کد خبر: ۴۳۴۸۳۹۶

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۰۹:۱۶

سوغات هوش مصنوعی در جدیدترین شماره «سیاست‌نامه»

سی‌وششمین شماره «سیاست‌نامه» فصلنامه اندیشه سیاسی ایران، ویژه پاییز و زمستان ۱۴۰۴ منتشر شد. این شماره از فصلنامه مشتمل بر هجده فصل است.

به گزارش ایکنا، «سیاست‌نامه» سی‌وششم پس از ذکر رویدادهای حقوق و علوم‌ سیاسی و سرمقاله رضا داوری‌ اردکانی با عنوان «هوش مصنوعی نه علم می‌آورد نه امید»، یادنامه خود را به سیدجواد طباطبایی اختصاص داده است. در این فصل، شیرین رستگارپور نویسنده و مترجم با «اگر امروز سیدجواد میان ما بود چه می‌گفت؟» و وحید بهرامی عین‌القاضی دانش‌آموخته علم سیاست با «غیبت یک ذهن؛ بن‌بست یک زمان» یاد این پژوهشگر فلسفه، تاریخ، حقوق و سیاست را گرامی داشته‌اند.

اما پرونده این شماره به طنز مطبوعاتی اختصاص یافته است. در این فصل، مرضیه نگهبان‌مروی روزنامه‌نگار با «طنز مطبوعاتی؛ از اوج تا هبوط» که به‌مناسبت نخستین سالگرد درگذشت سیدابراهیم نبوی انتشار یافته، دوره‌ای مهم از تاریخ رسانه‌ای کشور را تبیین می‌کند. سایه اقتصادی‌نیا نویسنده و پژوهشگر، دیگر مؤلف این فصل است که با «رومانتیزه کردن یک تلخی» در باب خودکشی نبوی و دیگر نویسندگان و هنرمندان ایرانی می‌نویسد. «داور؛ انرژی، طنز و شور» به‌ قلم احمد عربانی کاریکاتوریست به چگونگی تبدیل نبوی به «داور» پرداخته و رویا صدر پژوهشگر و طنزپرداز نیز با «چه جای خنده است؟» معتقد است طنزپردازان عطای نوشتن در رسانه رسمی را به لقایش بخشیده‌اند.

اکبر اکسیر شاعر و طنزپرداز با «فرشته‌ای با کمی خرده‌شیشه» چیستی طنز و کیستی طنزپرداز را می‌کاود، حمیدرضا شعیری زبان‌شناس، نشانه‌معناشناس در گفت‌وگو با سیاست‌نامه، از علل افول طنز مطبوعاتی در ایران می‌گوید و نهایتاً لب‌کلام شروین وکیلی دانش‌آموخته جامعه‌شناسی در گفت‌وگو با فصل‌نامه، ذکر جامعه‌شناسی افول طنز است.

یادداشت‌های شماره سی‌وششم سیاست‌نامه از حقوق اساسی و اندیشه سیاسی تا علوم اجتماعی، فرهنگ عامه، علوم سیاسی و اندیشه راهبردی گسترده است. یادداشت نخست این شماره، متن سخنرانی رضا یعقوبی دانش‌آموخته حقوق عمومی با عنوان «امر ملی و مفهوم نمایندگی در مجلس اول شورای ملی» است. دیگر یادداشت‌های این فصل، «در باب نظریه سلطنت مطلقه منظم» به‌ قلم مهدی روزخوش، «مرثیه‌ای برای آزادی» نوشته رضا غلامی، «باران کم و امید بسیار» نگاشته سمیرا دردشتی روزنامه‌نگار، سیدعبدالامیر نبوی دانشیار دانشگاه تهران با عنوان «وظیفه ملی تدریس دانشگاهی» تکمله‌ای بر یادنامه سیاست‌نامه درباره مرحوم استاد علی‌اکبر و متن سخنرانی سالار سیف‌الدینی دانش‌آموخته جغرافیای سیاسی در همایش امر ملی دانشگاه تهران با عنوان «مقدمه‌ای بر مفهوم امر ملی» است.

مجموعه گزارش‌های این شماره فصل‌نامه، نخست به‌ قلم جواد رنجبر درخشیلر دانش‌آموخته علم سیاست با عنوان «نویسنده‌ای که دوباره باید قربان شود» چهلمین سال درگذشت غلامحسین ساعدی را بررسی می‌کند. علی شروقی «یک ماجراجوی خلاق در میدان ادبیات ایران» را در نودمین سالروز تولد رضا براهنی به رشته تحریر درآورده و حمیدرضا محمدی روزنامه‌نگار با «مرغک بی‌بال‌ و پرشده» شصتمین سال تأسیس کانون پرورش فکری کودکان‌ و نوجوانان را بازخوانی کرده است.

علیرضا میرزایی مترجم و هایدگرپژوه در فصل «تأمل»، «پرسش از ایران» را درآمدی به مفهوم امر ایرانی قرار داده و خواننده در ادامه، «جستار» را پیش روی خود می‌بیند. فصل هشتم فصل‌نامه به‌ قلم سیدناصر سلطانی استاد حقوق اساسی دانشگاه تهران با «در مسیر سلب اعتبار از مشروطیت» مفهوم قانون اساسی در پاسخ مرتضی مطهری به مصطفی رحیمی را بررسی می‌کند. ماهرخ ابراهیم‌پور روزنامه‌نگار هم در «دیدار» فصل نهم سیاست‌نامه، با سیداحمد موثقی گفت‌‎وگویی زندگی‌نامه‌ای با عنوان «سیاست، علوم سیاسی را مصادره می‌کند» انجام داده است.

