کد خبر: ۴۳۵۲۱۴۳

تاریخ: ۲۴ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۰۹:۱۹

محمدرضایی تشریح کرد

ویژگی روشنفکران بیمار و نحوه مواجهه با آنان از منظر رهبری شهید

استاد دانشگاه تهران گفت: رهبر شهید انقلاب ضدیت با اسلام، دنیاطلبی، تردید در شعارهای انقلاب و افتادن در دامان غرب و آمریکا را مهمترین مؤلفه‌های روشنفکران بیمار برشمرده‌اند و در عین حال تأکید داشتند بهترین راه مقابله با آنان، تبیین، نقد، مواجهه فکری و اندیشه‌ای است نه تفسیق، تکفیر و برخورد چماقی.

به گزارش ایکنا، محمد محمدرضایی؛ استاد دانشگاه تهران، شامگاه 23 اردیبهشت ماه در نشست علمی «کلام قرآنی در اندیشه رهبر شهید» که از سوی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، با اشاره به مقوله روشنفکری از دیدگاه رهبری شهید، گفت: روشنفکر به کسی می‌گویند که آموزش‌دیده و تحصیل‌کرده است و در مورد اشیاء فکر و حقایق را بیان می‌کند. البته گاهی کسانی را می‌بینیم که فقط لفظ روشنفکر بر آنان اطلاق شده است ولی از جهت محتوا خالی هستند. حضرت ایشان فرموده‌اند روشنفکر از حقیقت دفاع و با ظلم ظالم مخالفت می‌کند، به جامعه آگاهی‌بخشی دارد و مسائلی را می‌فهمد که ممکن است توده مردم  دیرتر متوجه شوند.

محمدرضایی بیان کرد: ایشان در تعبیری فرمودند که جلال آل احمد ویژگی روشنفکر را در سه چیز معرفی کرده بود؛ یکی مخالفت با دین، دوم علاقه به سنن غربی و سوم درس‌خواندگی(علوم تجربی و غیر دینی). رهبری شهید معتقدند که روشنفکر واقعی با عقلانیت و تعبد عجین است. ملاصدرا را مثال زده است که تفکر عقلی او را چنان متعبد کرده است که هفت مرتبه با پای پیاده به مکه می‌رود در حالی که امروزه برخی از روشنفکران می‌گویند عقلانیت با تعبد جمع نمی‌شود.

استاد دانشگاه تهران اضافه کرد: ایشان شهید مطهری و شهید بهشتی را در زمره روشنفکران معاصر برشمرده است زیرا در برابر افکار انحرافی ایستادند و با عقلانیت از آموزه‌های اسلامی دفاع کرده و متدین هستند. ایشان معتقدند که روشنفکری قبل از انقلاب به آفاتی مبتلا شده بود که یکی از آن‌ها غرب‌زدگی است.

روشنفکری بیمار از منظر رهبری شهید

محمدرضایی ادامه داد: به اعتقاد رهبری شهید روشنفکری قبل از انقلاب و به خصوص در دوره قاجار بیمار متولد شده بود و غرب‌زده بود و میرزا ملکم خان و میرزا فتحعلی آخوندزاده و حاج سیاح محلاتی همگی علیه روحانیت و دین و پیشقراول روشنفکری بیمار بودند و دلال معاملات زیان‌بار برای کشور بودند.

استاد دانشگاه تهران بیان کرد: غرب‌زدگی، دوری از مردم، عافیت طلبی، خطرگریزی و ایدئولوژی‌سازی برای دستگاه سلطنت از جمله ویژگی‌های روشنفکری مقلد و سکولار از منظر رهبری شهید بوده است. البته وقتی علم جدید بعد از رنساس در غرب ایجاد شد روشنفکران با عالمان قرون وسطای کلیسا که ضد عقلانیت و علم بودند مخالفت کردند و این روشنفکران غرب‌زده تصور داشتند اگر قرار است پیشرفت کنند باید با اسلام، دین و روحانیت یا به صورت جاهلانه و یا برخی موارد عامدانه مخالفت کنند یعنی به تقلید از فضای مسیحی در غرب غافل از اینکه اسلام همواره توصیه کرده است تا دنبال علم و معرفت بروید و عالم شوید و حق‌طلب باشید و از عقل پیروی کنید.

