کد خبر: ۴۳۵۱۶۸۹

تاریخ: ۲۱ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۷:۴۵

در نشست رایزن‌های فرهنگی ایران بیان شد

جنگ رمضان؛ رویدادی تاریخی برای تولد «نظم نوین فرهنگ‌پایه» در منطقه

محمدعلی ربانی، مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در نشست «مواجهه اندیشه‌ای جهان اسلام»، جنگ رمضان را یک پیچ تاریخی توصیف کرد که ایده «تمدن نوین اسلامی» را از یک آرزو به یک واقعیت دست‌یافتنی تبدیل کرده است.

به گزارش ایکنا، ربانی در این نشست که امروز، 21 اردیبهشت با حضور رایزن‌های فرهنگی ایران در منطقه قفقاز برگزار شد، با کالبدشکافی ابعاد راهبردی وقایع اخیر، به تبیین فرصت‌های بی‌نظیر دیپلماسی فرهنگی در دوران پساجنگ پرداخت. محورهای کلیدی سخنان ایشان به شرح زیر است:

نقطه عطف تاریخی و خوانش جدید از قدرت
جنگ رمضان صرفاً یک درگیری نظامی نبود، بلکه یک «حادثه راهبردی» است که مفهوم قدرت را بازتعریف کرد. این جنگ، مقاومت را به مثابه یک « امر فرهنگی و تمدنی» به جهان معرفی کرد و موازنه قدرت را در سطح بین‌المللی تغییر داد.

شکستِ «جنگ ترکیبی» و پیروزی روایت ایرانی
در حالی که نظام سلطه با جعل روایت و ایران‌هراسی به دنبال سلب مشروعیت از مقاومت بود، شگفتانه ملت ایران باعث شد «قدرت الهام‌بخشی» کشورمان جهشی چندساله داشته باشد. کاری که شاید ده‌ها سال دیپلماسی فرهنگی رسمی نمی‌توانست انجام دهد، با مقاومت آگاهانه ملت در این جنگ محقق شد.

عبور از نظم امنیت‌محور به «نظم فرهنگ‌پایه»

ربانی با اشاره به اینکه جنگ‌ها «قابله‌های تاریخ» هستند، تأکید کرد: نظم‌های قدیمی که بر پایه امنیت یا اقتصادِ صرف بودند، دیگر پاسخگوی منطقه (به‌ویژه قفقاز و آسیای مرکزی) نیستند. ما نیازمند یک «نظم پساجنگ» بر اساس اشتراکات عمیق زبانی، دینی و تاریخی هستیم.

تحقق رویای رهبر شهید؛ تمدن نوین اسلامی

مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی تصریح کرد: یکی از ایده های بلند رهبر شهید ما، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تحقق «تمدن نوین اسلامی» بود. جنگ رمضان با ایجاد «هم‌تکمیلی فرهنگی» در منطقه، پیش‌شرط‌های لازم برای رسیدن به این افق تمدنی را بیش از هر زمان دیگری فراهم کرده است.

مزیت استراتژیک ما کشورهای حوزه قفقاز: جغرافیا و تاریخ مشترک

در منطقه آسیای جنوب غربی، قفقاز و ترکیه، بیشترین مزیت ما برای تعامل، «منطق اشتراک فرهنگی» است. این پیوندها، زیربنای مستحکمی برای شکل‌گیری فرایندهای هم‌گرایی در دنیای پساجنگ خواهد بود.پیروزی در میدان، اکنون باید با «پیروزی در روایت» و «نظریه‌پردازی فرهنگ‌محور» در دانشگاه‌ها تکمیل شود تا نظم جدید منطقه، ریشه در اصالت‌های تمدنی ما داشته باشد.

سرنوشت مشترک؛ فراتر از مرزها

این جنگ ثابت کرد که حمایت از ایران، نه یک انتخاب سیاسی، بلکه یک ضرورت تمدنی است. افزایش ادراک نخبگان منطقه نسبت به خوی تجاوزگری دشمن، موجب شده تا ایران به عنوان «قلب تپنده» نظم جدید منطقه شناخته شود.
پیروزی در جنگ رمضان، «هویت تمدنی ما» را به سلاحی قدرتمندتر از موشک تبدیل کرد. ما در حال حرکت به سمتی هستیم که فرهنگ و تاریخ مشترک، دیوارهای ساخته شده توسط استکبار را فرو می‌ریزد.

زبان فارسی؛ پیشرانِ هویت‌سازی تمدنی

ربانی با تأکید بر نقش بی‌بدیل ادبیات و زبان فارسی، آن را مقوم اصلی هویت مشترک منطقه دانست. این ابزار تمدنی باعث شده تا ملت‌های منطقه، سرنوشت خود را با ایران گره خورده ببینند و آگاهی عمیقی نسبت به تهدیدات مشترک (رژیم صهیونیستی و آمریکا) پیدا کنند.

روایت همبستگی قرقیزستان با ایران در «جنگ رمضان»

عبدالرضا سیفی، رایزن فرهنگی ایران در قرقیزستان، با کالبدشکافی لایه‌های اجتماعی و سیاسی این کشور، از پیروزی ۷۵ درصدی ایران در افکار عمومی قرقیزستان و چالش‌های دیپلماسی در منطقه پساجنگ پرده برداشت.

