کد خبر: ۴۳۵۲۷۰۲

تاریخ: ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۴:۰۴

علی دارابی تشریح کرد

هفته میراث فرهنگی؛ از مرمت ۲ همتی آثار آسیب‌دیده تا تأسیس موزه شهدای میناب

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور از آسیب ۱۴۹ اثر تاریخی، ۵۴ موزه و ۷ بافت تاریخی در ۱۸ استان طی جنگ اخیر خبر داد و با اشاره به برآورد ۲ همتی برای مرمت اضطراری این آثار، از تأسیس موزه شهدای میناب در مجموعه سعدآباد تهران به مناسبت هفته میراث فرهنگی و روز جهانی موزه خبر داد.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ نشست خبری علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور یکشنبه 27 اردیبهشت ماه به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی در سالن فجر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برگزار شد.

دارابی در ابتدای نشست به وضعیت موزه‌های کشور اشاره کرد و افزود: اگر بخواهیم وضعیت یک کشور را در حوزه میراث فرهنگی و مدیریت آن مورد قضاوت قرار دهیم، باید به نقش حاکمیت، احزاب و همچنین همبستگی اجتماعی توجه کنیم. قدرت و منزلت وقتی پایدار می‌ماند که در خدمت مردم و فرهنگ باشد.

دارابی به جزئیات خسارت‌های وارد شده به آثار تاریخی در جنگ اخیر اشاره کرد و گفت: ۱۴۹ اثر، ۵۴ موزه، ۷ بافت تاریخی و ۵ اثر ثبت تاریخی در ۱۸ استان در طول جنگ آسیب دیده است.  استان تهران با آسیب به ۷۰ اثر تاریخی، بیشترین خسارت را متحمل شده است و پس از آن اصفهان با ۲۷ اثر، کردستان با ۱۳ اثر، خوزستان با ۱۲ اثر و کرمانشاه با ۵ اثر در ردیف‌های بعدی قرار دارند.

وی ادامه داد: بیش از ۱۷ مکاتبه با نهاد‌های بین‌المللی از جمله یونسکو و میراث جهانی در راستای پیگیری مسائل حقوقی میراث فرهنگی ایران داشته‌ایم تا گزارش این آسیب‌ها را به جهانیان برسانیم.

معاون میراث فرهنگی کشور با اشاره به تلاش‌های انجام شده در راستای حفظ میراث فرهنگی بیان کرد: همکاران من در بخش میراث فرهنگی و موزه‌ها موفق شدند، هیچ اثری مورد آسیب قرار نگیرد و بعد از جنگ نیز، انتقال برخی از آثار به مکان‌های امن‌تر موجب شد که این مسئله مورد توجه ویژه قرار گیرد.

برنامه‌های هفته میراث فرهنگی

دارابی در ادامه با اشاره به برنامه‌های هفته میراث فرهنگی گفت: برگزاری جلسات و نشست‌های علمی تخصصی، فرهنگی و ترویجی در این هفته انجام خواهد شد و همچنین نشست‌هایی با انجمن‌های مرتبط و نیز نشست استاندارد‌های مرمت و بازسازی آثار تاریخی پس از جنگ برگزار خواهد شد. از تعدادی از همکاران میراث فرهنگی نیز که در نوروز به مردم خدمات ارائه کرده‌اند و تا آخرین روز جنگ در کنار مردم بوده‌اند و از تعدادی از خانواده معظم شهدای جنگ رمضان تقدیر خواهد شد.

وی در پاسخ به سؤالات خبرنگاران درباره اسناد بالادستی میراث فرهنگی بیان کرد: این افتخار جمهوری اسلامی ایران است که در سه جنگ تحمیلی، اسناد بالادستی میراث فرهنگی تصویب شده است؛ در جنگ تحمیلی هشت ساله، اساسنامه سازمان ملی میراث فرهنگی تصویب شد، در جنگ ۱۲ روزه، سند ملی میراث فرهنگی ابلاغ شد و در جنگ رمضان، سند ملی موزه‌داری در ایران که شامل حکمرانی یکپارچه موزه، موزه‌داری و میراث فرهنگی است، به تصویب رسید.

