کد خبر: ۴۳۵۴۲۸۰

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۵۶

رئیس شورای سیاست‌گذاری جشنواره فیلم 100:

جشنواره فیلم ۱۰۰ مأموریت استعدادیابی سینمای انقلاب را دنبال می‌کند

حمیدرضا جعفریان با تأکید بر اینکه حوزه هنری از آغاز پناهگاه هنرمندان انقلابی بوده است، گفت: جشنواره فیلم ۱۰۰ یکی از ابزارهای جدی استعدادیابی و حمایت از فیلمسازان جوان است؛ فیلمسازی که در امتداد مأموریت تاریخی حوزه هنری حرکت می‌کند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری پانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم «100» با حضور محدثه پیرهادی، دبیر جشنواره؛ حمیدرضا جعفریان، رئیس شورای سیاستگذاری جشنواره و علی جمال‌زاده، مدیر بین‌الملل جشنواره امروز 4 خرداد ماه در مرکز سازمان سینمایی سوره برگزار شد.

در ابتدای نشست، جعفریان با بیان اینکه حوزه هنری طی بیش از چهل سال فعالیت، میراث‌دار حقیقی انقلاب اسلامی است، اظهار کرد: شاید اگر بگوییم یکی از مؤسسین اصلی حوزه هنری، رهبر عزیز انقلاب اسلامی بودند، گزاف نگفته‌ایم. ایشان در دهه شصت، آن‌چنان که از گذشتگانمان شنیده‌ایم، زمان می‌گذاشتند و برای شکل‌گیری حوزه هنری و هنرمندان، انرژی و حوصله به خرج می‌دادند. حتی بسیاری از دوستان نمایشی ما نقل می‌کنند که ایشان مرتب به تئاترها سر می‌زدند و در اجراهای آخر هفته شرکت می‌کردند؛ ما مدیون ایشان هستیم.

وی افزود: حوزه هنری در تمام این سال‌ها، به ویژه زمانی که ما افتخار حضور داشتیم، همواره تحت رهنمودهای ایشان بوده است. یکی از ویژگی‌های ذاتی و مأموریت نهادینه‌شده در حوزه هنری، توجه به هنرمندان جوان و خلق فرصت برای هنرنمایی در موضوعات مختلف، به‌ویژه داستان، بوده است.

جعفریان با بیان اینکه از بدو شکل‌گیری، حوزه هنری پناهگاه کسانی بوده که به دنبال گفتن یک حرف و اندیشه انقلابی و اصیل به زبان هنر بودند، تصریح کرد: در سینما نیز همین گونه بود. بسیاری از بزرگان سینما، همان‌طور که می‌دانید، کار خود را از حوزه هنری شروع کردند و همیشه خاطرات خوب و شیرینی از آن دارند.

استعدادیابی و توجه به فیلمسازان

وی با تأکید بر مسئله استعدادیابی و توجه به فیلمسازان جوان اظهار کرد: یکی از خطوط اصلی فعالیت‌های سازمان سینمایی سوره در این سال‌ها، مأموریت استعدادیابی و خلق فرصت برای فیلمسازان جوان بوده که در قالب‌های مختلفی همچون تشکیل باشگاه‌های فیلم در چند استان، باشگاه فیلم سوره (که از 10 سال پیش تأسیس شده) و دیگر فعالیت‌ها در مرکز فیلم جوان محقق شده است.

رئیس شورای سیاست‌گذاری جشنواره با اشاره به جایگاه جشنواره فیلم ۱۰۰ گفت: جشنواره 100 یکی از همان فناوری‌ها و اتفاقاتی است که به تحقق مأموریت استعدادیابی و توجه به فیلمسازان جوان کمک می‌کند. سابقه جشنواره صد و کسانی که در دوره‌های مختلف برگزیده شدند و دیده شدن آثارشان، نشان می‌دهد که این جشنواره همواره در خدمت این مأموریت بوده و تلاش کردیم این میراث را احیا کنیم.

وی ادامه داد: در دوره جدید با شکل‌گیری شورای سیاست‌گذاری جدید، چند خط کلی سیاستی را دنبال کردیم. لازم می‌دانم پیش از اشاره به آن‌ها، از اعضای شورای سیاست‌گذاری که اینجا حضور ندارند آقایان؛ احسانی، اسفندیاری، خواجه‌پاشا(کارگردان) و محمدرضا رضاپور تشکر کنم که از بدو تشکیل شورا در سال گذشته مباحث مفصل و متعددی با هم داشتیم.

