کد خبر: ۴۳۵۴۴۹۱

تاریخ: ۰۵ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۱:۴۳

یادداشت

ایران پیش می‌رود؛ حتی وقتی آمریکا می‌ایستد

به قلم حسن کمان چولو، کارشناس مسائل بین‌الملل

ایران؛ داستان ایستادن و ساختن روایتی که تحریم نمی‌شود

۱.  آغاز روایت | شکستن کلیشه

سال‌هاست که رسانه‌های مسلط یک گزاره تکراری را القا می‌کنند: «پیشرفت فقط از مسیر آمریکا می‌گذرد» اما تجربه ایران این گزاره را به چالش کشیده است. ایران کشوری است که نه با حمایت آمریکا، بلکه در تقابل مستقیم با فشارهای آن مسیر پیشرفت را طی کرده است.

این نقطه، آغاز یک روایت تازه است.

۲.  آمریکا؛ قدرتی که از ترس پیشرفت دیگران تحریم می‌کند

در روایت رسمی آمریکا، تحریم «ابزار صلح» است اما در واقعیت رسانه‌ای، تحریم اعترافی ناخواسته است: اگر ایران ناتوان بود، چرا باید تحریم می‌شد؟

تحریم، زبان قدرتی است که از الگوی مستقل پیشرفت می‌ترسد؛ زیرا این الگو می‌تواند الهام‌بخش دیگران باشد.

۳.  ایران؛ پیشرفت بدون اجازه

ایران در روایت رسانه‌ای غرب، «کشورِ تحت فشار» است اما در واقعیت میدانی، کشوری در حال تولید قدرت است:

•    وقتی مسیرهای علمی بسته شد → علم بومی شد
•    وقتی سلاح فروخته نشد → بازدارندگی ساخته شد
•    وقتی اقتصاد تحریم شد → تاب‌آوری شکل گرفت
•    وقتی روایت ایران تحریف شد → روایت جایگزین متولد شد

این، پیشرفت بدون اجازه است؛ پیشرفتی که از دل محدودیت زاده می‌شود.

۴ . تقابل دو تصویر رسانه‌ای

رسانه‌های آمریکایی می‌گویند: «ایران تهدید است» اما پرسش ساده این است: تهدید برای چه کسی؟

•    تهدید برای کشوری که می‌خواهد تنها الگوی ممکن باشد
•    تهدید برای نظمی که استقلال را برنمی‌تابد
•    تهدید برای هژمونی‌ای که از «الگو شدن مقاومت» می‌ترسد

در اینجا، ایران نه تهدید امنیتی، بلکه تهدید روایتی است.

۵ . افول روایت آمریکایی، صعود روایت ایرانی

امروز آمریکا با وجود قدرت رسانه‌ای عظیم، در اقناع افکار عمومی شکست می‌خورد:

•    جنگ‌ها مشروعیت ندارند
•    تحریم‌ها بی‌اخلاق جلوه می‌کنند
•    ادعای دموکراسی با واقعیت‌ها نمی‌خواند

در مقابل، روایت ایران آرام، تدریجی اما ریشه‌دار پیش می‌رود: روایتی که می‌گوید: «می‌توان مستقل بود و پیش رفت».

۶ . ایران؛ از سوژه فشار تا خالق روایت

نقطه عطف این گفتمان آنجاست که ایران دیگر صرفاً موضوع خبر نیست؛ بلکه تولیدکننده معناست. ایران روایت می‌کند:
•    پیشرفت بدون سلطه ممکن است
•    قدرت بدون اشغال ممکن است
•    امنیت بدون وابستگی ممکن است

و این دقیقاً همان چیزی است که نظم مسلط نمی‌خواهد شنیده شود.

۷.  جمله طلایی برای تثبیت گفتمان

آمریکا می‌خواهد جهان باور کند بدون او نمی‌شود پیش رفت؛
ایران نشان می‌دهد بدون او هم می‌شود ایستاد، ساخت و پیش رفت.

۸.  پایان‌بندی

این روایت، روایت تقابل دو کشور نیست؛ روایت تقابل دو معنا از پیشرفت است. یکی بر پایه سلطه، دیگری بر پایه استقلال و تاریخ نشان داده است: روایت‌هایی که بر معنا تکیه دارند، دیرتر اما عمیق‌تر پیروز می‌شوند.