کد خبر: ۴۳۵۰۰۰۱

تاریخ: ۱۲ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۹:۳۹

آیت‌الله سیدمصطفی محقق داماد مطرح کرد

ایستادگی شهید لاریجانی مقابل فشارهای بیرونی برای رعایت مصالح ملی

رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم در مراسم «سیاستمدار حکیم ایران شهید علی لاریجانی» گفت: شهید لاریجانی، شجاع‌ترین کسی است که در مقابل هوای نفس و فشارهای بیرونی ایستادگی کرد تا مصالح ملی رعایت شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، آیین بزرگداشت «سیاستمدار حکیم ایران شهید علی لاریجانی» و فرزند شهیدشان مرتضی لاریجانی که به دست دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی به شهادت رسید، امروز 12 اردیبهشت در تالار وحدت برگزار شد.

در ابتدای مراسم، آیت‌الله مصطفی محقق داماد، رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی با اشاره به امضای شهید لاریجانی با عنوان «بنده خدا»، اظهار کرد: شاید برخی فکر کنند این کار صرفاً یک تواضع است اما من این‌‌طور فکر نمی‌کنم. بنده خدا، یعنی علی لاریجانی یک مسلمان واقعی است. مسلمان یعنی کسی که تسلیم آن چیزی است که حق است و ایستادن محکم پای نظریه حق. روش ایشان در این مورد، یک تواضع ساده نیست. حتی کتابی که استاد جعفریان درباره او نوشتند و حجت الاسلام معراجی عنوان «بنده خدا» را برای آن انتخاب کردند، نمونه‌ای از همین تسلیم به حق و پای آن ایستادن است؛ منحرف نشدن از راه حق برای اینکه گروهی ایشان را بپسندند.

وی افزود: علی لاریجانی در این سال‌ها، گاهی صددرصد آنچه را پیش‌تر فکر می‌کرد، تغییر داده است، فقط برای اینکه در مقابل حق تسلیم باشد. او، شجاع‌ترین کسی است که در مقابل هوای نفس و فشارهای بیرونی ایستادگی کرد تا مصالح ملی رعایت شود. اساتید بزرگوار، آقای عارف، وزرای دولت؛ ملت ایران امروز منتظر تصمیمات خردمندانه است. مسئولان نباید از ملامت‌ها نگران باشند؛ باید راهی را بروند که به آن ایمان دارند، حتی اگر منزوی شوند و از در و دیوار، دوست و دشمن به آن‌ها حمله کنند. امروز که بر سر مزار شهید لاریجانی رفتم، خاطره‌ای زنده شد، جفاهایی که به این شهید شد و قدرت گفتنش را در این لحظه ندارم.

محقق داماد ادامه داد: ملت ایران منتظر تصمیمات خردمندانه و با تدبیر از سوی مسئولان است. کار ملک، اندیشیدن است و عمل بر وفق مصالح ملی. باید شرایط ملت را دید، مشکلات جهان را درک کرد و برای تصمیم درست، از هیچ سرزنشی نگران نبود.

وی خطاب به خانواده شهید لاریجانی، بیان کرد: سرمایه‌های شما، جان فرزندانتان و … همه این‌ها برای کشور فدا شد. نگران نباشید، خداوند جبران می‌کند. خانواده، همسر مهربانش که با شهادت پدر، داغ پدر را چشید و اکنون در فقدان همسر و فرزند عزیزش می‌سوزد. قرآن به شما چه گفته است؟ همان پیام را به شما می‌دهم: «الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ».

رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم با بیان اینکه خداوند سه بشارت داده است، گفت: درود خدا (صلوات)، رحمتِ او و هدایت. یقین دارم خداوند صبر خود را بر قلب شما نازل می‌کند تا آرامش بیابید و این داغ بزرگ را تحمل کنید.

وی خاطرنشان کرد: علی لاریجانی شخصیتی بود که در کانون روحانیت و در خانواده مرجعیت پرورش یافت. پدر ایشان (میرزا هاشم آملی) فقهای بزرگ را درک کرده بود و مادر بزرگوارشان نیز از خاندان آیت‌الله العظمی حاج سیدمحسن اشرفی بودند. او یک آقازاده‌ روحانی، ساده، مخلص و از تبار دین و اخلاق بود که از هیچ‌ چیز جز خدا نمی‌ترسید.

