کد خبر: ۴۳۵۳۳۵۹

تاریخ: ۳۰ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۴:۰۲

سند ملی اسباب‌بازی تشریح شد

شصت‌ودومین نشست شورای نظارت بر اسباب‌بازی، با هدف بررسی و رفع موانع موجود در مسیر تولید و عرضه اسباب‌بازی‌های داخلی و همچنین ارزیابی وضعیت تعرفه‌ها و مقررات واردات و تشریح سند ملی اسباب‌بازی برگزار شد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، شصت‌ودومین نشست شورای نظارت بر اسباب‌بازی سه‌شنبه، ۲۹ اردیبهشت ماه، با حضور حجت‌الاسلام غلامحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، حامد علامتی، مدیرعامل کانون پرورش فکری و اعضای این شورا در سالن نشست‌های مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.

در این نشست، ابعاد مختلف سند ملی اسباب‌بازی، دستاوردها، چالش‌های پیش رو و راهکار‌های عملیاتی برای توسعه این صنعت فرهنگی - اقتصادی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و نمایندگان هر سازمان، نظر‌های خود را مطرح کردند.

لیلا بابایی، مدیرکل سرگرمی‌های سازنده و بازی‌های رایانه‌ای کانون پرورش فکری و سرپرست دبیرخانه شورای نظارت بر صنعت اسباب‌بازی، با اشاره به تصویب دستورالعمل سند ملی اسباب‌بازی و ابلاغ آن به سازمان‌ها، بر لزوم احصای تکالیف دستگاه‌های مرتبط تاکید کرد.

وی با بیان اینکه تاکنون فقط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نماینده خود را معرفی کرده و منتظر حضور نمایندگان سایر دستگاه‌ها هستیم، بر اهمیت توافق آماری بر پیمایش مصرف و یکپارچه‌سازی داده‌ها از سوی دستگاه‌های مختلف تأکید کرد و از آغاز همکاری با دانشگاه شریف برای انجام پیمایش علمی در حوزه تولید، مصرف و حجم بازار خبر داد که این پیمایش علمی، زمینه را برای سیاست‌گذاری مناسب در حوزه طراحی و تولید اسباب‌بازی فراهم خواهد کرد.

از پیمایش آماری تا توسعه نمایشگاه‌ها و اجرای سند ملی

حامد علامتی، مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گفت: در سال‌های گذشته، آمار‌های موجود صرفاً توافقی و اجمالی بوده‌اند. اما اکنون در نظر داریم تا یک پیمایش علمی جامع در حوزه‌های تولید، مصرف و حجم بازار اسباب‌بازی به انجام برسانیم و در این نشست، شاخصه‌های طراحی این پیمایش علمی را مورد بحث و بررسی قرار خواهیم داد.

علامتی همچنین اظهار کرد: یکی از نکته‌های حائز اهمیت در شورای نظارت بر اسباب‌بازی، تصمیم به برگزاری نمایشگاه‌های استانی اسباب‌بازی بود. ما بازه زمانی و تعداد مشخصی را برای این منظور تعیین کرده‌ایم و استانداران نیز همکاری لازم را اعلام کرده‌اند. گرچه سال گذشته پیش‌بینی برگزاری ۶ نمایشگاه را داشتیم، اما متأسفانه به دلیل شرایط کشور، تنها در سه استان موفق به برگزاری آنها شدیم. ما مصمم هستیم که امسال این رویداد‌ها را با قدرت بیشتری پی‌گیری کنیم و حتی برگزاری نمایشگاه‌های روستایی را نیز در دستور کار داریم.

وی در پایان افزود: تک‌تک اعضای حاضر در این نشست بیش از یک سال زحمت کشیدند تا سند ملی اسباب‌بازی به تصویب برسد. جلسه‌های زیادی در شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد و دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز تلاش‌های فراوانی را برای نهایی شدن این سند و دریافت تأییدیه از رئیس جمهور مبذول داشتند. اکنون که این سند به تصویب رسیده است، وظیفه داریم تا سازوکارها، دستورالعمل‌ها و تکالیف دستگاه‌های اجرایی مرتبط را مشخص کنیم.