جعفریان با بیان اینکه حاصل مباحثات شورا چند مصوبه مهم بوده است، بیان کرد: اولین مصوبه این بود که دبیرخانه جشنواره ۱۰۰ دائمی شود تا ارتباط با فیلمسازان، چه برگزیدگان و چه کسانی که در دوره‌های مختلف آثار داشتند یا می‌خواهند آثار بفرستند، نظم و استمرار پیدا کند. مجموعه کارگاه‌ها و فعالیت‌هایی که در دبیرخانه دائمی تعریف شده، ان‌شاءالله زیر نظر مرکز فیلم جوان سوره ادامه پیدا می‌کند.

انتخاب شعار جشنواره

وی دومین مصوبه را انتخاب شعار جشنواره دانست و گفت: شعار امسال یکی از اشعار مولانا «تو یکی نه‌ای هزاری - تو چراغ خود برافروز» است. این شعار در پاییز سال گذشته و پیش از اتفاقات سیاسی سه ماه اخیر انتخاب شد، اما اکنون با توجه به خیزش عمومی ملت ایران که هر کس خود را ارزشمند می‌داند، بسیار بامعناتر شده است. معنی شعار این است که فیلمساز جوان مسئولیت خود را انجام دهد و بداند اگر وظیفه‌ای را که بر گردنش می‌شناسد انجام دهد، دیگر یک نفر نیست و شاید اثرش از هزار نفر بیشتر باشد.

وی با اشاره به ضرورت روزآمد کردن زبان جشنواره برای جذب نسل تازه مخاطبان و فیلمسازان، اظهار کرد: امروز با نسلی روبه‌رو هستیم که هم‌زمان هم فیلم می‌سازد، هم محتوا تولید می‌کند و هم در شبکه‌های اجتماعی اثر می‌گذارد. اگر جشنواره فیلم ۱۰۰ بخواهد خانه این نسل باشد، باید زبان آن‌ها را بفهمد و برایشان میدان خلق کند؛ نه فقط در قالب ارائه اثر، بلکه در سطح گفت‌وگو، تحلیل و نقد. تلاش کردیم در دوره جدید، جشنواره را از یک رویداد صرفاً مسابقه‌ای، به یک زیست‌جهان هنری برای فیلمسازان جوان تبدیل کنیم.

جعفریان در ادامه با تأکید بر اهمیت پیوند میان تجربه نسل‌های مختلف سینمای انقلاب، افزود: بسیاری از فیلمسازان شاخص امروز، روزی با یک فیلم کوتاه و یک فرصت ساده وارد میدان شدند. می‌خواهیم این چرخه تکرار شود؛ به همین دلیل، تلاش می‌کنیم در حاشیه جشنواره، نشست‌ها، کارگاه‌ها و جلسات انتقال تجربه‌ای برگزار کنیم که در آن، نسل پیشکسوت در کنار نسل جوان بنشیند و از دل این مواجهه، پروژه‌ها و همکاری‌های تازه شکل بگیرد. باور داریم که جشنواره ۱۰۰ تنها زمانی موفق است که تبدیل به پل ارتباطی میان گذشته پربار و آینده امیدوارکننده سینمای انقلاب شود.

رئیس شورای سیاست‌گذاری جشنواره فیلم ۱۰۰ با اشاره به لزوم نگاه راهبردی به آینده این رویداد، تصریح کرد: هدف ما برگزاری یک دوره مقطعی نیست؛ ما به برنامه‌ای فکر می‌کنیم که حداقل برای یک دهه آینده، مسیر رشد جشنواره را مشخص کند. این یعنی در کنار انتخاب آثار و اهدای جوایز، باید به بانک فیلمسازان، شبکه ارتباطی، رصد مستمر استعدادها و حمایت پس از جشنواره هم توجه کنیم. اگر جشنواره بتواند هر سال چند صدای تازه و چند نگاه نو را به سینمای ایران معرفی کند و مسیر رشد آن‌ها را پیگیری کند، می‌توان گفت مأموریت خود را به‌درستی انجام داده است.

