای عمل ما عدم اعتماد به ایالات متحده آمریکا است؛ هیچ‌گونه اطمینانی به این کشور وجود ندارد. تصمیم‌گیری‌های ما کاملاً بر اساس منافع و مصالح ملی ایران صورت می‌گیرد. در هر فرآیندی، باید سازوکارهایی اتخاذ شود که اهرم‌های اجرایی تضمین‌کننده منافع ما باشند. سفر مقامات آمریکایی به پاکستان امری داخلی است و به خودشان مربوط می‌شود. در حال حاضر، هیچ نشانه جدیت قابل اعتنایی از سوی آمریکا مشاهده نمی‌شود.

وی در رابطه با پیشنهادات مطرح شده توسط آمریکا که در بیانیه شورای عالی امنیت ملی به آن اشاره شده بود و طی سفر فرمانده ارتش این کشور به تهران ارائه شد، و همچنین درباره وضعیت بررسی این پیشنهادات، چنین توضیح داد: روند بررسی این پیشنهادات همچنان ادامه دارد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد نقض آتش‌بس در لبنان، ضمن رد اتهامات وارده به ایران، اظهار کرد: طرف مقابل به طور مداوم تلاش می‌کند تا تقصیر را به گردن ایران بیندازد، به جای آنکه به اشکالات وارده بر عملکرد خود اذعان کند. از همان آغاز برقراری آتش‌بس، ایالات متحده آمریکا در اجرای بخش‌های کلیدی آن قصور آشکاری داشت. در روزهای اخیر نیز، علی‌رغم توافق برقراری آتش‌بس در لبنان و بازگشایی تنگه هرمز، شاهد ادامه محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا بودیم. این وقایع گواه روشنی بر فقدان جدیت ایالات متحده در فرآیند دیپلماتیک است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در خصوص روابط ایران با چین و روسیه در دوران جنگ، بیان کرد: ضمانت‌کننده اصلی امنیت ایران، مردم این کشور هستند. در این میان، هیچ تردیدی در مسئولیت‌پذیری کشورها، به ویژه اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد، وجود ندارد. ما از اقدام روسیه و چین در وتوی قطعنامه‌ای که علیه صلح بود، قدردانی می‌کنیم. در تماس مستمر با پکن و مسکو هستیم و معتقدیم به نفع جامعه بین‌المللی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی به دلیل نقض قوانین بین‌المللی، پاسخگو باشند.

وی در مورد پیش‌شرط‌های ایران، گفت: پیش‌شرط‌های ما کاملاً معقول و مبتنی بر منافع ملی ایران است. ما در حال حاضر با نقض آتش‌بس در دوره‌ای که مقرر شده بود برقرار گردد، مواجه هستیم؛ این نقض شامل حوادث لبنان، محاصره دریایی ایران و تعرض به کشتی‌های تجاری که مصداق بارز نقض حقوق بین‌الملل است، می‌شود.

وی در خصوص نقش ایران در حل منازعه میان پاکستان و افغانستان، افزود: ایران کشوری صلح‌طلب است و تمایل قلبی ما برقراری صلح و ثبات در منطقه پیرامونی است. ما هرگونه کمکی را که بتوانیم در جهت یاری رساندن به این دو کشور انجام دهیم، با کمال میل ارائه خواهیم کرد.

سخنگوی وزارت خارجه در مورد نشست چهارجانبه ترکیه، عربستان، پاکستان، مصر و ادعاهای مطرح شده درباره تنگه هرمز، عنوان کرد: تماس‌های ما با این کشورها همچنان ادامه دارد. اقداماتی که ایران در خصوص تنگه هرمز انجام داده، کاملاً منطبق بر حقوق بین‌الملل بوده است. آمریکا و رژیم صهیونیستی از تنگه هرمز برای اجرای اقدامات تجاوزکارانه استفاده کرده‌اند. در شرایط تعرض نظامی، کشور ما مجاز به واکنش متقابل است. بخشی از تنگه هرمز جزو آب‌های سرزمینی ایران محسوب می‌شود و ایران صرفاً یک اقدام دفاعی انجام داده است. درک می‌کنیم که بسیاری از کشورها متضرر شده‌اند، اما راه حل این مسئله سرزنش ایران نیست؛ بلکه باید طرفی که عامل اصلی این وضعیت بوده را مورد خطاب قرار داد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص مسئله اورانیوم غنی‌شده و احتمال انتقال آن به خارج از کشور، تأکید کرد: همان‌گونه که جان و کرامت شهروندان ایرانی برای ما ارزشمند و مقدس است، تمامی دارایی‌های ملی ایران نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و پاسداشت آن‌ها وظیفه ماست. حوزه انرژی هسته‌ای و دانش بنیادین آن، که موجب دستاوردهای کنونی ایران شده است، نمونه‌ای درخشان از تلاش علمی کشور در جهت فتح قله‌های دانش محسوب می‌شود. حفاظت از این دستاوردها، چه در حوزه هسته‌ای و چه در سایر عرصه‌های علمی و صنعتی، از اولویت‌های اساسی ماست و تمامی اقدامات لازم در این راستا به عمل خواهد آمد.