تاکید بر هویت فرهنگی اسباب‌بازی و مشکلات واردات

عبدالله اسفندیار، رئیس اتحادیه خرازان، با اشاره به دغدغه‌های فراوان مدیریت جلسه‌ها از سوی آقای خسروپناه و آقای علامتی، بر جنبه فرهنگی ۱۰۰ درصدی اسباب‌بازی و تاثیر آن بر تربیت کودکان تاکید کرد.

وی با بیان اینکه صنعت اسباب‌بازی ایران تنها یک درصد از اقتصاد جهانی را به خود اختصاص داده، بر لزوم حمایت از تولید داخلی و هدایت درآمد‌های ارزی به سمت این صنعت تاکید کرد.

وی همچنین به ورود بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد از اسباب‌بازی‌های وارداتی به صورت غیرقانونی و بدون رعایت مسائل بهداشتی و استاندارد‌ها اشاره کرد و خواستار ایجاد موانع جدی برای قاچاق شد.

آسیب‌دیدگی اصناف تولیدی و امید به رشد صنعت

رئیس انجمن تولیدکنندگان اسباب‌بازی، ضمن تشکر از نشست‌های برگزار شده که به ایجاد نگاه مشترک در میان فعالان این حوزه کمک کرده است، بر اهمیت اسباب‌بازی در مقابله با هجوم فرهنگی و تربیت نسلی فکور تاکید کرد.

احسان منشی، خواستار توجه ویژه به صنعت تولید اسباب‌بازی شد که بسیاری از اصناف آن دچار آسیب دیدگی شده‌اند و ابراز امیدواری کرد که در سال جاری شاهد شرایط بهتر و رشد این صنعت باشیم.

وی افزود: با وجود پیشرفت‌هایی در زمینه تدوین و تصویب سند ملی اسباب‌بازی، هنوز چالش‌های جدی در زمینه اجرایی، مشارکت دستگاه‌ها، ساماندهی واردات و حمایت از تولید داخلی وجود دارد که نیازمند پیگیری مستمر و اقدام‌های عملی است.

ضرورت شفاف‌سازی خط‌مشی و مقابله با قاچاق

منصور علافچیان، دبیر اتحادیه خرازان ضمن اشاره به فعالیت‌های نظارتی این اتحادیه، بر لزوم تعیین خط‌مشی روشن برای تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان تأکید کرد تا بتوان به ساماندهی این صنعت کمک کرد. وی قاچاق را معضلی جدی دانست که نیازمند برخورد قاطع است.

عبدالناصر آزادبخت، مدیرکل دفتر تجهیزات برق، با تشریح روند سیاست‌گذاری صنعتی در کشور، به پراکندگی اسناد و برنامه‌های مختلف در حوزه اسباب‌بازی اشاره کرد و بر اهمیت تفکر ایجاد شده از سوی آقای علامتی مبنی بر تدوین یک نقشه راه و سند ملی تأکید کرد.

وی افزود: این سند، علاوه بر مسائل فرهنگی، جزئیات اجرایی، مجوز‌ها و اقدامات صنعتی را نیز مشخص کرده است. این همگرایی، که با همکاری کانون، اتحادیه‌ها و انجمن‌ها صورت گرفته، گامی مهم برای رفع چالش‌هاست.

آزادبخت به پیگیری‌ها برای جلوگیری از قاچاق، به‌ویژه در حوزه کولبری، اشاره کرد و گفت: تعرفه‌های فرهنگی برای جلوگیری از ورود کالا‌های قاچاق وضع شده است. وی همچنین از سازمان توسعه تجارت خواستار پیگیری جدی برای جلوگیری از تخلفات احتمالی شد.