دارابی به موضع یونسکو در جنگ رمضان اشاره کرد و گفت: این نهاد بین‌المللی اعلام کرده که بلافاصله پس از مهیا شدن بستر امنیتی و از سرگیری حریم هوایی، هیئتی را برای همکاری در فرآیند مستندسازی، برآورد خسارات و مداخلات فوری برای بازگرداندن آثار صدمه‌دیده به ایران اعزام خواهد کرد.

دارابی با اشاره به آیین‌های هفته پاسداشت میراث فرهنگی گفت: از ۲۸ اردیبهشت‌ماه، مقارن با آغاز این هفته، رویداد‌های ویژه‌ای در سراسر کشور برگزار می‌شود و وزیر میراث فرهنگی همراه با مدیران ارشد این وزارتخانه راهی ۳۱ استان خواهند شد. در این راستا اجرای پروژه‌ها، تشکیل محافل تخصصی، علمی، فرهنگی و آگاهی‌بخش، گردهمایی‌های مشترک با نهاد‌های گوناگون و همچنین برنامه‌هایی درباره ضوابط احیا و مرمت آثار کهن در دست اقدام است و در روز اختتامیه هفته میراث فرهنگی نیز آیینی با حضور خانواده‌های شهدای جنگ ۱۲ روزه در قلمرو میراث فرهنگی برگزار خواهد شد و از ثبت چندین اثر تازه نیز رونمایی به عمل می‌آید.

وی در رابطه با بازگشایی موزه‌ها گفت: اگر شرایط فراهم شود بتوانیم موزه‌ها را بازگشایی کنیم، این موضوع متأثر از نهاد‌های مربوط است که به ما ابلاغ خواهند کرد و براساس آن کار را دنبال خواهیم کرد. بسیاری از خسارت‌هایی که به بنا‌های تاریخی وارد شده به این دلیل است که تعدادی از این آثار در موزه‌های نظامی قرار دارند و امکان بازدید و بازرسی ما وجود ندارد.

مرمت آثار تاریخی

وی درباره مرمت آثار تاریخی نیز بیان کرد: مرمت بنای تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان و در وزارتخانه زیر نظر شورای فنی معاونت، بر اساس دستورالعمل‌هایی است که ابلاغ شده است و میراث فرهنگی این موارد را بررسی کرده و در حال تکمیل پرونده هستند و امیدوارم حافظان میراث فرهنگی باشیم و قوانین میراث اجازه بازسازی را هم بدهند.

وی در توصیف شرایط کنونی گفت: اکنون شرایط صلح مسلح است، یعنی نه جنگ است و نه صلح. در واقع شرایط بسیار شکننده، سخت و پیچیده است و همه مسائل به تعلیق درآمده است، بنابراین امیدوارم زودتر جنگ تمام شود.

دارابی درباره برآورد هزینه مرمت آثار گفت: مالکیت بیش از نیمی از این آثار، متعلق به دستگاه‌های دیگر است و تعداد زیادی از این آثار به دلیل اینکه در حوزه‌های نظامی و امنیتی هستند و ملاحظات امنیتی فراهم نشده است، در حال حاضر برآوردی از این خسارات نداریم، اما برآورد مرمت اضطراری حدود ۲ همت (۲ هزار میلیارد تومان) است. در این راستا انجمن خیرین میراث فرهنگی نیز ورود کرده است و به طور مشخص در استان‌ها، از محل خیرین میراث فرهنگی می‌توانند برای این موضوع و مرمت بنا‌ها مشارکت کنند.