وی در ادامه افزودند: یکی از اهداف اصلی دشمن در طول این مدت، مراکز دانشگاهی و صنعتی ما بوده است؛ این امر نشان‌دهنده آن است که دشمن با رفاه و پیشرفت ملت ایران مشکل اساسی دارد. لازم به ذکر است که در هیچ مقطع زمانی، چه در مذاکرات اخیر و چه در گذشته، موضوع انتقال اورانیوم غنی‌شده به ایالات متحده آمریکا به عنوان یک گزینه از سوی ایران مطرح نبوده است.

بقایی در مورد میزان خوش‌بینی به مذاکرات، اظهار کرد: ما رویکردی واقع‌بینانه را در پیش گرفته‌ایم و اساساً خوش‌بین نیستیم. تجربیات ۶۰ سال گذشته، ما را به شدت واقع‌بین ساخته و حتی در قبال رویکردهای آمریکا، به سطحی از بدبینی معقول رسیده‌ایم؛ زیرا بدبینی نسبت به دشمن، عین خردورزی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به ادعای دونالد ترامپ مبنی بر تماس تلفنی با ایران و لحن تند او، بیان کرد: اساساً فرصتی برای چنین اقدامی که در آن بخواهند به هیأت نمایندگی ایران پرخاش کرده یا با لحنی تند صحبت کنند، نه فراهم شده و نه فراهم خواهد شد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص نقش میانجی‌گری کشورها، تصریح کرد: در حال حاضر، تنها طرف میانجی رسمی ما کشور پاکستان است. سایر کشورها نیز مساعی خیرخواهانه خود را مبذول داشته و در تماس هستند، اما پیگیری رسمی این روند در انحصار پاکستان قرار دارد. قطعاً حفظ اعتبار میانجی‌گران برای موفقیت روند دیپلماسی حیاتی است؛ چرا که هرگونه خیانت به این روند، اعتبار طرف میانجی‌گر را خدشه‌دار می‌سازد.

وی در ادامه، با اشاره به دلیل حضور «ونس» در مذاکرات و ابراز تردیدهای آمریکا، بیان کرد: هیچ تردیدی وجود ندارد که اختلافات داخلی در ایالات متحده آمریکا، یکی از عوامل تعیین‌کننده در شکل‌دهی به رفتارهای این کشور است. بخش قابل توجهی از جامعه آمریکا با اقدامات فراقانونی دولتمردان خود مخالف هستند و گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که این مسیر را به نفع مردم آمریکا نمی‌دانند. آنچه ما شاهد آن هستیم، رفتارهای متزلزل و سردرگم مقامات آمریکایی است؛ این یکی از مصائب بزرگی است که در طول یک سال اخیر در فرآیندهای دیپلماتیک مشاهده کرده‌ایم و به دیپلماسی آسیب جدی وارد کرده است.