در ادامه مراسم، حسین انتظامی، معاون توسعه مدیریت و منابع وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با گرامیداشت یاد شهید علی‌رضا بیات، معاون شهید علی لاریجانی، گفت: شهید بیات در آخرین مسئولیت خود، پیش از معاونت دبیر شورای عالی امنیت ملی، رئیس سازمان حج و زیارت بود و عملیات انتقال حجاج را در سال گذشته با تدبیری فوق‌العاده مدیریت کرد.

وی در ادامه افزود: موسی خیابانی نفر دوم سازمان موسوم به مجاهدین، در پاییز ۱۳۵۹، چند ماه پس از آغاز عملیات تروریستی آن سازمان و دو - سه ماه پیش از کشته‌ شدنش، نوار چهار تا پنج‌ ساعته‌ای ضبط و برای خانه‌های تیمی ارسال کرد. هدف او این بود که کادرهای مسئله‌دار سازمان را توجیه کند که چرا از فاز سیاسی به‌ناگهان وارد فاز نظامی شدند و نیز به آنان روحیه دهد تا بتوانند عملیات ترور را ادامه دهند. در این نوار، جمله‌ای وجود دارد که برای منظور من مهم است. او خطاب به جوخه‌های ترور می‌گوید «شما خودتان را دست کم نگیرید؛ شما در این چند ماه، مسئله‌حل‌کن‌های خمینی را زده‌اید.» و متأسفانه، شهادت آیت‌الله بهشتی خود گواهی بر صحت این سخن تلخ بود.

معاون توسعه مدیریت و منابع وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: ما در آن زمان شعار می‌دادیم که «آمریکا در چه فکریه؟ ایران پر از بهشتیه!» اما به قول شهید قدوسی، آن شعار فقط در حد گفتار باقی ماند؛ زیرا در عمل، بهشتی تکرارناپذیر بود. گروه‌های تروریستی مانند منافقین و فرقان، بزرگان نظام را هدف قرار دادند. یک نمونه بارز، شهادت آیت‌الله مطهری بود. آنان همان‌‌گونه که گفته شد، «مسئله‌ حل‌کن‌های امام و نظام» را هدف می‌گرفتند. سؤال اینجاست که اگر شهید بهشتی و شهید مطهری امروز در کنار ما بودند، آیا وضع ما بهتر از وضعیت کنونی نبود؟ در مسیر 40 تا 50 سال گذشته، ما مدیر زیاد داشته‌ایم، اما «مسئله‌ حل‌‌کن» بسیار کم داشتیم. مرحوم آقای هاشمی رفسنجانی نیز از این دسته مدیران بود؛ همان‌‌گونه که شهید والامقام لاریجانی، در هر مسئولیت، دست‌کم یک مسئله را به‌صورت بنیادی حل می‌کرد.

وی تصریح کرد: از منظر مدیریتی، می‌توان مدیران را به چند دسته تقسیم کرد؛ مدیران سنتی؛ این گروه علاقه فراوانی به حضور در صحنه و دیده‌شدن دارند. به طور معمول رویه‌های تکراری را پیش می‌گیرند و تغییرپذیری اندکی دارند. حضور آنان از آغاز تا پایان، مانند فرایندی ثابت است؛ همان انرژی اولیه را تا انتها حفظ می‌کنند، بی‌آنکه تحول و نوآوری رخ دهد.

انتظامی در ادامه به مدیران پروژه‌ای اشاره کرد و افزود: این افراد در اجرای طرح‌ها و پروژه‌ها موفق‌ هستند. با آگاهی و بهره‌گیری مناسب از منابع، اقتدار و قاطعیت مدیریتی، پروژه‌ها را به نتیجه می‌رسانند. بخشی از آبادانی شهرها و کشور محصول همین نوع مدیریت است. البته این دسته خود دو نوع‌ هستند؛ کسانی که پروژه با تکیه بر مدیریت مستقیم آنان انجام می‌شود و کسانی که بدون حضور مستقیم نیز، اثر مدیریتشان باقی می‌ماند.

