کد خبر: ۴۳۵۲۴۱۵

تاریخ: ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۰:۳۹

نخستین هم‌اندیشی ملی اساتید علوم قرآن و حدیث کشور برگزار می‌شود

تحول در علوم انسانی و به‌ویژه رشته‌های دینی، همواره نیازمند بازنگری در شیوه‌های سنتی و انطباق با نیازهای روزآمد جامعه است. رشته علوم قرآن و حدیث به‌عنوان هسته مرکزی مطالعات اسلامی، اکنون در آستانه حرکتی نو قرار دارد تا با عبور از مرزهای صرفاً تئوریک، به عرصه‌هایی چون اشتغال‌زایی، آینده‌پژوهی و فناوری‌های نوین همچون هوش مصنوعی گام بگذارد. برگزاری نخستین هم‌اندیشی ملی اساتید این رشته، فرصتی بی‌بدیل است تا نخبگان آکادمیک کشور، دیدگاه‌های خلاقانه خود را برای کارآمدسازی این دانش و پیوند آن با بازار کار و عرصه‌های بین‌المللی به اشتراک بگذارند.

انجمن ایرانی مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی با همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دانشگاه علامه طباطبایی نخستین هم‌اندیشی ملی استادان علوم قرآن و حدیث را برگزار می‌کند. این هم‌اندیشی، 30 اردیبهشت‌ماه در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با حضور اساتید برجسته رشته علوم قرآن و حدیث کشور برگزار می‌شود. در این راستا سرویس اندیشه و معارف ایکنا با زهرا بشارتی، دبیر اجرایی نخستین هم‌اندیشی ملی استادان علوم قرآن و حدیث و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی گفت‌وگویی انجام داده است که در ادامه می‌خوانیم:

ایکنا- اهداف و انگیزه‌های برگزاری این هم‌اندیشی ملی را شرح دهید.

هدف اصلی از این نشست‌ها ارائه ایده‌هایی خلاقانه از اساتید این رشته جهت ارتقای سطح آموزش و پژوهش‌های قرآنی و نیز بازخوردهای متناسب با نیازهای روز جامعه ایران و نیز تعامل‌های بین‌المللی است. همچنین پیش‌بینی بسترهای لازم جهت اشتغال فارغ‌التحصیلان این رشته و نیز جایگاه آینده‌پژوهی در رشته علوم قرآن و حدیث نیز از جمله دغدغه‌های جدی برگزارکنندگان این هم‌اندیشی ملی است. در سایه هم‌اندیشی اساتید کشور می‌توان به راهکارهای مناسبی جهت تحول و کارآمد کردن شیوه‌های آموزش و پژوهش در این رشته و نیز ارتباط آن با بازار کار و دستاوردهای آینده دست یافت.

ایکنا- آیا اولین بار است که استادان رشته علوم قرآن و حدیث کشور در چنین نشست‌هایی مشارکت می‌نمایند؟

بله. طبق بررسی‌هایی که در تاریخچه هم‌اندیشی‌های ملی استادان رشته‌های مختلف انجام شد، در رشته علوم قرآن و حدیث تا کنون شاهد برگزاری یک هم‌اندیشی ملی در سطح اساتید و به صورت آکادمیک نبوده‌ایم؛ به گونه‌ای که از قبل محورهایی داشته باشد و ایده‌های اساتید گردآوری و ارزیابی شود و سپس پیرامون ایده‌های برگزیده و با حضور اساتید نام‌آور و پیشکسوت این رشته، مباحثات و تعامل شکل گیرد. بنابراین هم‌اندیشی ملی استادان صرفا یک گردهمایی و تعامل معمولی نیست و پیش از این رویداد نیز سابقه‌ای نداشته است.