همچنین در این نشست تحلیلی، ابعاد مختلف مواجهه مردم و دولت قرقیزستان با تحولات اخیر بررسی شد که مهم‌ترین محورهای آن به شرح زیر است:

۱. پیروزی قاطع ایران در سنگر افکار عمومی

بر اساس پایش‌های هوش مصنوعی و تحلیل فضای مجازی، بیش از ۷۵ درصد مردم قرقیزستان در تقابل اخیر، حامی جمهوری اسلامی ایران بوده‌اند. این همدلی ریشه در پیوندهای تاریخی «جاده ابریشم» و میراث تمدنی مشترک خراسان بزرگ دارد که با وجود دهه‌ها سکولاریسم شوروی، همچنان در نهاد مردم زنده است.

۲. شکاف میان «دیپلماسی رسمی» و «غیرت مردمی»

سیفی با اشاره به چالش‌های وحدت اسلامی، تأکید کرد: جنگ رمضان نشان داد که مواضع برخی دولت‌های مسلمان با ملت‌هایشان همسو نیست. در حالی که برخی کشورها حریم هوایی خود را در اختیار مهاجمان قرار دادند، ملت‌ها بر ضرورت همبستگی با ایران پافشاری کردند.

۳. قرقیزستان؛ ایستادگی در برابر فشارها و کمک‌های مؤمنانه

علی رغم محدودیت‌های اقتصادی، دولت قرقیزستان ۶ کانتینر کمک‌های بشردوستانه (شامل آرد، گوشت و دارو) را در اوج جنگ به ایران اعزام کرد. همراهی شخص سفیر قرقیزستان با این محموله تا مرز سرخس، پیامی روشن از پیوند عمیق دو ملت داشت.

۴. تاثیر فاجعه «مدرسه میناب» بر عواطف عمومی

با توجه به بافت خانواده‌محور جامعه قرقیزستان، هدف قرار گرفتن کودکان در مدرسه میناب، خشم عمومی را برانگیخت. تجمع گسترده مقابل سفارت ایران و بازتاب میلیونی کلیپ‌های سپاسگزاری به زبان قرقیزی، نشان‌دهنده عمق نفوذ معنوی ایران در لایه‌های اجتماعی این کشور است.

۵. شطرنج سیاسی در سایه «شانگهای» و «روسیه»

ریاست دوره‌ای قرقیزستان بر سازمان شانگهای و هم‌زمانی آن با جنگ، موقعیت ویژه‌ای به این کشور بخشیده است. فشار اتحادیه اروپا برای توقف دور زدن تحریم‌های روسیه از مسیر قرقیزستان و همزمان، موضع‌گیری قاطع مقامات بیشکک در برابر شیطنت‌های رسانه‌ای دشمنان ایران در اجلاس وزرای دفاع، نشان‌دهنده پیچیدگی‌های این حوزه تمدنی است.

هشدار رسانه‌ای: ضرورت تقویت محتوای «زبان روسی»

رایزن فرهنگی کشورمان بر ضعف تولید محتوا به زبان روسی تأکید کرد و یادآور شد: رسانه‌های روس‌زبان مانند اسپوتنیک، فرماندهان اصلی میدان افکار عمومی در آسیای مرکزی هستند. برای حفظ این دستاوردها، ستاد باید در تولید محتوای حرفه‌ای به زبان روسی سرمایه‌گذاری ویژه‌ای انجام دهد.
قرقیزستان نه تنها یک شریک اقتصادی، بلکه یک متحد تمدنی است که در بحران اخیر، وفاداری خود را در میدان و خیابان به اثبات رساند. اکنون نوبت دیپلماسی فرهنگی است تا با ابزار رسانه، این پیوند را تثبیت کند.

رایزن فرهنگی ازبکستان به صحنه‌های شورانگیز همدردی مردم اشاره کرد و گفت: «ایرانی‌تباران سمرقند و بخارا با غیرت دینی خود، حتی با اتوبوس برای سوگواری و اعلام همبستگی آمدند. از کمک‌های مالی خرد تا کاروان‌های بزرگ کالایی که از سوی دولت و ملت ازبکستان راهی ایران شد، همگی نشان‌دهنده لایه‌های عمیق نفوذ معنوی ایران در قلب مردم منطقه است.»

فرصت‌سازی از یک بحران؛ دیپلماسی عمومی در اوج

وی در پایان بیان کرد که تحولات اخیر و ایستادگی ایران در برابر تهدیدات، باعث شده تا نگاه محافظه‌کارانه قدیمی جای خود را به احترام و تحسین بدهد. این فضا فرصتی استثنایی برای تقویت پیوندهای اقتصادی و فرهنگی فراهم آورده که باید با اطلاع‌رسانی دقیق و دیپلماسی فعال، از آن بهره‌برداری کرد.

گزارش رایزن فرهنگی ایران در ازبکستان نشان می‌دهد که قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران از حصار ملاحظات سیاسی عبور کرده و در میان توده‌های مردم و نخبگان آسیای مرکزی، به عنوان تنها الگوی موفق «استقلال و مقاومت» تثبیت شده است.