در ادامه، به پیاده‌سازی زنجیره تولید در حوزه اسباب‌بازی اشاره شد. براساس این طرح، تولیدکنندگانی که پیش از این با چالش دریافت پروانه بهره‌برداری مواجه بودند، اکنون می‌توانند از مسیر‌های حمایتی بهره‌مند شوند. همچنین، شناسایی توانمندی‌های تولیدی در سراسر کشور و ایجاد نقشه جغرافیایی فناوری و تولید اسباب‌بازی به صورت برخط، در همکاری با عزیزان، در حال انجام است. این نقشه جامع، که ماه آینده در فاز آزمایشی پیاده‌سازی خواهد شد، نیازمندی‌ها و ظرفیت‌های تولید را مشخص می‌کند.

تولید و صادرات اسباب‌بازی: آمار و روند‌ها

محمدحسین حبیب‌نژاد، نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت، اعلام کرد که در حال حاضر بیش از ۶۰۰ واحد تولیدی در صنعت اسباب‌بازی فعال هستند که از این تعداد، ۱۱۰ واحد در سامانه جامع تجارت شناسه واحد تولیدی خود را ثبت کرده‌اند.

وی با اشاره به تولید بیش از ۴۰ میلیون اسباب‌بازی در سال ۱۴۰۴ از سوی ۵۰ واحد فعال، از کاهش ۵۰ درصدی واردات اسباب‌بازی در این سال نسبت به سال گذشته خبر داد. این کاهش، نتیجه‌ی سیاست‌های ارزی و تعرفه‌های مرتبط بوده است.

وی همچنین به توانمندی‌های صادراتی این صنعت اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۳، صادرات اسباب‌بازی به بیش از ۴۰ میلیون دلار به ۲۵ کشور رسیده است که این رقم با ارزآوری فرش دستباف قابل مقایسه است. با وجود محدودیت‌های پایان سال، کاهش ۳۵ درصدی در صادرات رخ داده است که امید می‌رود در سال جاری جبران شود.

بحران تعرفه واردات و ضعف اجرایی مصوبات

ابراهیم شکرانی، دبیر ستاد راهبری و نظارت فرهنگی و اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی، از چالش‌های جدی در صنعت اسباب‌بازی، به‌ویژه در زمینه تعرفه‌ها و ساختار شورای نظارت، پرده برداشت.

تعرفه‌های واردات: علی‌رغم مصوبه افزایش ۵۵ درصدی تعرفه واردات اسباب‌بازی، گمرک ایران از این مصوبه بی‌اطلاع بوده و تعرفه‌ها همچنان پایین است که منجر به افزایش چشم‌گیر واردات شده است.

ساختار شورا: شورای نظارت بر اسباب‌بازی با گذشت دو سال، بدون رئیس اداره می‌شود و با ضعف ساختاری و کمبود بودجه مواجه است.

آمار صادرات: شفافیت در آمار‌های صادرات اسباب‌بازی وجود ندارد و با وجود پتانسیل بالا، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و فعالیت‌های صادراتی کافی نیست.

ضرورت تحول: برای پیشرفت صنعت اسباب‌بازی، نیاز به بازنگری در رویکردها، تقویت نهاد‌های مسئول و هماهنگی بین دستگاهی است.

این مشکلات، مانع از تحقق اهداف سند ملی اسباب‌بازی و شکوفایی این صنعت مهم فرهنگی و اقتصادی شده است.

اهمیت فرهنگی اسباب‌بازی و جایگاه شورای نظارت

علی علی‌پور، نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بر اهمیت فرهنگی اسباب‌بازی تاکید کرد و گفت که سند ملی اسباب‌بازی، وظایف زیادی را بر عهده شورای نظارت گذاشته است. وی خواستار توجه بیشتر به این شورا، افزایش اعتبارات و ارتقا جایگاه تشکیلاتی و حمایت اداری آن شد.

وی همچنین بر لزوم توسعه ارتباطات دوجانبه و چندجانبه با کشور‌هایی که اشتراکات فرهنگی و تجاری دارند، تاکید کرد. وی آمادگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را برای همکاری در زمینه تبادل رایت، چتر حقوقی و مشارکت در نمایشگاه‌ها اعلام کرد.