احیای عنوان بین‌المللی جشنواره

جعفریان در پایان سومین مصوبه مهم شورای سیاست‌گذاری را احیای عنوان بین‌المللی جشنواره عنوان کرد و افزود: تصمیم گرفتیم در دوره جدید، کمیته بین‌الملل با دبیری آقای جناب‌زاده در همکاری با دبیر جشنواره تشکیل شود تا اتفاقات متفاوت و متمایزی نسبت به دوره‌های گذشته رقم بخورد. با مجموع این سه مصوبه، تلاش می‌کنیم جشنواره را به صورت سالانه و منظم برگزار کنیم. خانم پیرهادی به عنوان دبیر انتخاب شدند و کار را شروع کردند. امیدوارم این جلسه، شروع خوبی برای جشنواره باشد.

در ادامه جلسه، پیرهادی دبیر جشنواره، با تأکید بر اینکه از دوره گذشته جشنواره تاکنون اتفاقات عجیب و غریب و زیادی در کشور افتاده که حجم آن به مراتب بیشتر از یک سال معمولی است، تصریح کرد: از دی‌ماه ۱۴۰۴ قصد داشتیم فراخوان جشنواره را منتشر کنیم، اما وقایع پس از جشنواره دوره قبل و آغاز جنگ، این کار را به تأخیر انداخت. البته از دوره چهاردهم تصمیم داشتیم زمان برگزاری جشنواره را هر سال شهریور در ایام روز سینما ثابت کنیم، اما به دلیل رویدادهای پیش آمده به امروز رسیدیم.

وی با اشاره به شعار جشنواره که شعری از مولانا انتخاب شده، گفت: در شورای سیاست‌گذاری فضای متفاوت و جهان جدیدی شکل گرفت. اگر به قبل از وقایع ۱۴۰۴ برگردیم، دو جنگ بزرگ را از سر گذراندیم که نقش همه ما را در آنچه در کشور می‌گذرد پررنگ کرده است. امروز تک تک مردم ایران به این باور رسیده‌اند که هر حرف، کنش، بی‌تفاوتی، سکوت و اعلام نظری، تاریخ می‌سازد، آینده را روشن می‌کند و مسیر جدید ایجاد می‌کند.

دبیر جشنواره افزود: سال‌هاست در یک نبرد بزرگ زندگی می‌کنیم، اما در ایام اخیر این نبرد برای همه ما روشن و جدی شده است؛ نبردی دائمی برای شکل‌گیری دو جهان و دو عالم. ما باید تصمیم بگیریم در کدام سمت بایستیم. به همین دلیل، تم اصلی جشنواره امسال را به سمت مسئولیت اجتماعی و فردی در برابر هر آنچه پیرامون ما اتفاق می‌افتد بردیم.

پیرهادی در تکمیل سخنان خود درباره ضرورت تحول در سینمای کوتاه افزود: به این نتیجه رسیده‌ایم که زمان «قصه‌گوییِ صرف» گذشته است؛ امروز فیلمساز جوان باید فراتر از تکنیک، صاحب «جهان‌بینی» باشد. جهان در حال تغییر و مواجهه با نبردهای فکری پیچیده است و هنرمند نباید در حاشیه بماند. جشنواره ۱۰۰ امسال قرار نیست تنها بسترِ نمایشِ تصاویرِ صدثانیه‌ای باشد، بلکه می‌خواهیم فضایی برای «گفت‌وگوی جدی» پیرامون جایگاه انسان در تاریخ معاصر و نقش فیلمساز در میدان‌های نبرد نرم فراهم کنیم.

آموزش؛ حلقه مفقوده بسیاری از جشنواره‌های سینمایی

دبیر جشنواره با تأکید بر اینکه «آموزش» حلقه مفقوده بسیاری از جشنواره‌های سینمایی است، بیان کرد: ما در دبیرخانه دائمی فقط به دنبال جمع‌آوری آثار نیستیم؛ بلکه به دنبال پرورشِ ذهنِ فیلمساز هستیم. برگزاری کارگاه‌های عملی با حضور اساتید صاحب‌نظر، نه به معنای کلاس‌های تئوری خسته‌کننده، بلکه به معنای مواجهه مستقیم با چالش‌های تولید است. می‌خواهیم فیلمساز ما بداند چگونه یک دغدغه اجتماعیِ بزرگ را در صد ثانیه به یک «کنشی هنری» و اثرگذار تبدیل کند که مخاطب را نه تنها سرگرم کند، بلکه به فکر وادارد.

