کد خبر: ۴۳۴۹۴۱۶

تاریخ: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۶:۳۴

حجت‌الاسلام محسن الویری:

شهید لاریجانی مصداق بارز «اهل بیوتات صالحه» در کلام امیرالمؤمنین(ع) بود

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست نکوداشت شهید دکتر علی لاریجانی، با بازتعریف مفهوم آقازادگی بر اساس آموزه‌های نهج‌البلاغه، این ویژگی را یکی از ابعاد کمتر دیده شده شخصیت آن شهید دانست.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین محسن الویری؛ عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، 9 اردیبهشت‌ماه در نشست نکوداشت فیلسوف سیاستمدار شهید دکتر علی لاریجانی که از سوی مؤسسه شیعه‌شناسی در قم برگزار شد، گفت: از ویژگی‌هایی ایشان که کمتر مورد توجه بوده است آقازادگی است که بنده در یادداشتی به مناسبت پایان ریاست او بر مجلس به این مطلب اشاره کردم.

وی با بیان اینکه متاسفانه آقازادگی امروز در ادبیات جامعه ما رویکرد سلبی دارد، افزود: حضرت علی(ع) در عهدنامه مالک اشتر به اهل بیوتات صالحه بودن اشاره فرموده‌اند. ایاشن خطاب به مالک دارند که مسئولان را از کسانی انتخاب کن که اهل بیوتات صالحه باشند و یکسری خصوصیات دیگر را هم ذکر فرمودند. ایشان در این نامه در دو مورد بر این صفت تاکید فرمودند.

استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) بیان کرد: کارکردهایی که این تعبیر در متون دینی و منبع تاریخی دارد نشان می‌دهد اهل بیوتات بودن صرفا به مفهوم این که هر فردی از یک خانواده برخاسته است نیست بلکه مراد داشتن خانواده شاخص و خوب است. حضرت امیر(ع) در مواردی فرمودند: من اهل البیوتات و الشرف. از امام صادق(ع) هم روایت داریم که فرمودند ما را دوست نمی‌دارد از عرب و عجم مگر کسی که از بیوتات صالحه باشد.

الویری با بیان اینکه حقیر توفیق نداشتم خیلی با ایشان مرتبط باشم، افزود: ولی وقتی ایشان تازه وزیر فرهنگ و ارشاد شده بود بنده به اتفاق دوستان برای ارائه چند پیشنهاد خدمت ایشان رسیدیم و در مواردی هم در جلسات مختلف مخاطب ایشان بودم و این ارتباطات سبب شد وقتی مدتی بیمار  شدم در جایگاه ریاست مجلس برای عیادت بنده به بیمارستان آمدند که نشانه تواضع آن مرحوم بود. همچنین در دوره دوم دبیری ایشان در شورای امنیت ملی به اتفاق برخی دوستان خدمت ایشان رسیدیم.

وی ادامه داد:  تواضع و بزرگ‌منشی ناشی از همان ویژگی آقازادگی مثبت است. حضرت علی(ع) در مورد چرایی انتخاب کارگزاران از بیوتات صالحه فرمودند فانهم اکرم اخلاقا و اصح اعراضا یا اغراضا(خوش آبروتر یا بلندنظرتر). این افراد اخلاق کریمانه‌تر و افکار بلندنظرانه دارند همچنین در طمع‌ورزی به دنیا چشم‌سیرتر و بلندنظرتر و اینده اندیش‌تر هستند.

آقازادگی ذاتا موضوعی منفی نیست

وی با تاکید بر اینکه ذاتا آقازادگی امر سلبی نیست و البته کسی بخواهد از موقعیت خود سوء استفاده کند حتما باید کنار زده و با او برخورد شود، اضافه کرد: ولی نباید این صفت را که در کلام امیر مؤمنان آمده است از روح خودش خالی کنیم.

الویری بیان کرد: بنده درخواست دارم که برای آینده تاریخ نگاری روایت‌های صادق از اشخاص و نهادها در طول بعد از انقلاب جمع‌آوری شود و پیشنهاد دادم که موزه دفاع مقدس اسناد این روزها و این مقطع بی نظیر در کشور را ثبت کنند که قطعا برای تاریخ نگاری آینده ایران به آن نیاز داریم.

استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع)، تصریح کرد: در تاریخ تمدن و فرهنگ و سیاست دوره اسلامی ما با مقوله‌ای به نام خاندان‌ها و آل مواجهیم که معروف‌ترین آن آل بویه و آل کاشف الغطا، آل مظفر، آل همدان و برمک و زراره و اعین و ... است. این خاندان‌ها گاهی سیاست‌ورز بودند و گاهی خاندان فرهنگی بودند و نبض جامعه و حداقل شهر خود را در دست داشتند یا  خاندان علمی بودند که نمونه آن خاندان علامه حلی است و حتی جلال آل احمد هم در این راستا قابل تحلیل است.

وی افزود: در یکی از کتب تاریخی وقتی در مورد برمکیان سخن می‌گوید آورده است که آنها از خاندان‌های برجسته بلخ بودند. البلدان یعقوبی هم خاندان‌های عرب کوفه را برشمرده است.

الویری همچنین با اشاره به سابقه عهدنامه‌نویسی گفت: عهدنامه نویسی سنتی پیشا اسلامی است که به اسلام راه یافت ولی باز هیچ عهدنامه‌ای به گستردگی و عمق عهدنامه مالک نیست. و حضرت امیر(ص) توجه به خاندان را به مضمونی دینی در این عهدنامه تبدیل کردند.

الویری گفت: ما در جامعه سیاست‌زده امروز می‌بینیم که مفاهیم دینی خرج برخی دوره‌های زمانی کوتاه مدت می‌شود ولی مفهوم آقازادگی، مثبت و دارای پیشینه در فرهنگ دینی ما هست و لازم است این نگرش منفی تغییر کند.

استاد حوزه و دانشگاه در خاتمه اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های ایشان که او را از دیگران متمایز کرد برخاستن از بیوتات صالحه و به ارث بردن یکسری صفات پسندیده بود.