کد خبر: ۴۳۴۸۰۴۰

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۰:۲۰

گروه‌های جهادی با روایتگری فرهنگی مدافعان امنیت را همراهی کنند

مسئول گروه جهادی نور هشتم شهرستان ساری بر ضرورت روایتگری گروه‌های جهادی و جهاد تبیین از سوی ایشان برای آگاه‌سازی و روشن‌سازی هرچه بیشتر در رابطه با مسائل مختلف اجتماعی در جامعه تأکید کرد و گفت: یک گروه جهادی موفق علاوه بر پشتیبانی از مدافعان امنیت کشور، باید در عرصه تبیین و روایتگری نیز فعالانه حضور داشته باشد و این دو بال فعالیت جهادی، مکمل یکدیگر هستند.

در دهه‌های اخیر واژه جهاد در عرصه اجتماعی ایران معنا و مصداقی نو یافته است. اگرچه ریشه این مفهوم در فرهنگ اسلامی-ایرانی به تلاش بی‌وقفانه در راه حق بازمی‌گردد، اما امروز گروه‌های جهادی به عنوان نهادهایی خودجوش، مردمی و اغلب غیر دولتی در حوزه محرومیت‌زدایی، توانمندسازی مناطق کم‌برخوردار و پشتیبانی از آرمان‌های ملی و انقلابی تلاش می‌کنند.

این گروه‌ها که عمدتاً متشکل از جوانان متخصص، دانشجویان، طلاب و اقشار مختلف مردم هستند، با الهام از مکتب شهدایی نظیر سپهبد حاج‌قاسم سلیمانی فعالیت خود را بدون چشمداشت مالی و تنها با تکیه بر ایمان، تخصص و تعهد اجتماعی آغاز کرده‌اند. حوزه فعالیت آن‌ها از سازندگی و عمران روستاهای دورافتاده و محله‌های حاشیه‌نشین شهرها تا ارائه خدمات آموزشی، درمانی، فرهنگی و حتی روایتگری در بحران‌های سیاسی-اجتماعی را شامل می‌شود.

ویژگی بارز این تشکل‌های مردمی، رویکرد از دل مردم برای مردم است. آن‌ها با شناسایی میدانی نیازهای واقعی به جای اقدامات سلیقه‌ای و مقطعی به دنبال راه‌حل‌های پایدار و تواناسازی جوامع هدف هستند. در سال‌های اخیر و همزمان با تشدید جنگ ترکیبی دشمنان علیه حافظان امنیت کشور، گروه‌های جهادی نقش‌آفرینی فراوانی کردند. آن‌ها افزون بر پشتیبانی لجستیک و تأمین مایحتاج مدافعان امنیت، وارد عرصه جهاد تبیین شدند تا با روایتگری صحیح و به‌موقع، از تحریف حقایق توسط رسانه‌های معاند جلوگیری کنند. به این ترتیب، فعالیت جهادی امروز دیگر محدود به محرومیت‌زدایی صرف نیست، بلکه به عنوان یک راهبرد فراگیر در برابر تهدیدات نرم و سخت نقشی حیاتی ایفا می‌کند.

صدیق، مسئول گروه جهادی نور هشتم ساری در گفت‌وگو با ایکنا، با اشاره به چگونگی ایجاد این گروه جهادی و فعالیت‌های آن به ویژه در ایام جنگ تحمیلی آمریکایی ـ صهیونیستی اظهار کرد: گروه جهادی نور هشتم ساری فعالیت خود را در سال ۱۳۹۸ و همزمان با ایام شهادت سپهبد حاج قاسم سلیمانی آغاز کرد. در نخستین اقداماتی که در استان سیستان و بلوچستان انجام شد، این گروه با وجود آنکه تازه‌تأسیس بود، حدود هفت تا هشت دستگاه تانکر آب به مناطق محروم اعزام کرد تا بخشی از نیاز آبی آن منطقه را تأمین کند.

وی افزود: پس از بازگشت از مأموریت سیستان، تمرکز اصلی گروه بر روی محله و منطقه سکونت خود در شهر ساری معطوف شد. طی یک فرآیند میدانی و محله‌محور، خانواده‌های نیازمند ساکن در همان منطقه شناسایی شدند. گروه اقدام به تهیه و توزیع بسته‌های حمایتی و معیشتی برای این خانواده‌ها کرد اما رویکرد اصلی گروه صرفاً کمک‌های موردی نبود، بلکه توانمندسازی خانواده‌ها در دستور کار قرار گرفت.