وی در ادامه با اشاره به اهمیتِ رویکردِ «آینده‌نگر» در انتخاب آثار گفت: اگرچه گذشتهِ ما چراغ راه ماست، اما چشم‌اندازِ جشنواره ۱۰۰ به سمت آینده است. فراخوان امسال را طوری طراحی کردیم که فیلمسازان جوان به جایِ غرق شدن در نوستالژی، به «امکان‌های پیش رو» فکر کنند؛ از فرصت‌های نوین هوش مصنوعی گرفته تا بازنمایی مفاهیم اصیل ایرانی در بستری مدرن. این جشنواره برای کسانی است که می‌خواهند از وضع موجود فراتر بروند و تصویرگرِ دنیای فردا باشند؛ دنیایی که در آن، هنر نه یک ابزار تزئینی، بلکه ستون اصلی ساختن هویت و تمدن ماست.

دبیر جشنواره در ادامه با بیان اینکه سینمای ما علی‌رغم قله‌های بزرگ فتح‌ شده، همچنان گذشته‌گرا است و کمتر به رویاپردازی درباره آینده پرداخته، تصریح کرد: تمام وقایع طی‌شده می‌تواند آینده روشنی برای ما ایجاد کند اگر هرکسی، به‌ویژه فیلمسازان، نقش خود را پیدا کند. بر همین اساس فراخوان امسال را در سه بخش «ملی»، «بین‌الملل» و «ویژه» طراحی کردیم.

وی در تشریح بخش ملی با عنوان «نبرد برای آینده» گفت: عناوین این بخش شامل پیشروی در مسیر قله اقتصاد ملی، تاریخ، هویت و اصالت ایرانی، فرهنگ عمومی و اخلاق، مطالبه‌گری و عدالت‌خواهی، و زبان شیرین فارسی است. بخش بین‌الملل با عنوان «نبرد برای کودکان جهان» و بخش ویژه با عنوان «نبرد برای وطن» نامگذاری شده است.

پیرهادی درباره بخش ویژه یادآور شد: اواسط فروردین ماه به دلیل تأخیر در اعلام فراخوان و فضای جنگ، فراخوان ویژه جنگ با عنوان «برای وطن» منتشر کردیم که تاکنون نزدیک به چهارصد اثر در آن ثبت‌نام کرده‌اند. موضوعات این بخش عبارتند از: وحدت ملی، پاسداران، زندگی قهرمانان وطن، ضدقهرمان‌ها، قصه‌های دریا، رهبر شهید، حق هسته‌ای ایران و سرود ملی جمهوری اسلامی. در این بخش فیلمسازان می‌توانند آثاری تا ۳۰۰ ثانیه ارسال کنند (در حالی که سایر بخش‌ها تا ۱۰۰ ثانیه).

اضافه شدن بخش هوش مصنوعی

دبیر جشنواره با اشاره به اضافه شدن بخش هوش مصنوعی به قالب‌های جشنواره (فیلم داستانی، مستند، پویانمایی و هوش مصنوعی) گفت: ایام جنگ نشان داد که بخشی از آینده سینما با هوش مصنوعی رقم می‌خورد. همچنین امسال بخش «حمایت از تولید» را داریم که فیلمسازان می‌توانند طرح فیلم ویدئویی (۵۰-۷۰ دقیقه) و سریال کوتاه (۱۰ قسمت ۱۰۰ ثانیه‌ای تا ۱۰ دقیقه‌ای) را به همراه رزومه ارسال کنند و از بین آنها، یک فیلم ویدئویی و یک سریال کوتاه برای تولید انتخاب و حمایت می‌شوند.

وی با بیان اینکه در هر سه بخش ملی، بین‌الملل و ویژه، چهار جایزه (برای هر قالب داستانی، مستند، پویانمایی و هوش مصنوعی) در نظر گرفته شده، تصریح کرد: مجموعاً دوازده جایزه در جشنواره داریم و یک جایزه ویژه برای آثار با مخاطب کودک تدارک دیده‌ایم که ارزشمندترین جایزه جشنواره نیز هست.

پیرهادی در پایان با اشاره به مهلت ارسال آثار تا ۱۰ مرداد ماه و برگزاری جشنواره در شهریور ۱۴۰۵ (ایام نزدیک به روز سینما) بیان کرد: بعد از اعلام فراخوان، کارگاه‌های استانی و بین‌المللی جشنواره سبز را آغاز می‌کنیم تا هم تعداد و هم کیفیت آثار افزایش یابد.