وی تأکید کرد: در مقدمه سند ملی اسباب‌بازی، بر نقش این صنعت به عنوان یک «صنعت بسیار مهم فرهنگی» با ظرفیت «باز تولید فرهنگ، تقویت هویت ملی، ارتقای سبک زندگی و ایجاد تمدن نوین اسلامی» تأکید شده است.

تمرکز بر فرهنگ‌سازی و تقویت نقش رسانه

حسن مداد، نماینده مرکز کودک و نوجوان صداوسیما با تشریح نقش رسانه ملی در توسعه صنعت اسباب‌بازی، بر ضرورت فرهنگ‌سازی، تجاری‌سازی، حمایت از تولید داخلی و ایجاد زیرساخت‌های حکمرانی در این حوزه تاکید کرد.

وی با اشاره به شکل‌گیری رویکرد جدید در سازمان صداوسیما و تمرکز فعالیت‌ها در مرکز کودک و نوجوان، گفت: این تغییر باعث شده فرهنگ‌سازی در حوزه کودک و نوجوان متمرکزتر دنبال شود. او تاکید کرد که صداوسیما در تعامل با شورای اسباب‌بازی، نقش مهمی در پیوند میان محتوا، خانواده و بازار دارد.

اهمیت اسباب‌بازی در هویت‌سازی و رشد کودک

مژگان آژیده، نماینده سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، ضمن تأکید بر اهمیت دوره طلایی تربیت کودکان (۰ تا ۷ سال)، نقش حیاتی اسباب‌بازی را در رشد شناختی، مهارت‌های اجتماعی و شکل‌گیری هویت ملی کودکان ایرانی برجسته ساخت.

وی با اشاره به اینکه کودکان امروز با نسل‌های گذشته متفاوت هستند، ضرورت تولید اسباب‌بازی‌هایی را که بازتاب‌دهنده هویت ایرانی - اسلامی باشند، مورد تاکید قرار داد و خواستار حمایت از تولیدکنندگان داخلی برای ارتقای کیفیت و رویکرد ملی در محصولات شد. سند ملی اسباب‌بازی از این منظر، یک برنامه اقتصاد فرهنگی آینده‌نگر برای نسل آینده تعریف شد.

در پایان، حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، با شنیدن نظر‌های نمایندگان، به اهمیت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و نقش آن در هویت‌بخشی ایرانی - اسلامی پرداخت و بر فرایند پرزحمت تصویب این سند تأکید و بیان کرد: این موضوع باید سال‌ها پیش در شورا مطرح می‌شد، چرا که موضوع اسباب‌بازی حائز اهمیت و مورد تأکید رهبر معظم انقلاب بوده است، اما توجیه مسئولان و اقشار مختلف جامعه برای اهمیت این صنعت، با تلاش فراوان صورت گرفته است.

وی با اشاره به گردش مالی ۱۳۰ میلیارد دلاری صنعت بازی در جهان، گردش مالی این صنعت در ایران را ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیون دلار و سهم تولید ایران را تنها ۱۰۰میلیون دلار دانست و وضعیت ترکیه را نیز بسیار جلوتر از ایران ارزیابی کرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ۱۰ مأموریت حکمرانی اسباب‌بازی که شورا باید به آن بپردازد، اظهار کرد: حکمرانی یک فرایند فناوری نرم حل مسئله است و باید در این سند از نظارت پیشینی به تنظیم‌گری عبور کرد. وظایف اصلی شورا در حوزه‌های تأمین امنیت سرمایه‌گذاری، تسهیل‌گری اقتصادی، حمایت از زیست‌بوم و صنایع خلاق، تحریک تقاضا و بازارسازی، همچنین نظارت و هدایت راهبردی عنوان است و تشکیلات و ساختار شورا نباید توسعه یابد، بلکه تمرکز باید بر تعریف و حل مسائل کلیدی باشد.

وی همچنین به نقش دستگاه‌های مختلف از جمله قوه قضائیه (سازمان ثبت اسناد)، وزارت صمت، وزارت اقتصاد، معاونت علمی ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی در پیشبرد اهداف صنعت اسباب‌بازی اشاره کرد.