وی در خصوص تصویب قانون مدیریت تنگه هرمز در مجلس شورای اسلامی، اظهار کرد: تمامی ارکان حاکمیت، از جمله مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی، در جهت تأمین منافع ملت، تصمیمات مناسب را اتخاذ خواهند کرد. ما نیز این موضوع را با جدیت پیگیری خواهیم کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به توئیت منتسب به عراقچی در خصوص تنگه هرمز، اظهار کرد: اصولاً وزارت امور خارجه هیچ اقدامی را بدون هماهنگی با نهادهای بالادستی، به ویژه در موضوعاتی با این درجه از اهمیت، انجام نمی‌دهد. لذا، جا دارد از برخوردی که با این موضوع صورت گرفت، گلایه کرد. اینکه توئیت یک دولتمرد (ترامپ) که به تناقض‌گویی شهره است و یکی از شیوه‌های او، سوءاستفاده از پویایی‌های داخلی ایران است، مبنای هجمه به دستگاه دیپلماسی قرار گیرد، از دیدگاه عقل سلیم قابل پذیرش نیست. پس از اعلام آتش‌بس در لبنان، مقرر شد تعهدات دیگر اجرایی شوند؛ این توئیت هیچ تفاهم جدیدی را مطرح نمی‌کرد، بلکه صرفاً تأییدی بر آمادگی ایران برای اجرای تعهدات خود بود. بر اساس تفاهم صورت گرفته پس از آتش‌بس لبنان، قرار بود تردد کشتی‌های تجاری از سر گرفته شود، اما عملاً ایالات متحده این فرآیند را مختل کرد.

بقایی در پاسخ به پرسشی مبنی بر احتمال مذاکره پیرامون برنامه موشکی ایران در صورت انجام مذاکرات، با تعجب پرسید: چگونه این سوال به ذهن شما خطور کرده است؟ ما درباره توانمندی‌های دفاعی خود اصلاً گفت‌وگو نمی‌کنیم و این موضوع، محل مذاکره نیست.

وی در خصوص پیش‌شرط ایران برای عادی‌سازی شرایط در تنگه هرمز، افزود: هر بحثی که درباره تنگه هرمز مطرح می‌شود، باید با در نظر گرفتن زمینه شکل‌گیری وضعیت کنونی صورت گیرد. پیش از حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی، هیچ مشکلی در تنگه هرمز وجود نداشت. تا زمانی که این وضعیت برقرار است، صحبت یک‌سویه درباره عادی‌سازی شرایط امکان‌پذیر نیست. کشتی‌ها، صاحبان کالا و شرکت‌های بیمه در این شرایط حاضر به عبور و مرور نیستند. همچنین، نباید اجازه دهیم این تجربه تلخ دوباره تکرار شود. ایران به این نتیجه رسیده است که برای تأمین امنیت، تصویب پروتکلی برای تردد کشتی‌ها ضروری است تا ایمنی این آبراه حیاتی به نحو احسن تضمین شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص عدم حضور «ونس» در مذاکرات احتمالی و رویکرد وی در این فرآیند، عنوان کرد: “خود مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند که در جریان مذاکرات، به مقامات اسرائیلی گزارش می‌دادند. اجازه دهید در مورد احتمالات نظر ندهم. آنچه مسلم است این است که اجازه نخواهیم داد هیچ موضوعی که ارتباطی با مذاکرات ندارد، حواس ما را از منافع ملی پرت کند. در حال حاضر، تصمیم‌گیری نهایی در خصوص برگزاری دور بعدی مذاکرات صورت نگرفته است.”

بقایی در پاسخ به اظهارنظر یکی از مقامات اماراتی در مورد حملات ایران به کشورهای منطقه، تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران به هیچ عنوان خصومتی با کشورهای منطقه ندارد. آنچه رخ داد، دفاع مشروع ایران در برابر جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی بود؛ به‌ویژه آنکه برخی کشورها در ارتکاب این جنایات به آن‌ها یاری رساندند. اینکه ما خود را به غفلت بزنیم و تصور کنیم رژیم صهیونیستی پایبندی به حدود و مرزهای تجاوزطلبانه‌اش دارد، یک اشتباه تحلیلی مهلک است که پیامدهای آن متوجه تمامی منطقه خواهد شد.

سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به وضعیت فروش نفت ایران، افزود: ما از تمامی ظرفیت‌ها برای تداوم فعالیت عادی صنعت نفت و همچنین فروش نفت استفاده می‌کنیم. همکاران ما در وزارت نفت پیگیر این موضوع هستند.

وی در واکنش به اظهارات کذب مقامات آمریکایی علیه ایران، اظهار کرد: این اظهارات هم کار ما را آسان و هم دشوار می‌سازد؛ دشوار از این جهت که برخی رسانه‌ها این ادعاها را جدی گرفته و دستگاه دیپلماسی را مورد نقد قرار می‌دهند. تناقضات موجود در اظهارات مقامات آمریکایی به قدری آشکار است که نشان می‌دهد ادعاهای آن‌ها در خصوص ایران فاقد صداقت است.