کد خبر: ۴۳۵۰۴۴۰

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۲۰:۴۸

دومین نشست ایران‌شناسان با موضوع مقاومت ایرانیان برگزار شد

دومین نشست برخط ایران‌شناسان با موضوع «بررسی ریشه‌های تاریخی مقاومت ایرانیان» با حضور برجسته‌ترین اساتید ایران‌شناسی از کشورهای ارمنستان، مالزی، اندونزی و ایران برگزار شد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دومین نشست برخط ایران‌شناسان با موضوع «بررسی ریشه‌های تاریخی مقاومت ایرانیان»، امروز ۱۴ اردیبهشت‌ماه با حضور برجسته‌ترین اساتید ایران‌شناسی از کشورهای ارمنستان، مالزی، اندونزی و ایران، به همت اداره کل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

وارتان وسکانیان، رئیس کرسی ایران‌شناسی دانشگاه دولتی ایروان، در این نشست با تبیین نقش تمدنی زبان فارسی، گفت: زبان فارسی فراتر از یک ابزار ارتباطی الگوهای زبان‌شناختی، در حکم ستون اصلی مقاومت ایرانیان در طول اعصار مختلف بوده است. این زبان از دوره مادها و هخامنشیان تا به امروز، همواره هویت فکری و فرهنگی ایرانی را در برابر هجمه‌ها محافظت کرده است.

این ایران‌شناس ارمنی با اشاره به ویژگی منحصربه‌فرد زبان فارسی در دوران پس از اسلام و حمله اعراب، خاطرنشان کرد: نکته شگفت‌انگیز این است که با از بین رفتن امپراتوری‌ها و قدرت‌های سیاسی، زبان فارسی نه تنها از بین نرفت، بلکه هویت خود را حفظ کرد. حتی در سده‌های سکوت، این زبان بدون حمایت دولتی به حیات خود ادامه داد و به یک زبان بین‌المللی تبدیل شد.

وسکانیان در ادامه تحلیل خود، افزود: در دوران‌هایی که اشغالگران بر خاک ایران مسلط بودند، ایرانیان با تکیه بر شعر عرفانی و عاشقانه، مفهوم هویت ملی را از ساحت سیاسی به ساحت خلل‌ناپذیر اندیشه‌ و هویت انتقال دادند. بزرگانی چون مولوی و حافظ، حماسه‌ای خلق کردند که اجازه نداد هویت ایرانی در فرهنگ‌های مهاجم مستحیل شود.

در ادامه علی شهیدی، عضو هیئت علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، به تبیین نقش محوری زبان فارسی در صیانت از مرزهای فرهنگی ایران پرداخت.

وی در ابتدای سخنان خود، زبان فارسی (دری) را نه تنها یک ابزار ارتباطی، بلکه رکن اصلی «هویت‌بخشی» به سرزمین ایران دانست و تأکید کرد: زبان فارسی در طول تاریخ، ستون استوار و شاید مهم‌ترین پایه هویت ایرانیان بوده که توانسته است در فراز و فرودهای تاریخی، پیوستگی میان نسل‌ها و تمدن ایرانی را حفظ کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به نقش بی‌بدیل شاعران بزرگ در حراست از روح ملی، خاطرنشان کرد: قله‌های رفیع شعر و ادب فارسی همچون فردوسی، حافظ و سعدی، فراتر از یک شاعر، در واقع معماران هویت ما هستند. آن‌ها در سخت‌ترین دوران‌های تاریخی، با نبوغ خود، زبان فارسی را به دژی نفوذناپذیر برای مقاومت فرهنگی تبدیل کردند.

شهیدی در بخش دیگری از این نشست، با قدردانی از سخنان دقیق و علمی پروفسور وارتان وسکانیان، رئیس کرسی ایران‌شناسی ارمنستان، همگرایی اساتید بین‌المللی در این وبینار را نشانه اهمیت جهانی تمدن ایرانی دانست.

وی با اشاره به اهمیت زبان فارسی در دوره معاصر، این زبان را همچنان عامل پیوند و اقتدار فرهنگی ایران در سطح جهان برشمرد.

فیروز اختر، استاد دانشگاه UKM مالزی و متخصص ادبیات تطبیقی، در سخنانی پراحساس و علمی، به واکاوی پیوندهای عمیق فرهنگی میان ایران و اندونزی و تجلی مفهوم مقاومت در زبان فارسی پرداخت.

اختر که خود دانش‌آموخته دانشگاه الزهرای تهران است، با اشاره به بیت معروف حکیم فردوسی (بسی رنج بردم در این سال سی...)، تأکید کرد: مقاومت ایرانیان صرفاً یک موضع سیاسی نیست، بلکه یک پدیده عمیق ادبی است. فردوسی با انتخاب زبان فارسی، عالی‌ترین سطح مقاومت فرهنگی را به نمایش گذاشت و به جهان آموخت که اگر زبان یک ملت زنده بماند، آن ملت هرگز شکست نخواهد خورد.

