کد خبر: ۴۳۵۵۰۲۲

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۸:۰۰

دفتر خاطرات سرزمین غدیر/ 7

روایت لحظات بیعت 120 هزار نفر با پیامبر(ص) و حضرت علی(ع)

برای اولین بار در طول تاریخ بشریت، در غدیر بود که ۱۲۰ هزار نفر، یک به یک با دستان دو نفر بیعت ‌کردند.

«دفتر خاطرات سرزمین غدیر» کتابی است به قلم محمدرضا انصاری که با روایتی متفاوت، خاطره های سه روز اعلام ولایت دوازده امام(ع) در غدیر خم و ۱۴وقایع ۱۴۰۰ ساله آن تا به امروز را برای ما روایت می‌کند. کتابی که خواندن آن موجب می‌شود لذت در غدیر بودن را از عمق جانمان احساس کنیم و اگر در آنجا نبوده‌ایم از شنیدن ماجراها و سرگذشت آن لذت ببریم.

سرزمین غدیر، سرزمین نبوت و ولایت که ثمره زحمات ۱۲۴ هزار پیامبر در آنجا اعلام، بلندترین و مهم‌ترین خطابه پیامبر خطاب به بشریت در آنجا بیان و بیعتی ۱۲۰ هزار نفری در آن رخ داده است، از آنچه دیده و شنیده برای ما روایت می‌کند؛ روایت‌هایی کوتاه و خواندنی که ایکنا تا روز عیدالله اکبر هر روز بخش‌هایی از آن را منتشر خواهد کرد.

تبریک برای اکمال دین

هر پله‌ای که پیامبر(ص) از منبر فرود می‌آمد صدای فریادهای شعف مردم بلندتر می‌شد؛ آری پذیرفتیم و طبق امر خدا و رسولش از صمیم قلب و با زبان و دستانمان اطاعت می‌کنیم.

این صدای مردم بود که ازدحام کرده بودند و دست‌هایشان را برای بیعت به سمت پیامبر و امیرالمؤمنین بلند کرده بودند. عجب صحنه زیبایی بود که حضرت از فراز منبر با بعضی بیعت می‌کرد و در پاسخ تبریک آنان می‌فرمود: سپاس خدایی را که ما را بر همه جهانیان فضیلت داد. همچنین می‌فرمود: به من تبریک بگویید. به من تهنیت بگویید زیرا خداوند مرا به نبوت و اهل بيتم را به امامت اختصاص داده است.

خدایا چقدر زیباست که فرستاده‌ات با دلی خوش و قلبی مطمئن از اکمال رسالت با گام‌هایی آسوده از منبر سرزمین من پایین می‌آید. حضرت در حالی که به آخرین پله‌های منبر رسیده بود به مردم فرمود: الله اکبر به خاطر کامل شدن دین و تمامی نعمت و رضایت پروردگار به رسالت من و ولایت على بن ابی طالب. سپس سه بار آیه اکمال دین را قرائت کرد و فرمود کمال دین و تمام نعمت و رضایت خدا با این است که مرا برای ابلاغ ولایت علی بن ابی طالب فرستاده است.

شروع مراسم بیعت

می‌خواهم خاطره بیعت مردم را برایتان بگویم و مطمئنم تعجب خواهید کرد. برای اولین بار در طول تاریخ بشریت، ۱۲۰ هزار نفر یک به یک با دستان دو نفر بیعت می‌کردند. تماشایی بود بر روی سرزمین من مسافران بسیاری آمده‌اند، اما هیچ گاه احتمال نمی‌دادم چنین افتخار آسمانی نصیب من شود. سخنرانی پیامبر اولین افتخار و مراسم بیعت دومین افتخار من بود.

به دقت نگاه می‌کردم و دیدم پیامبر دستور داد کنار منبر زیر درختان دو خیمه جداگانه در مقابل یکدیگر برپا شود. اصحاب به سرعت دستور حضرت را انجام دادند و دو خیمه آماده شد.

برنامه چنین بود که پیامبر(ص) در یک خیمه و امیرالمؤمنین(ع) در خیمه دیگر بنشینند. آنگاه حاضرین در صفی مرتب ابتدا وارد خیمه پیامبر شده با آن حضرت دست بیعت دهند.

سپس به خیمه امیرالمؤمنین بروند و به عنوان تسلیم و اطاعت در برابر مقام ولایت او سه کار انجام دهند: یکی اینکه بیعت کنند و دیگر اینکه السلام عليك يا اميرالمؤمنين بگویند و سوم اینکه این مقام با عظمت را آن حضرت تبریک بگویند.

برپا شدن خیمه‌ها، منادی پیامبر ندای عمومی برای بیعت داد و اعلام کرد همه باید در این برنامه حضور داشته باشند و حتی یک نفر حق تخلف ندارد. از آنجا که بیعت سرشناسان چه از مؤمنین و چه از منافقین لازم‌تر بود، پیامبر بر بیعت آنان قبل از دیگران تأکید خاصی داشت.

همزمان با آماده‌سازی مراسم بیعت پیامبر اطلاع یافت که چند نفر از بزرگان منافقین برای فرار از بیعت از غدیر خارج شده به سمت جحفه حرکت کرده‌اند. حضرت فوراً افرادی را فرستاد و آنها را بازگرداند و به شدت مورد مؤاخذه قرار داد.

بیعت بانوان

بگذارید اول خاطره‌ام از بیعت بانوان را بگویم؛ چراکه بیعت مردان گفتنی‌های بسیاری دارد. بیعت بانوان به این معنی بود که در قبول ولایت اميرالمؤمنین فرقی بین زن و مرد نیست.