ایکنا- محورهای موضوعی هم‌اندیشی ملی اساتید این رشته چیست؟

همان‌طور که گفته شد پس از تعیین کمیته‌های علمی و اجرایی هم‌اندیشی ملی توسط ریاست انجمن ایرانی مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی و برگزاری چندین جلسه، فراخوانی در چهار محور آموزش، پژوهش، اشتغال و آینده‌پژوهی اعلام شد. در این فراخوان از تمامی اساتید رشته علوم قرآن و حدیث در سراسر کشور دعوت شد تا ایده‌های خود را در محورهای فوق، به دبیرخانه این هم‌اندیشی ملی ارسال نمایند. محور آموزش شامل مواردی چون نوسازی متون درسی، شیوه‌های تدریس و نقد و بازنگری، چالش‌های آموزشی و پیوند آموزشی اساتید با اساتید دیگر دانشگاه‌های کشور و جهان می‌شود. دغدغه‌های اساتید این رشته با ارایه ایده‌هایی در راستای آسیب‌شناسی شکاف میان دانش نظری و کاربرد عملی آن در این محور مشهود است. ایده‌های مطرح شده در محور پژوهش نیز در حیطه‌های روش‌های نو و مطالعات میان رشته‌ای، نقش هوش مصنوعی در پژوهش‌ها شامل ارائه الگوها و مدل‌های رایانشی با روش‌های متن کاوی، تشکیل شبکه‌هایی از اساتید در تعامل با یکدیگر برای بررسی یک موضوع کلان وتوجه به چالش‌های پژوهشگران قرآنی کشور ارائه شده است. محور اشتغال نیز به نیازهای جامعه و وضعیت بازار کار فارغ‌التحصیلان این رشته پرداخته است. اساتید علوم قرآن و حدیث کشور، فرآیند جذب هیئت علمی و چالش‌های اشتغال را که جز در حیطه آموزش نتوانسته جایگاه‌هایی را در بازارکار به خود اختصاص دهد، مورد توجه قرار داده و ایده‌های خلاقانه‌ای را مطرح نموده‌اند. محور آینده‌پژوهی که امروزه مورد توجه بسیاری از سازمان‌ها و مراکز پژوهشی دنیا قرار گرفته، در ایران نیز یکی از زمینه‌های اصلی مطالعات پژوهشگران را به خود اختصاص داده است. محور آینده‌پژوهی در نخستین هم‌اندیشی ملی استادان علوم قرآن و حدیث کشور  با ایده‌هایی در زمینه روش‌های استخراج الگوهای آینده‌نگر از قرآن و حدیث، جایگاه آینده‌پژوهی در سنت اسلامی، الهام‌گیری از تجربه‌های موفق آینده‌پژوهی در علوم دیگر و پیوند علمی اساتید و نخبگان در موضوع آینده‌پژوهی مورد توجه قرار گرفته است.

ایکنا - دستاوردهای این هم‌اندیشی  شامل چه مواردی است؟

یکی از دستاوردهای این هم‌اندیشی، مجموعه‌ای از ایده‌های برگزیده اساتید است که توسط کمیته علمی هم‌اندیشی مورد تأیید قرار گرفت و در کتاب نخستین هم‌اندیشی ملی استادان علوم قرآن و حدیث منتشر شد. از دیگر دستاوردهای این هم‌اندیشی ملی، نمایشگاهی از آثار و دستاوردهای گروه‌های علوم قرآن و حدیث کشور و نیز هر یک از اساتید محترم حاضر در هم‌اندیشی است که در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار می‌شود. از کارکردهای این نمایشگاه می‌توان به آشنایی اساتید دانشگاه‌های مختلف با آثار یکدیگر و تعامل‌های شبکه‌ای اساتید کشور با یکدیگر اشاره کرد. افزون بر این موارد، مباحثه و هم‌اندیشی اساتید کشور در فضایی علمی و صمیمانه می‌تواند جرقه‌هایی در اذهان اساتید به ویژه اساتید جوان کشور در این رشته جهت ارائه ایده‌هایی نو و خلاقانه در آینده شود.

ایکنا- پیشنهاد شما برای برگزاری نشست‌های مشابه در آینده که کارایی لازم در ارتقای جایگاه این رشته را داشته باشند، چیست؟

در آینده می‌توان از تجربه برگزاری این هم‌اندیشی  ملی استفاده کرد و هم‌اندیشی‌های بین‌المللی اساتید علوم قرآن و حدیث را در کشور برگزار کرد. شبکه‌سازی انتقال ایده‌ها و تجربیات در سطح بین‌الملل می‌تواند در ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش رشته علوم قرآن و حدیث مؤثر باشد. در هم‌اندیشی های پیش رو، می‌توان محورهای هم‌اندیشی را در قالب‌های جزئی‌تر و دقیق‌تری ساماندهی کرد و پیش نشست‌های متعددی در دانشگاه‌های مختلف برای هر یک از موضوعات فرعی نیز پیش‌بینی کرد.