کد خبر: ۴۳۵۵۰۸۸

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۸:۲۲

حكایت «قرآن مکه»؛ از دست‌نویسی تا چاپ

«قرآن مکه»(مصحف مکه) نخستین قرآن ملی عربستان است که سال‌ها پیش از دست‌نویسی به مرحله چاپ رسید و یک رویداد تاریخی در پادشاهی سعودی بود.

به گزارش ایکنا به نقل از الریاض، در زمانی که چاپخانه‌ها مانند امروز سالانه میلیون‌ها نسخه از قرآن را چاپ نمی‌کردند، پروژه‌ای که نقطه عطفی در تاریخ عربستان و خدمت این کشور به قرآن کریم بود، در مکه آغاز شد.

عربستان از زمان ملک عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود، پادشاه فقید این کشور اهتمام زیادی به قرآن کریم داشت و آن را پایه و اساس آموزش و شیوه زندگی قرار داد.

در راستای این اهتمام، ایده نخستین قرآن سعودی که اولین نسخه چاپی قرآن کریم در عربستان سعودی بود، پس از ارائه قرآنی که به خط شیخ محمد طاهر الکردی کتابت شده بود، شکل گرفت. شیخ محمد طاهر الکردی یکی از برجسته‌ترین خوشنویسان قرآن کریم در عصر حاضر شناخته می‌شد.

طبق اسناد بنیاد ملک عبدالعزیز، یک کمیته تخصصی دولتی برای بررسی و بازنگری این قرآن تشکیل شد که شامل علمای برجسته قرائات قرآن در مکه بود.

این کار تحت نظارت اداره کل پژوهش‌های علمی، فتوا، تبلیغ و ارشاد آن زمان، مورد بررسی دقیق قرار گرفت تا از صحت متن(نص قرآن)، دقت رسم‌الخط و علامت‌گذاری طبق اصول تأییدشده، اطمینان حاصل شود.

پس از اتمام مراحل نسخه‌برداری و بررسی، قرآن به ملک فیصل بن عبدالعزیز آل سعود، که در آن زمان نایب‌السلطنه حجاز بود، ارائه شد. این پروژه مورد توجه مستقیم او قرار گرفت و او دستور ادامه چاپ آن را صادر کرد.

در سال ۱۳۶۹ هجری قمری (۱۹۵۰ میلادی)، اولین نسخه از این قرآن چاپ و منتشر شد که یک رویداد تاریخی در پادشاهی سعودی بود و این نسخه به ملک عبدالعزیز اهدا شد و نسخه‌های دیگر بین فرزندان او و تعدادی از علما توزیع شد.

روی جلد قرآن توضیحی در مورد این مرحله نوشته شده و این مطلب آمده است که «قرآن مکه با کتابت محمد طاهر الکردی، معلم خوشنویسی در اداره کل آموزش و پرورش مکه و با هزینه شرکت «قرآن(مصحف) مکه» در زمان پادشاهی ملک عبدالعزیز چاپ شده است».

این نسخه صرفاً بیانگر یک فرآیند چاپ سنتی قرآن نبود؛ بلکه نقطه عطفی در تاریخ خدمت به قرآن کریم در داخل عربستان به شمار می‌رفت و به اولین قرآن چاپ‌شده توسط سعودی‌ها در مراحل نخست توسعه دولت این کشور تبدیل شد.

توزیع «قرآن مکه» در میان زائران و عمره‌گزاران سال‌ها ادامه یافت و گواهی بر نخستین تلاش‌های عربستان در نشر قرآن کریم و اهتمام به چاپ آن بود.

با گذشت زمان، این تلاش‌ها به شکلی جامع‌تر و گسترده‌تر گسترش یافت و به تأسیس مجمع چاپ قرآن کریم ملک فهد رسید که با تولید و توزیع میلیون‌ها نسخه از کلام وحی به زبان‌های مختلف در سراسر جهان، همان مأموریت را ادامه داد.

امروزه، قرآن ملک عبدالعزیز، گواهی تاریخی و ملی بر اهتمام عربستان به کتاب مقدس مسلمانان است و تداوم مسیری را نشان می‌دهد که با کتابت صفحاتی از قرآن با دقت و توجه خاص آغاز شد و همچنان ادامه دارد.