معاون توسعه مدیریت و منابع وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به مدیران راهبردی (استراتژیست) تصریح کرد: این مدیران توانایی شناسایی گلوگاه‌ها را دارند و بر نقاط کلیدی تمرکز می‌کنند. آنان اجازه نمی‌دهند رویه‌های مرسوم یا موانع روزمره، آنان را از هدف بازدارد. در مسیر کار، اختلالات فراوان است اما مدیر استراتژیست با تمرکز بر هدف و بینش روشن، مسیر را مدیریت می‌کند. چنین مدیرانی در جامعه ما بسیار کم و در عین‌ حال بسیار برجسته‌ هستند. از جمله نمونه‌های درخشان این نوع مدیریت، شهید لاریجانی بود؛ مدیری چندبعدی، مؤثر، اندیشمند و عمل‌گرا که در هر جایگاهی، کاری را به سرانجام می‌رساند و دست‌‌کم یک گره از کار کشور می‌گشود.

در بخش دیگری از مراسم، علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی با بیان اینکه شهید لاریجانی شخصیتی بود که نام نیک و آثار گران‌قدری از خود به جا گذاشت، گفت: اگر بخواهم او را توصیف کنم، می‌گویم که او یک دولتمرد بود؛ یک دولتمرد واقعی. توفیق داشتم با خانواده لاریجانی در ارتباط باشم. بیش از چهار دهه با این خاندان آشنا هستم؛ از زمانی که آقای لاریجانی در آمریکا مشغول تحصیل بودند تا همین اواخر پیش از شهادت. هر چند هفته یک‌ بار با او جلسه داشتیم که در ماه‌های پایانی حتی بیشتر هم شده بود. شنیدن این خبر و مفارقت یک حبیب و یک دوست، برایم بسیار دردناک و تأسف‌بار بود اما از سوی دیگر، حیف بود شخصیتی با این عظمت، به‌ گونه‌ای عادی از دنیا برود.

وی افزود: شهدا به معنای واقعی زنده‌اند، زیرا در جایی دیگر حضور دارند؛ اموری که ما قادر به درک آن‌ها نیستیم. فضای عالم پر از امواج الکترومغناطیسی است و لطف خداوند این بوده که چشم ما توان دیدن همه این امواج را ندارد زیرا اگر چنین بود، شاید دچار وحشت می‌شدیم. تنها اجازه دیدن بخش کوچکی از این امواج به ما داده شده است. این‌ها همه از فضل الهی است.

صالحی تأکید کرد: شهید لاریجانی سعه‌صدر وسیعی داشت. همه می‌دانیم در چه شرایط دشواری قرار گرفت اما با چه بردباری و تدبیری از آن عبور کردند. اهل تعقل، تفکر، تدبیر، عرفان و علم بود. دانش‌آموخته دانشگاه صنعتی شریف و استاد فلسفه بود. تمام ابعادی که انسان را در مقام انسانیت قرار می‌دهد، در او جمع بود. در ضمن علم و دین مانند دو بال سالم یک پرنده‌ هستند. اگر انسان هر دو بال را داشته باشد، می‌تواند اوج بگیرد. شهید لاریجانی هم صاحب علم و هم صاحب معرفت، دین و باور بود.

وی گفت: به یاد دارم پیش از جنگ، در خبرها می‌گفتند کشورهای همسایه اردوگاه‌هایی برای پناهندگان ایرانی آماده کرده‌اند اما حتی یک نفر هم پناهنده نشد بلکه عده‌ای از خارج به ایران بازگشتند. این رمز و راز ملت بزرگ ایران است؛ ملتی که در طول تاریخ، تمدن‌ساز و سرنوشت‌ساز بوده است. دشمنان خودشان اعتراف می‌کنند که با چه ملت قدرتمند و نیروهای مسلح توانمندی مواجه‌ هستند. این ملت، اگر صبر، تحمل، مقاومت و استقامت داشته باشد، همراه با درایت، تفکر و تعقل، قطعاً پیروز میدان خواهد بود. هزینه خواهیم داد؛ نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود.

در ادامه، پیام تصویری عادل عبدالمهدی، نخست وزیر اسبق عراق به مناسبت شهادت علی لاریجانی پخش شد.

حجت‌الاسلام رسول جعفریان، رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نیز به عنوان آخرین سخنران مراسم، اظهار کرد: شهید لاریجانی با مشورت موضوعات را حل می‌کرد، هیچ نوع خودخواهی در وجودش نبود، همواره فعال بود، گوش شنوا داشت و دوستان بسیاری داشت که به آن‌ها احترام می‌گذاشت. حتی در برابر کسانی که از او بدگویی می‌کردند، صبوری می‌کرد و بردباری‌اش را از دست نمی‌داد. شخصیتی کتاب‌باز بود و به ورزش اهمیت وافری می‌داد.