وی اضافه کرد: در دوره رضاخان روشنفکران توجیه‌گر رضاخان بودند و راه را برای سلطه او هموار می‌کردند؛ بعد از شهریور 20 هم عمدتا به حزب توده تمایل یافتند و باز جریان وابسته بودند و در مجموع روشنفکران قبل و بعد از انقلاب نیز رویکرد تقلیدی دارند و بدون توجه به شرایط بومی کشور از جهان غرب کپی‌برداری می‌کنند. روشنفکران سکولار و بی دین عقلانیت را با تعبد ناسازگار می‌دانند.

ویژگی روشنفکران بیمار  در نگاه رهبری شهید

محمدرضایی با بیان اینکه رهبری شهید یکی از دلایل مخالفت روشنفکران با نظام اسلامی را در اجرای احکام اسلامی می‌دانستند، تصریح کرد: ایشان معتقد بودند که دنیاطلبی و تردید در شعارهای انقلاب هم از دیگر دلایل جدایی آنان بوده است؛ همچنین روشنفکران تصور داشتند نوع پوشش و حجاب زنان باعث عقب‌ماندگی ایران است در حالی که اگر مقداری فکر کرده بودند می‌دیدند که پیشرفت علوم مختلف  در طول قرون مختلف در سرزمین‌های اسلامی با همان پوشش و گویش اسلامی رخ داده است.

استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه رهبری شهید خیلی از افکار جدید استقبال می‌کردند و حتی فلسفه را فقه اکبر می‌دانستند، اضافه کرد: حوزه هم گاهی برخورد خوبی با افکار جدید و علوم جدید نداشتند و ایشان این مسئله را هم نقد کردند؛ بنده کتاب فلسفه دین «جان هاسبرز» را ترجمه و حدود هشت سال قبل به ایشان تقدیم کردم، این کتاب با براهین اثبات خدا مخالفت کرده بود؛ ایشان از این ترجمه استقبال کردند و فرمودند باید این نوع آثار در حوزه بحث و نقد شود و روحانیت پیشقدم باشند.

وی با اشاره به نوع برخورد جامعه علمی با روشنفکران، افزود: روشنفکر واقعی باید حقایق منطبق بر عقلانیت را برای مردم بیان و از دین دفاع کند. اینکه برخی در دامان آمریکا افتاده‌اند و ضدانقلاب شده‌اند ناشی از ناآگاهی آنان است؛ ما هم در دوره قبل و هم بعد از انقلاب شاهدیم روشنفکران ما مقلدند که در واقع این افراد روشنفکران ظاهری و اسمی هستند وگرنه روشنفکر واقعی، متعبد و متخلق است.

وی تأکید کرد: روشنفکران ظاهری افکارشان برگرفته از غرب است و همان مطالب را در فضای اسلامی مطرح می‌کنند. آیت‌الله امام خامنه‌ای بر لزوم برخورد مناسب با این افراد تأکید داشتند و فرمودند وقتی بحثی از سمت آنان مطرح شد حوزه تا می‌تواند باید پاسخ دهد و ایشان انتظار داشتند تا حوزه‌ها فعال‌تر شوند.

محمدرضایی در پایان تصریح کرد: ایشان فرمودند ما معممین و روحانیت در طول تاریخ به اشتباهات بزرگی مرتکب شدیم و تصور کردیم با تکفیر و طرد و دعوا می‌توان ریشه افکار غلط را از جامعه کند و این خطاست. برخورد چماقی با برخی نحله‌های غلط فکری صورت گرفت و امروز دیگر بس است؛ این برخورد التقاطی در جامعه ماست، ولی جواب آن تفسیق، تکفیر، نفی و ... نیست باید با این اندیشه‌ها به گونه‌ای رفتار شود که جوانان ببینند افکار این گروه‌ها چقدر سست و ضعیف است و روحانیت واقعی باید این کار را به سرانجام برسانند.