کد خبر: ۴۳۴۹۲۰۶

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۷:۵۸

حجت‌الاسلام شجاعی تبیین کرد

جایگاه تغذیه و گرسنگی در سیر و سلوک الی الله

استاد حوزه و دانشگاه در تبیین جایگاه تغذیه و گرسنگی در سیر و سلوک الی‌الله، گفت: برای سالک راه عبودیت در بحث غذا مطلوب است که در همه حالات اعتدال و میانه‌روی داشته باشد و در تغذیه، افراط و تفریط نکند.

به گزارش خبرنگار افتخاری ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد شجاعی، استاد حوزه و دانشگاه، شامگاه ۷ اردیبهشت‌ماه در جلسه هفتگی شرح کتاب سرالاسراء که در مؤسسه برهان قم برگزار شد، در تبیین مدیریت شکم و منظور از گرسنگی در سیر و سلوک الی‌الله، گفت: مرحوم استاد آیت‌الله سعادت‌پرور، در بخش ۲۵ مطالبی را در باب شکم بیان و یک دستورالعمل خیلی خیلی خوب در مورد موضوع بسیار مهم غذا و شکم و تغذیه را از امام صادق (ع) نقل نمودند که حضرت می‌فرمایند: انسان چاره‌ای ندارد جز اینکه غذایی بخورد تا با آن سر پا باشد؛ به این معنا که وقتی می‌خواهید غذا بخورید یک سوم شکم را به غذا اختصاص دهید، یک سوم را نوشیدنی و یک سوم را هم برای تنفس بگذارید. این برنامه‌ریزی، خیلی جالب و دقیق است.

وی ادامه داد: مرحوم استاد گفتند وقتی ما درباره گرسنگی صحبت می‌کنیم و خدا می‌فرماید مؤمنین و اولیای الهی محبت به گرسنگی دارند، به این دلیل است که در غذا افراط زیاد صورت می‌گیرد، خصوصاً بین خانم‌ها افراط زیاد است و یکدفعه اسراف می‌کنند و غذا را کنار می‌گذارند و یا اینکه خیلی کم غذا یا بد غذا می‌شوند؛ اما منظور پرهیز از غذا و گرسنگی دائمی نیست، زیرا این کار علاوه بر اینکه به بدن زیان می‌رساند، سبب غفلت از یاد خدا هم می‌شود، چون گرسنگی دائمی و طولانی‌مدت ایجاد غفلت می‌کند؛ بنابراین آنچه برای سالک راه عبودیت در بحث غذا مطلوب است، این است که اعتدال و میانه‌روی در همه حالات داشته باشد و در تغذیه افراط و تفریط نکند.

وی تأکید کرد: البته روزه واجب و مستحب تأثیر زیادی در رسیدن به درجات کمال دارد، اما در روزه مستحبی نیز باید میانه‌روی کرد و به افراط نیفتید که بخواهید همیشه روزه مستحبی بگیرید.

این استاد حوزه و دانشگاه در تبیین هدف سالک الی‌الله از غذا خوردن، اظهار کرد: غذا خوردن برای لذت بردن نیست و ما غذا نمی‌خوریم که لذت ببریم و شهوت شکم را ارضا کنیم، هر چند غذا بالاخره باید طیب و خوشمزه باشد، ولی اصل غذا برای این است که بدن از آن برای عبودیت خدا قوت بگیرد.

وی افزود: امروزه خیلی از غذا‌های غیر مقوی مانند فست فود و مصنوعات آمده که شکم را سیر می‌کند، اما قوت به بدن که نمی‌دهند هیچ، تازه باعث بیماری و سرطان هم می‌شود. اینکه ما انتخاب کنیم چه چیزی در برنامه غذایی ما باشد خیلی مهم است. با این نوع غذا‌های ناسالم، انسان نه تنها قوتی برای عبادت کسب نمی‌کند، بلکه به بدن هم آسیب وارد می‌شود. یک نفر که وضع مالی ضعیفی دارد و می‌خواهد بدنش سرپا باشد، ممکن است اشتباه کند و غذاهایی را انتخاب کند که روز به روز او را مریض‌تر کرده و باعث هزینه درمان شود؛ لذا بحث تغذیه سالم و مقوی برای عبودیت خدا خیلی مهم است.