جناب‌زاده، مدیر بین‌الملل جشنواره، به عنوان آخرین سخنران نشست اظهار کرد: تصمیم گرفتیم بخش بین‌الملل را به کودکان جهان اختصاص دهیم؛ به نبرد برای کودکان جهان. در سالی که گذشت، خدا یک تصویر تاریخی خلق کرد، فارغ از معادلات مادی و زمینی. واقعاً خلق این تصویر را جز کار خدا نمی‌توان دانست؛ تصویری متشکل از دو قاب. در قاب سمت چپ، ماجرای عجیب و غیراخلاقی رسوایی اهالی اپستین را دیدیم؛ کودک‌خواران و کودک‌کشانی که جنایات متعددی رقم زدند. فقط بخش اندکی از آنچه رخ داده بود در این پرونده (اپستین) شاهد بودیم، زیرا بخش عمده‌ای از اتفاقات افشا نشد و به احتمال زیاد پرونده‌های مشابهی نیز وجود دارد که از آنها بی‌خبریم. در قاب دیگر، تصویر واقعاً عجیب و معنویِ آقای شهید را داشتیم؛ در مراسم جشن تکلیف دختران، پس از اقامه نماز جماعت، کودکان دور ایشان جمع شده بودند و آن تصویر را خلق کردند. دو نوع مواجهه، اما دو دنیای کاملاً متفاوت.

وی افزود: اندکی پس از خلق این تصویر، اهالی قاب سمت چپ، وارستگان قاب سمت راست را قتل‌عام کردند. این اتفاق در مدرسه میناب رخ داد؛ همچنین سایر کودکان که چه در این جنگ، چه در جنگ قبلی و حتی درگیری‌های پیشین، شهید شدند.

مدیر بخش بین‌الملل جشنواره فیلم ۱۰۰ تصریح کرد: امسال در بخش بین‌الملل، به بهانه شهادت شهدای مدرسه میناب پای درد دل پدران و مادرانی می‌نشینیم که در هر گوشه از این جغرافیای جهانی، چه در این منطقه و چه بیرون از آن کودکان خود را از دست داده‌اند، در نبرد با دشمن باخته‌اند و سوگوار خنده‌هایی هستند که دیگر شنیده نمی‌شود؛ صدای خاموش شدن و سروصدای کودکانه‌ای که دیگر در لابه‌لای دیوار خانه‌ها شنیده نخواهد شد.

وی تأکید کرد: خدا با خلق این تصویر در سال گذشته، حجت را بر جهانیان تمام کرد. تعارض دو دنیایی که در این تصویر دیدیم، آنقدر پررنگ و شفاف است که گمان نمی‌کنم کسی برای نیافتن سمت درست تاریخی بتواند بهانه‌ای بیاورد. تاریخ معاصر، دست‌کم برای ما، به قبل و بعد از روز اول جنگ رمضان تقسیم می‌شود؛ روزی که رهبرمان را از دست دادیم. آن اتفاق در مدرسه میناب رخ داد؛ دختربچه‌ها و پسر بچه‌ها از خانه رفتند و دیگر بازنگشتند، و برخی از آنها هیچ اثری از خود بر جای نگذاشتند. انگار خدا در آن روز بار دیگر مسیر را نشان داد.

وی ادامه داد: نه فقط در این چند سال اخیر، بلکه در تمام سال‌های پس از انقلاب دیدیم که در سمت درست تاریخ ایستاده‌ایم علی‌رغم تمام سختی‌ها، زجرها و رنج‌هایی که تحمل کردیم. یکی از دردهای تمام این سال‌ها، درد تنهایی بود. در تمام این دوران مجبور بودیم تنها سوگواری کنیم؛ کسی نبود صدای ما را بشنود. هر کسی در هر ملت و کشوری، اگر در این درد با ما اشتراک داشته باشد و کودکانش را در نبرد با دژخیمان از دست داده باشد، می‌تواند با ما همراه شود. بخش بین‌الملل جشنواره ۱۰۰ می‌تواند صدای کسانی باشد که در تمام این سال‌ها صدایشان شنیده نشده است.

جناب‌زاده در پایان تصریح کرد: با توجه به اضافه شدن تولیدات هوش مصنوعی به جشنواره امسال، باید به پتانسیلی که جنگ اخیر در این عرصه نشان داد، اشاره کنم. در عرصه بین‌الملل این بار، علی‌رغم تجربه‌های پیشین، نمود و بروز رسانه‌ای بسیار پررنگ‌تر و جذاب‌تری در حوزه هوش مصنوعی داریم. امیدواریم در بخش بین‌الملل هم از این ظرفیت و ظرفیت هوش مصنوعی بهترین بهره را ببریم.