صدیق ادامه داد: در این راستا، برای افرادی که حتی دارای یک باغچه کوچک در منزل خود بودند، بذر و نشاء سبزیجات و صیفی‌جات تهیه و توزیع شد. همچنین، برای راه‌اندازی مشاغل خرد خانگی، تعداد زیادی جوجه مرغ به خانواده‌ها اهدا شد. مدل اجرایی این طرح به گونه‌ای طراحی شده بود که افراد کمک‌گیرنده کمک را به صورت رایگان و بدون قید و شرط دریافت نمی‌کردند. به خانواده‌ها توضیح داده می‌شد که این یک چرخه حمایت و بازگشت سرمایه اجتماعی است. برای مثال، در طرح توزیع جوجه در پایان دوره، درصد مشخصی از جوجه‌های تحویلی یا محصول حاصل از آن به گروه بازگردانده می‌شد و سپس، مجددا در میان خانواده‌های نیازمند دیگر توزیع می‌شد. این روش باعث می‌شد که افراد کمک دریافت‌شده را حقی مسلم و قابل استفاده نادرست تلقی نکنند و با انگیزه و مسئولیت‌پذیری بیشتری در طرح مشارکت کنند.

مدیر گروه جهادی نور هشتم ساری ادامه داد: در تمام این فرآیندها هیچ گونه سود و منفعت شخصی یا مالی برای اعضای گروه وجود ندارد و تمام منابع دوباره به چرخه کمک به نیازمندان بازمی‌گردد. همچنین، یک دستگاه میوه خشک‌کنی در اختیار داشته و اقدام به تولید میوه خشک می‌کنیم تا محصولات حاصل را برای محرومان درنظر بگیریم. حتی از پودر حاصل از میوه‌های خشک شده نیز برای مصارف خیریه استفاده می‌شود. انواع و اقسام این فعالیت‌های حمایتی در طول سال‌های فعالیت گروه انجام شده است.

به گفته صدیق، همسر و دختر وی که هر دو از اساتید دانشگاه هستند نیز نقشی محوری در بخش آموزش و فرهنگ گروه ایفا می‌کنند. این دو عضو گروه ساعت‌ها و جلسات متعدد آموزشی را به صورت کاملاً رایگان برای اقشار مختلف به ویژه کودکان و نوجوانان برگزار کرده‌اند. از جمله این فعالیت‌ها می‌توان به برگزاری کلاس‌های تئاتر برای کودکان اشاره کرد. همچنین، در حوزه درمان نیز گروه تا جایی که امکانات مالی و بودجه اجازه می‌داده، به بیماران و نیازمندان کمک‌های درمانی قابل توجهی ارائه کرده است. تمام این کمک‌ها دارای فیش‌ها و رسیدهای مالی است و آمار دقیق آن در دفاتر گروه موجود و برای ارائه به مراجع ذی‌صلاح آماده است. علاوه بر این، تهیه و اهدای جهیزیه به زوج‌های نیازمند نیز یکی دیگر از برنامه‌های مستمر این گروه بوده است.

اجرای پویش «لباس در حد نو»

وی افزود: یکی از ابتکارات شاخص این گروه جهادی در شهر ساری راه‌اندازی پویشی با عنوان «لباس در حد نو» بوده است. در این پویش البسه‌ای که فقط یک بار پوشیده شده‌اند و کیفیت آن‌ها همچون لباس نو است، اما صاحبانشان دیگر از آن‌ها استفاده نمی‌کنند، جمع‌آوری می‌شود. این البسه ابتدا به صورت حرفه‌ای خشک‌شویی می‌شوند و سپس، در فضایی که یکی از مساجد ساری در اختیار گروه قرار داده، بسته‌بندی و کاور می‌شوند. در نهایت، مراجعه‌کنندگان که عمدتاً مادران همراه با فرزندان خود هستند، براساس سایز و نیاز البسه مورد نظر را به صورت مستقیم و با حفظ کرامت انسانی خود انتخاب کرده و دریافت می‌کنند. این فرآیند به هیچ وجه به صورت تحویل یک‌طرفه و بدون نظارت نیست، بلکه با مشارکت خود خانواده‌های نیازمند انجام می‌شود تا لباس‌ها دقیقا متناسب با اندازه اعضای خانواده آن‌ها باشد.

مسئول گروه جهادی نور هشتم ساری ادامه داد: با آغاز ناآرامی‌ها و جنگی که از سوی دشمنان علیه حافظان امنیت کشور طراحی شده بود، گروه جهادی نور هشتم ساری بلافاصله وارد میدان شد. در آن برهه حساس، تأمین غذای مدافعان امنیت به طور کامل توسط این گروه پوشش داده شد. اما مهمتر از کمک‌های مادی، فعالیت در عرصه روایتگری و جهاد تبیین بود.