شجاعی با بیان اینکه طبق روایات، خرما نوعی غذای کامل و سالم است، گفت: روایت نبوی است که اگر کسی خرما نخورد، بدنش همیشه گرسنه است. این روایت به این معنا نیست که فرد اگر خرما نخورد، احساس گرسنگی می‌کند، بلکه بیانگر آن است که خرما آن قدر غذای کاملی است که بدون خرما همه نیاز‌های بدن تأمین نمی‌شود وگرنه ممکن است با همین غذا‌های بد مثل فست فود انسان سیر شود.

وی ادامه داد: در روایت داریم شام را سبک بخورید تا بتوانید برای نماز شب و صبح بیدار شوید و سر حال باشید. همچنین در روایت آمده که ولو شام شما به یک خرما باشد ولی شام بخورید ولی منظور از شام این نیست که حتما یک غذای خاص خورده شود بلکه با چند خرما هم بدن تأمین می‌شود و این خرما اینقدر نیاز‌های بدن را تأمین می‌کند که لازم نیست با غذا‌های سنگین خود را سنگین کنید.

این کارشناس دینی به اهمیت سبک شدن انسان از شکم و کلام در سیر و سلوک الی‌الله اشاره کرد و افزود: سبک شدن از شکم و کلام در پرواز انسان خیلی مؤثر است. یعنی اگر کسی پرواز و صعود را می‌خواهد، باید ذهن و قلبش را با کم کردن حرف و خطورات و شکمش را با کم کردن غذا تمرین دهد و دائم هم اهل سکوت و مراقبه باشد. با این حال، وای به کسی که بخواهد پرحرفی کند و در کلام اضافه هم دروغ و غیبت بگوید که گناه هم محسوب شود؛ چنین کسی اصلاً امکان پرواز و صعود ندارد و تازه با دروغ و غیبت مرتکب گناه هم شده است.

وی افزود: باید شیرینی گرسنگی و سکوت و خلوت را بچشید تا بدانید چیست. هر وقت خدا یک فضای خلوت برای ما ایجاد می‌کند ما می‌ترسیم و دنبال فرار از آن خلوت هستیم؛ در صورتی که باید از این خلوت برای ارتباط با خانواده آسمانی و پرواز استفاده کنید ولی آن را به لغو و بیهوده استفاده می‌کنید لذا آمادگی پرواز را ندارید.

شجاعی اظهار کرد: باید اهل گرسنگی صحیح باشید. گرسنگی یعنی اگر از شما پرسیدند الان غذا می‌خورید، اشتهای غذا خوردن را داشته باشید. بعضی‌ها به‌گونه‌ای غذا می‌خورند که تا شب و چند ساعت بعد دیگر جا ندارند و اگر هم بخورند از روی شهوت شکم غذا می‌خورند و واقعاً گرسنه نیستند، اما گرسنگی یعنی بدن طلب غذا داشته باشد.

وی بیان کرد: کسی که همیشه حالت گرسنگی صحیح را دارد، دیگر غصه دنیا و زندگی را نمی‌خورد که زندگی سخت باشد یا آسان. اصلاً یکی از آثار مهندسی قلب، همین است که غصه و اضطراب برای دنیا ندارد، چون قلبش درگیر یک عشق دائم، ارزنده و حقیقی یعنی عشق به الله است و چنین کسی دیگر غصه و ناراحتی دنیا را ندارد و به فکر خاطرات گذشته و دلشوره آینده نیست و این حقیقت عشق به الله است.

وی اظهار کرد: اگر کسی محبتش حقیقی باشد دغدغه زندگی دارد که تلاش کند، اما غم دل و مشغولیت ذهنش فقط به الله است و قلبش آرام است و دیگر احساس اضطراب و استرس دنیا را ندارد و می‌داند در باشگاه خدا این آزمایشات را طی می‌کند و این نیز بگذرد.

محسن سلطان احمدی