وی افزود: سال ۱۳۷۶ نخستین‌بار شهید علی لاریجانی را در دفترشان در صدا و سیما همراه سیدجعفر شهیدی و مرحوم صادق آیینه‌وند دیدم. پس از آن در مجلس و کتابخانه با او همکاری داشتم.

وی با اشاره به سالروز شهادت استاد مطهری، گفت: هنوز مانند مطهری نداریم و او متفکر منحصر به فرد ماست. آخرین بار حدود سه ماه قبل یکی از مجموعه آثار تازه انتشار یافته از استاد مطهری را که حدود ۷۵۰ صفحه بود از ابتدا تا آخر مطالعه کردم، آنجا معنای تفکر را متوجه شدم، زیرا تفاوت فراوانی در میان است و این امر بدان معناست که مطهری در اوج بود.

این پژوهشگر تاریخ اسلام ادامه داد: در سال‌های اخیر در تجربه همراهی با وی، مهم‌ترین ویژگی ایشان را اعتماد به نفس در اداره امور و در عین حال انتقادپذیری یافتم. نسبت به افرادی که در حوزه‌ای تسلط داشتند، کاملاً تسلیم می‌شد. ممکن نبود در کارهای کتابخانه پیشنهادی کنیم و او مقاومت کند. تمام موفقیت‌هایی که آن دوره داشت، به پشتوانه حمایت‌های بی‌دریغ شهید لاریجانی شکل گرفته بود.

وی تأکید کرد: شهید لاریجانی سر سوزنی به مسائل مالی توجه نداشت. چشم و دلش سیر بود و توقعی نداشت. بشاش بود و فردی علاقه‌مند به داستان‌های لطیف، طنزآمیز و همواره لبخند بر لب داشت. البته در زندگی خود با ناراحتی‌ها و سختی‌های زیادی نیز مواجه شد، اما در برخوردهایش روحیه شوخ‌طبعی او کاملاً مشهود بود و همین ویژگی به یکی از جذابیت‌های شخصیتی او تبدیل شده بود. شهید لاریجانی به روحانیت علاقه‌مند بود. در عین حال، حتی روحانیون منتقد و متدین حتی آنهایی که با او زاویه‌ای داشتند نیز مورد توجه او قرار می‌گرفتند. دیدارهای وی با افراد مختلف نشان می‌دهد که تا چه اندازه با طیف‌های متنوعی از افراد ارتباط داشت؛ به‌گونه‌ای که وظیفه خود می‌دانست هر دو یا سه ماه یک‌بار جلساتی برگزار کند و به دیدار مراجع برود.

جعفریان تصریح کرد: کتاب «بنده خدا» از خردگرایی لاریجانی سخن می‌گوید که ویژگی هر وزیر نام‌آور ایرانی بوده است. ما مفهومی به نام وزیر ایرانی داریم، چهره‌هایی مانند خاندان جلینیان، خواجه نظام‌الملک و...، شهید لاریجانی با خواندن فلسفه، چون با روحیه مردم ایران آشنا بوده و با وجود روحیه تسامحی که در دو دهه آخر عمر خود داشت، می‌تواند مصداق یک وزیر ایرانی باشد. اینها به معنای این نیست که نقدی بر ایشان وارد نیست و این کتاب درباره همین موضوع سخن به میان آورده است؛ عقلانیت و خردگرایی، ویژگی ایشان بود که ویژگی هر وزیر ایرانی است.

در آیین بزرگداشت شهید علی لاریجانی، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان میزبان و سیدمحمد حسینی، محمدحسین صفارهرندی و علی جنتی، وزرای فرهنگ اسبق کشور و جمعی از اهالی فرهنگ و هنر حضور داشتند. محسن اسماعیلی، معاون رئیس جمهور، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، الیاس حضرتی، علی مطهری، محمدرضا باهنر  و... در این مراسم حاضر شدند.

همچنین، در پایان مراسم از کتاب «بنده خدا» که به همت حجت‌الاسلام والمسلمین رسول جعفریان و حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی معراجی به نگارش درآمده است، رونمایی شد.