وی با بیان ریشه‌های مشترک حماسی میان دو کشور، به نکته تاریخی جالبی اشاره کرد و گفت: در سال ۱۵۱۱ میلادی، زمانی که جنگجویان ملکا در برابر استعمارگران می‌جنگیدند، کتاب حکایت محمد حنفیه را که ریشه در ادب فارسی داشت، برای تقویت روحیه مقاومت می‌خواندند. جالب است بدانید ما در زبان مالایی تا به امروز از واژه پهلوان (Pahlawan) برای توصیف قهرمانان ملی خود استفاده می‌کنیم که نشان‌دهنده ریشه‌های مشترک شجاعت در فرهنگ ماست.

این پژوهشگر مالزیایی که ایران را «خانه دوم» خود نامید، با ابراز همدردی عمیق نسبت به حملات و درگیری‌های اخیر در ایران (بهار ۱۴۰۵)، با لحنی متاثر گفت: دیدن آسیب به سرزمینی که روزی خانه من بود، بسیار دردناک است. ما در اندونزی مثلی داریم که می‌گوید «بار سنگین را با هم بر دوش می‌کشیم». پیام من امروز، پیام همبستگی و دعا برای آرامش و پیروزی سریع ایران است.

در چارچوب دومین نشست تخصصی ایران‌شناسان با موضوع «ریشه‌های تاریخی مقاومت ایرانیان»، سوپراتمن، استاد گروه ادبیات غرب آسیا در دانشکده علوم فرهنگی دانشگاه «حسن‌الدین» اندونزی، به تحلیل جایگاه جهانی مقاومت ملت ایران از منظر یک ناظر خارجی پرداخت.

سوپراتمن در سخنان خود، ایستادگی ملت ایران در برابر حملات و تجاوزات را نتیجه یک «مقاومت عمیق فرهنگی و ادبی» دانست و گفت: آنچه امروز باعث شده ایرانیان در برابر فشارها و تهاجمات قد علم کنند، تنها یک کنش سیاسی نیست، بلکه برخاسته از آن عمق تاریخی و ادبیات غنی است که در رگ‌های این ملت جاری است.

این استاد دانشگاه اندونزیایی با اشاره به روایت‌های در حال شکل‌گیری از مقاومت ایران در جهان معاصر، تأکید کرد: تمام این ایستادگی‌ها، ساعت به ساعت در حافظه جهانی و تاریخ بین‌الملل در حال ثبت شدن است. ما امروز صفحات تاریخ گذشته ایران را ورق می‌زنیم و به آن افتخار می‌کنیم؛ یقین داشته باشید که آیندگان نیز تاریخ مقاومت امروز ایران را با تحسین خواهند خواند.

وی در پایان سخنان خود ضمن ابراز احترام به پایداری ایرانیان، خاطرنشان کرد: آیندگان به این روحیه و ثبات قدم ایرانیان درود خواهند فرستاد. این پیوند میان گذشته پرافتخار و حال مقاوم، تصویری ماندگار از ایران در ذهن جهانیان ترسیم کرده است.

کوروش مقتدری، دبیر دومین نشست برخط ایران‌شناسان در مراسم افتتاحیه این وبینار تخصصی، به تشریح ریشه‌های عمیق پایداری ملت ایران در برابر تهاجمات تاریخی پرداخت.

مقتدری با اشاره به پیشینه تاریخی سرزمین ایران، خاطرنشان کرد: ایران در طول قرون متمادی فراز و نشیب‌های بسیاری را پشت سر گذاشته و بارها مورد هجوم بیگانگان قرار گرفته است؛ اما نکته شگفت‌انگیز اینجاست که ایرانیان هرگز تسلیم نشده‌اند. ملت ایران با تکیه بر روحیه مقاومت ریشه‌دار خود، همواره همچون ققنوس از میان خاکستر حملات برخاسته و با صلابت به حیات تمدنی خود ادامه داده‌اند.

دبیر نشست با اشاره به جزئیات برگزاری این رویداد، افزود: دبیرخانه دائمی اجلاس بین‌المللی ایران‌شناسی، دومین نشست خود را با تمرکز بر ریشه‌های فرهنگی مقاومت و با حضور برجسته‌ترین پژوهشگران از کشورهای ارمنستان، روسیه، مالزی و اندونزی برگزار کرده است تا ابعاد مختلف این پایداری از دیدگاه تخصصی ایران‌شناسان جهان واکاوی شود.

مقتدری در پایان تأکید کرد: بررسی ابعاد مختلف تهاجم بیگانگان و پاسخ فرهنگی و تاریخی ایران به این تهاجمات، از اولویت‌های پژوهشی است و این نشست بستر لازم را برای ارائه مباحث علمی نخبگان فراهم آورده تا روایت دقیقی از ایستادگی ایرانیان به گوش جهانیان برسد.