پیامبر(ص) فرصت مناسبی برای بانوان تعیین کرد تا در خیمه بیعت حضور یابند. برای این کار دستور داد تشت بزرگی از آب آوردند و پرده‌ای در وسط خیمه زدند به طوری که آن سوی پرده از این سو دیده نمی‌شد.

آنگاه امیرالمؤمنین در یک سوی پرده نشست و دست مبارک را داخل آب گذاشت. زنان نیز در سوی دیگر پرده با قرار دادن دست خود در آب بیعت می‌کردند و همزمان السلام عليک يا امیرالمؤمنین می‌گفتند و به حضرتش تبریک و تهنیت می‌گفتند.

پیامبر دستور بیعت را درباره همسران خود مؤكد نمود به خصوص آنکه عایشه و حفصه در این سفر حضور داشتند. حضرت فاطمه زهرا(س)، ام هانی خواهر امیرالمؤمنین، فاطمه دختر حمزه و اسماء بنت عميس و بانوانی دیگری نیز در این بیعت بودند و چه دیدنی بود بیعت حضرت زهرا(س) با همسرش امیرالمؤمنین برای ولایت.

اینجا در کنار بیعت درس حجاب هم به مردان و زنان آموخته شد که حتی در چنین امر عظیمی باید بیعت از پشت پرده باشد که نه تنها دست در دست بیعت کننده قرار نمی‌گیرد بلکه پرده‌ای زده می‌شود تا یکدیگر را نبینند.

بیعت مردان

کاش بودید و می‌دیدید آن صحنه‌هایی را که من دیدم؛ ۱۲۰ هزار نفر باید به صف می‌ایستادند و به نوبت با پیامبر(ص) و امیرالمؤمنين(ع) بیعت می‌کردند و تبریک می‌گفتند.

عجب مراسمی بود و چه اتفاقاتی افتاد از اولین افرادی که برای بیعت حضور یافتند سلمان و ابوذر و مقداد بودند. پس از آنکه این سه نفر بیعت کردند پیامبر به آنان فرمود: «به علی به عنوان امیرالمؤمنین سلام کنید». آنها دستور حضرت را انجام دادند. سپس پیامبر همین دستور را به عمار، حذیفه و بريده اسلمی داد و آنان نیز بیعت کردند.

و اما بشنوید از مخالفینی که از اقرار به ولایت سرباز می‌زدند و آمادگی بیعت را نداشتند. از اولین افرادی که باید برای بیعت حضور می‌یافتند ابوبکر، عمر، عثمان، طلحه، زبیر، معاویه، مغیره و ابوموسی اشعری بودند که پیامبر تأکید خاصی بر بیعت آنها داشت.

هنگامی که آنان وارد خیمه پیامبر شدند، حضرت خطاب به ابوبکر و عمر فرمود: «ای پسر ابی قحافه و ای عمر با علی بر صاحب اختیاری و اميرالمؤمنين بودن بعد از من بیعت کنید. سبحان الله مگر رسول خدا غیر از سخن پروردگار می‌گوید که آنها تهمت دروغگویی به پیامبر زدند و سؤال کردند آیا این امر از طرف خدا و رسولش است یا از طرف رسولش ؟ حضرت فرمود: آیا چنین امری از طرف غیر خدا امکان دارد؟ بلی امری از طرف خدا و رسولش است که او امیرالمؤمنين و امام المتقین و رهبر سفید پیشانیان است. در روز قیامت خدا او را بر پل صراط می‌نشاند تا دوستانش را وارد بهشت و دشمنانش را وارد جهنم نماید.

سپس همه آنان با پیامبر(ص) بیعت کردند؛ حضرت بار دیگر از آنها اقرار گرفت و گفتند: شنیدیم و اطاعت خدا و رسول را پذیرفتیم. حضرت پرسید: خدا و رسولش بر شما شاهد باشند؟ همگی گفتند: آری شاهد باشند. حضرت فرمود: بر یکدیگر شاهد باشید و حاضرین شما به غایبین برسانند و آنان که شنیدند به کسانی که نشنیده‌اند برسانند. آنان گفتند: يا رسول الله، قبول کردیم.

می‌توانستم آتش کینه را در چشم‌هایشان ببینم. مطمئن بودم در همان لحظاتی که دست در دست پیامبر گذاشتند در فکر توطئه‌های جدید بودند. آنان سپس به خیمه امیرالمؤمنين آمدند و دست بیعت دادند و با جمله السلام عليک يا اميرالمؤمنین به آن حضرت سلام و تبریک گفتند. در آنجا عمر جلو آمد و دست بر كتف حضرت گذاشت و گفت: بَخ بحْ لَكَ يَابِنَ أَبِي طالبِ، أَصْبَحْتَ مَوْلَای وَ مَوْلَى كُلِّ مُؤْمِنِ وَ مُؤْمِنَةِ؛ گوارایت باد ای پسر ابی طالب خوشا به حالت ای پسر ابی طالب اکنون مولای من و هر مرد و زن مؤمنی شدی.

خدایا، یعنی کسانی که تا این لحظه موافق نبودند این گونه دم از ولایت پیامبر و امیرالمؤمنین می‌زنند و تبریک می‌گویند؟ من کـه بـاور نمی‌کنم. به خصوص آنکه در سخنرانی پیامبر نام صحیفه را شنیدم که همینان در مکه امضا کرده بودند.