وی افزود: گروه با تولید و انتشار فیلم‌های مستند، برگزاری نمایشگاه‌های متعدد در سطح شهر ساری و نیز روایت‌های چهره به چهره به تبیین ابعاد مختلف حوادث پرداخت. مستندات تصویری تمام این فعالیت‌ها در آرشیو گروه موجود است. همچنین، این گروه جهادی دارای موکبی است که در ایام مختلف سال به ویژه در سوگواری‌های ملی و مذهبی برپا می‌شود.

صدیق با اشاره به شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: پس از گذشت سه روز از شهادت ایشان و به مدت چهل روز بلافاصله پس از واقعه تلخ شهادت موکب گروه برپا شده و هر شب از اقشار مختلف مردم با پذیرایی گرم و صرف غذا میزبانی می‌شود. همچنین، کار فرهنگی با محوریت کودک و نوجوان از اولویت‌های اصلی این موکب است. در این برنامه‌ها کودکان گرد هم می‌آیند و دختر بنده به زبانی ساده و متناسب با درک کودکان توضیح می‌دهد که چرا جنگ تحمیلی رخ داد یا حادثه تروریستی مشخصی چگونه اتفاق افتاد. سپس از کودکان خواسته می‌شود که برداشت و احساس خود را در قالب نقاشی بیان کنند. در مرحله بعد، یک تریبون نمادین در اختیار کودکان قرار می‌گیرد تا هر کودک توضیح دهد که چه چیزی کشیده و چه درکی از آن موضوع پیدا کرده است. تمام این لحظات فیلمبرداری می‌شود تا هم برای خود کودکان به عنوان یادگار بماند و هم به عنوان محتوای فرهنگی در فضای مجازی منتشر شود.

توزیع نمادهای ملی و مذهبی

مسئول گروه جهادی نور هشتم ساری اظهار کرد: این گروه جهادی در مناسبت‌های مختلف اقدام به پخش پوستر شهدای شاخص از جمله رهبر معظم انقلاب اسلامی(ره)، توزیع پرچم جمهوری اسلامی ایران بین مردم و همچنین، پخش سربندهایی مزین به نام ایران کرده است که مجموعاً حدود ۵۰ تا ۱۰۰ عدد سربند از سوی این گروه توزیع شده است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت روایتگری در شرایط کنونی کشور اظهار کرد: در این مدت که درگیر حوادث و جنگ بودیم، به وضوح مشاهده کردیم که روایتگری صحیح و شفاف تا چه اندازه می‌تواند به مردم و به ویژه نسل جوان کمک کند. برای مثال، وقتی خبر شهادت جمعی از دانش‌آموزان مینابی منتشر شد، گروه ما با تشییع نمادین پیکر این شهدا تلاش کرد تا واقعیت ماجرا را به تصویر بکشد. در آن مراسم بسیاری از کودکان و نوجوانان حاضر اصلاً نمی‌دانستند این شهدا چه کسانی هستند و چرا به شهادت رسیده‌اند. به یاد دارم که یکی از کودکان با دیدن آن صحنه متأثر شد و به سمت دخترم آمد. دخترم با صبر و حوصله برای او توضیح داد که چه اتفاقی افتاده و آن نوجوانان چگونه به شهادت رسیده‌اند. آن کودک پس از شنیدن این توضیحات، با صدای بلند و حالتی هیجانی گفت: «پس شما بروید و انتقام بگیرید، بروید مدرسه‌های آن‌ها را بزنید، بروید آن‌ها را بکشید».

این مسئول گروه جهادی با اشاره به این نمونه عینی افزود: بهترین و ارزشمندترین اقدام جهادی در این برهه حساس از زمان، دقیقا همین روایتگری است؛ روایتگری که مردم را با حقایق آشنا کند. متأسفانه امروز بسیاری از مردم مثلا نمی‌دانند چرا قرار است مذاکرات سیاسی خاصی انجام شود. برخی اشتباهاً تصور می‌کنند منظور از روایتگری فقط بازگویی خاطرات دفاع مقدس است؛ در حالی که روایتگری مستمر و به‌روز از ضروریات امروز است. یک گروه جهادی موفق علاوه بر پشتیبانی مادی از مدافعان امنیت کشور (مانند تأمین غذای آن‌ها) باید در عرصه تبیین و روایتگری نیز فعالانه حضور داشته باشد و این دو بال فعالیت جهادی، مکمل یکدیگرند.