کد خبر: ۴۳۵۴۲۴۲

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۰۹

معرفی طرح‌های برگزیده همایش ایده‌پردازان قرآنی/ 3

تأثیر آموزنده اجرای تئاتر دانش‌آموزی بر مبنای قصص قرآنی

اجرای تئاتر با مختصاتی ساده و روان در محیط‌های دانش‌آموزی، بستر مناسبی را فراهم می‌آورد که دانش‌آموزان مبتنی بر این ساختار به قصص قرآنی پرداخته و آن را روایت نمایشی کنند. این مهم موضوع یکی از طرح‌های برتر سومین همایش ایده‌پردازان قرآنی شد.

مدتی است که شیوه ارائه محتوای درسی و آموزشی به شکل مستقیم چندان کاربردی نداشته و رفته رفته در حال منسوخ شدن است و همواره متولیان امر آموزش به دنبال شیوه‌های جایگزینی هستند که بتوانند این محتوا را به شکلی مؤثرتر به مُتعلمان منتقل سازند.

در ایران نیز این امر با عنوان کلی آموزش‌های غیرمستقیم، سالیانی است که مورد توجه قرار گرفته است و معمولاً روش‌هایی در آن به کار گرفته می‌شود که تنها ارائه‌دهنده محتوا به شکل دفعی و بدون هیچ انعطافی نبوده و به دنبال استفاده از شیوه‌هایی باشد که برای دانش‌آموزان نیز از جذابیت کافی برخوردار باشد.

اما این شیوه و روش‌های غیرمستقیم آموزشی نیاز به ابزاری دارد که عرصه نمایش و تئاتر، از جمله یکی از ابزارهای این شیوه غیرمستقیم آموزشی است تا جایی که در ایران به تبعیت از الگوی آموزشی کشورهای مترقی، «تئاتر خلاق» به عنوان ابزاری مبنایی از سطوح پایه آموزشی (مقاطع پیش از دبستان) مورد توجه قرار گرفته و از آن برداشت‌های هدفمند و مثبت طی سالیانی که از پیاده‌سازی آن در عرصه آموزش می‌گذرد، گرفته شده است.

استفاده از ابزار نمایش و تئاتر در برقراری ارتباط مؤثر و حداکثری میان معلم و متعلم در مقاطع بالاتر تحصیلی، موضوعی را با عنوان تئاتر تعلیمی و تربیتی که بنا به گویش غربی به «تئاتر پداگوژیک» مصطلح است مطرح ساخته و بستری را فراهم ساخته است که بسیار از موضوعات و مفاهیم آموزشی را با تنوعی از مناظر پرداختن به موضوعات آموزشی دربرمی‌گیرد.

حامد نیک‌بخت؛ ایده‌پرداز قرآنی از جمله افراد برگزیده سومین همایش ایده‌پردازان برتر قرآنی کانون مدارس اسلامی است که با این رویکرد و استفاده از قابلیت هنر تئاتر و نمایش، طرحی را با عنوان «اجرای مفاهیم آموزنده قرآن کریم به صورت تئاتر دانش‌آموزی» ارائه داده است؛ طرحی که به مدت 10 سال است در یکی از مدارس شهرستان شیروان استان خراسان شمالی در حال اجراست و با توجه به ارتقای سطح آموزشی دانش‌آموزان در هر مقطعی، از ابتدایی تا پایان متوسطه قادر به تکامل است.

این ایده‌پرداز قرآنی در اجرای این طرح اهدافی همچون ایجاد یادگیری عمیق و ماندگار از طریق تجربه هنری و درگیر کردن حواس پنجگانه، تقویت مهارت‌های اجتماعی، اعتماد به نفس و کار گروهی و بیان خلاقانه و افزایش انس خانواده‌ها با مفاهیم قرآنی از طریق حضور در اجراهای نمایشی را دنبال می‌کند.

چنین طرحی بیشتر به دنبال انس بیشتر دانش‌آموزان با مفاهیم ارزشی و انسانی قرآن از رهگذر پرداخت نمایشی نسبت به قصص قرآنی است؛ قصصی که تجربه حرفه‌ای در عالم تئاتر و سینما نشان داده است که از بار دراماتیک بالایی برخوردار هستند و به واسطه دارا بودن این قابلیت، قادر است مخاطب را در لحظه لحظه بروز وقایع تاریخی که قرآن به آنها اشاره دارد، با خود همراه کند که این امر براساس شیوه قانونمند در عرصه فنون تئاتری، نکات آموزنده‌ای را به مخاطب منتقل و همذات‌پنداری مخاطب با روایت را به دنبال دارد که منجر به هدف غایی تئاتر براساس سبک کلاسیک آن یعنی «تزکیه نفس» می‌شود.

در مدل اجرایی طرحی که نیک‌بخت در ارائه این طرح به آن پرداخته است، دانش‌آموزان پس از استماع قصص قرآن در کنار روخوانی، براساس برداشت‌های خود، نمایشنامه‌ای ساده را به نگارش درآورده و تنظیم می‌کنند که با کمترین امکانات در محیط‌های کلاسی قابل اجراست. در این نوع پرداخت دانش‌آموزان نه به عنوان عنصر منفعل در قالب تماشاچی که خود به عنوان کنشگران نمایش، در یک تئاتر تعاملی حضور داشته و این امر قادر خواهد بود، تأثیرات تربیتی تئاتری که به آن پرداخته‌اند، دوچندان کند.

یادآور می‌شود، سومین همایش ایده‌پردازان برتر قرآنی از سوی مرکز قرآن و عترت کنون مدارس اسلامی، اسفندماه سال گذشته با برگزاری مراسم اختتامیه و تجلیل از طرح‌های برتر به کار خود پایان داد.