لیلا خسروی، مدیرکل موزه‌های وزارت میراث فرهنگی در پاسخ به سوالی درباره وضعیت موزه‌های آسیب دیده در کشور گفت: ۷۷۰۷ موزه در سراسر کشور داریم که ۵۴ موزه آسیب دیده است و این بنا‌ها به صورت دولتی و ذیل وزارت میراث فرهنگی مدیریت می‌شوند و کاربری بنای تاریخی داشته‌اند. با توجه به آسیب‌های متعدد بناها، این آسیب‌ها درجه‌بندی شده است و ممکن است در برخی موارد بعضی از آسیب‌ها در حد شکستن شیشه یا پنجره باشد.

خسروی همچنین درباره وضعیت مخازن امن آثار تاریخی گفت: در حال حاضر کشور به ساخت ۸۲ مخزن امن در نقاط مختلف نیاز دارد که این موضوع در برنامه‌ها و دستور کار ساخت قرار گرفته است. البته در حال حاضر ۷ مخزن امن داریم و تعدادی از مخاطن نیز مخازن موقت هستند. بعد از جنگ ۱۲ روزه، تمام اعتبارات را به سمت حفاظت پیشگیرانه و استحکام‌بخشی مخازن سوق دادیم و مفاهیم را تکمیل کردیم و بحث حفاظت الکترونیکی را نیز به اتمام رساندیم و به عنوان مقصدی امن از آنها استفاده کردیم.

در ادامه، دارابی به فاجعه مدرسه میناب اشاره کرد و گفت: این فاجعه منجر به شهادت گروهی از دانش‌آموزان شد. برای حوزه میراث فرهنگی میناب، باید یک موزه شهدا تأسیس شود. مکان پیشنهادی این موزه، مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد در تهران است که به دلیل وسعت ۱۳۰ هکتاری آن انتخاب شده است. این مکان افزون بر همجواری با دفتر ریاست جمهوری، امکان بازدید مقامات و مسئولان را نیز فراهم می‌کند. بنابر آخرین گزارش‌ها، روزانه هزار دانش‌آموز از موزه‌های کشور بازدید می‌کنند و ما در تلاش هستیم تا موزه شهدای میناب را در کاخ موزه سعدآباد ایجاد کنیم، درواقع جانمایی موزه تا پایان امسال فراهم می‌شود و برای طرح محتوایی این موزه، گروهی تشکیل شده و در حال اجرا شدن است.

وی با دعوت از مردم برای مشارکت در روند مرمت آثار تاریخی گفت: چه اشکالی دارد که مردم عزیز ما در داخل و خارج از کشور به‌صورت داوطلبانه و بدون هیچ تعهدی برای کمک به کشور وارد میدان شوند و از ظرفیت‌های موجود برای مرمت استفاده کنیم. مرمت بنا‌های تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان و همچنین شورای فنی وزارتخانه و براساس دستورالعمل‌های تخصصی انجام می‌شود و تیم‌های کارشناسی نیز برای بازدید‌های میدانی و بررسی خسارت‌ها تشکیل شده‌اند.

وی با اشاره به تقویت یگان حفاظت میراث فرهنگی افزود: امسال هزار نیروی جدید به یگان حفاظت اضافه می‌کنیم، اما در شرایط جنگی، بحث امنیت با دشواری‌ها و موانع زیادی همراه است. با این حال، با مجوز‌های قبلی صادرشده، این اتفاق امسال عملی خواهد شد.

بازدید مجازی از موزه‌ها

دارابی از راه‌اندازی بازدید مجازی موزه‌ها خبر داد و گفت: از فردا بازدید مجازی موزه‌ها فعال می‌شود و علاقه‌مندان می‌توانند از موزه‌های مورد نظر خود بازدید مجازی داشته باشند.

در ادامه، دارابی به برنامه‌های میراث فرهنگی در حوزه خلیج فارس و تنگه هرمز پرداخت و گفت: درباره تنگه هرمز، موضوع میراث زیرآب و پژوهشگاه میراث فرهنگی جلسات متعددی برگزار کرده‌اند و این مسئله در دست پیگیری است. همچنین پرونده بندر تاریخی سیراف را به یونسکو ارسال کرده‌ایم که می‌تواند نمادی برای معرفی جایگاه خلیج فارس باشد.