اما «داستان جلد» که عنوان فصل دهم سیاست‌نامه است به مسعود کیمیایی کارگردان شهیر ایرانی اختصاص دارد. مقدمه این فصل با یادداشت مهرناز رزاقی با عنوان «در آستانه جهان کیمیایی» آغاز می‌شود.

در ادامه، پژمان نظرزاده آبکنار نویسنده و پژوهشگر هنر با «خنجرهای آخته در قلب جهان نو» سینمای مسعود کیمیایی در مواجهه با مدرنیزاسیون ۱۳۴۷-۱۳۵۷ را تبیین می‌کند و سپس ذیل «روایت سیاسی» گفت‌وگو با پرویز جاهد با عنوان «قهرمان شکست‌خورده و وجدان جمعی جامعه ایرانی» از نظر خواننده می‌گذرد. «روایت اجتماعی» این فصل با عنوان «مدرنیته در قاب کیمیایی» بازآفرینی مدرنیته ایرانی در سینمای کیمیایی در گفت‌وگو با گلبرگ رکاب‌طلایی تاریخ‌‎نگار و پژوهشگر است.

«رد خون بر سنگ‌فرش شب» به‌ قلم مهدی ملک نویسنده و پژوهشگر سینما درباره قهرمانان سینمای مسعود کیمیایی، یادداشت رضا غیاث مدرس و منتقد سینما با عنوان «قیصرشناسی» با طرح این پرسش که چرا فیلم قیصر از گرانیگاه‌های مهم تاریخی اجتماعی هنر است؟ «مسعود، مرتضی، آیدین» نگاشته معراج قنبری پژوهشگر و طراح گرافیک درباره پوستر فیلم‌های مسعود کیمیایی و «دیالکتیک تیغ و تماشا» یادداشتی در معرفی کتاب «تراژدی سوژه انقلاب» به‌ قلم نیما شجاعی مدرس و پژوهشگر جامعه‌شناسی سیاسی، دیگر مطالب این فصل را تشکیل می‌دهند.

مقالات سی‌وششمین شماره «سیاست‌نامه»، به‌ قلم محمدامیر قدوسی دانش‌آموخته حقوق عمومی با عنوان «گفتاورد شیخ و شاه در قاجاریه» نسبت مشروطیت و مشروعیت در آرای فقیهان عصر مشروطه را واکاوی می‌کند، «کنشگران مرزی در دوره‌های انتقال قدرت» نگاشته مقصود فراستخواه استاد برنامه‌ریزی توسعه و آموزش عالی، تأملی در تداوم تاریخی و خط‌چین در ایران است و مقاله محمود اسماعیل‌نیا دانش‌آموخته جامعه‌شناسی فرهنگی ذیل عنوان «جامعه‌شناسی برون آکادمی در ایران» واپسین مطلب این فصل است.

فصل «پژوهش» این شماره به یادداشت یاشار جیرانی دانش‌آموخته علم سیاست با عنوان «دو خوانش نیرومند از جمهوری» درباره یک مسئله الهیاتی-سیاسی در تفسیر اریک فوگلین و لئو اشتراوس از افلاطون اختصاص یافته و خواننده در «روایت» با نوشتار یامان حکمت تقی‌آبادی دانش‌آموخته زبان‌ و ادبیات فارسی با عنوان «جغرافیای فرهنگی شاهنامه فردوسی» با تأکیدی دوباره بر اهمیت جغرافیای ادبی در مطالعات ایران‌شناسی مواجه می‌شود.

«سفرنامه» شماره سی‌وششم، سایه‌هایی از گذشته ایرانی مصر با عنوان «ایرانیان قاهره در قرن بیستم» به‌ قلم منار هیکل دانش‌آموخته علم سیاست دانشگاه آمریکایی قاهره است و فصل «ترجمه» مشتمل بر ترجمه جستاری از کوئنتین اسکینر با عنوان «مفهوم سوم آزادی» به‌ قلم علی میرموسوی دانشیار دانشگاه مفید و ترجمه جستاری درباره استعمارگران مهاجر و بومیان محذوف نوشته پاتریک ولف با عنوان «ماشین کشتار استعماری» نوشته جواد دروازیان دانش‌آموخته علوم سیاسی است.

همچنین «شناسنامه» این شماره به سخنرانی سیدحسین نصر در مراسم بازنشستگی از دانشگاه جورج واشنگتن با عنوان «امیدوارم این آخرین سخنرانی زندگی‌ام باشد» و «کتاب‌نامه» مشتمل بر «پل گذار از جهان قدیم به دنیای جدید» تأملی بر دو ترجمه کتاب مک‌ایلوین درباره مشروطیت نوشته رضا یعقوبی و نکته‌هایی همچنان تازه در روایت سیدجواد طباطبایی از مسئله توسعه ایران با عنوان «چرا طباطبایی متفکر توسعه نیست؟» به‌ قلم قدیر نصری دانشیار دانشگاه خوارزمی است.

«باشگاه» پایان‌بخش فصول سیاست‌نامه است که به «روایت حضور در شصت‌وسومین کنفرانس جهانی پاگواش» به‌ قلم سیدمحمدعلی حنایی، «مهاجرت معکوس» نوشته طناز کریمی، «آسیا-پاسفیک؛ محل تلاقی راه ابریشم و راه ادویه» نگاشته سیدمحمدعلی مدرسی‌یزدی، و «سفرنامه باکو» به‌ قلم علی افسری اختصاص یافته است.

سیاست‌نامه با صاحب‌امتیازی، مدیرمسئولی و سردبیری حامد زارع منتشر می‌شود.