کد خبر: ۴۳۵۵۲۷۸

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۸:۴۴

دانشنامه علوی؛ ابرابزاری برای شناخت اندیشه امام علی(ع)

نرم‌افزار «منهج النور دانشنامه علوی» به دلیل جامعیت خود، پژوهشگران داخلی و خارجی را از مراجعه به نسک‌های متعدد بی‌نیاز کرده و ابرابزاری برای شناخت اندیشه امام علی(ع) محسوب می‌شود.

به گزارش ایکنا؛ نرم‌افزار ارزشمند «منهج النور دانشنامه علوی» به‌عنوان یکی از تولیدات برجسته مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی شناخته می‌شود. این برنامه با گردآوری متن کامل ۲۲۴ عنوان کتاب در ۴۹۳ جلد، همگی مرتبط با نهج‌البلاغه، از جمله ترجمه‌ها، شروح، اسناد، مستدرکات، فرهنگ اعلام و واژگان، اعراب، همچنین مباحث مرتبط با سید رضی و ترجمه‌ها و شروح غررالحکم، به بزرگترین دایرةالمعارف دیجیتال منسوب به سخنان امام علی(ع) تبدیل شده است.

این اثر به دلیل جامعیت خود، پژوهشگران داخلی و خارجی را از مراجعه به نسک‌های متعدد بی‌نیاز می‌کند. محتوای برنامه شامل ۳۱ ترجمه فارسی، ۶ ترجمه به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، ترکی، اردو، اسپانیایی و جاوایی و ۱۲ ترجمه منظوم است. کاربر می‌تواند ترجمه هر بخش از عبارات را به‌طور پیوسته مشاهده و میان ترجمه‌ها مقایسه انجام دهد. همچنین ۲۴ شرح عربی و ۷ شرح فارسی به همراه قابلیت مشاهده شرح هر فراز از نهج‌البلاغه در آن گنجانده شده است. متن اصلی نهج‌البلاغه نیز بر پایه پنج نسخه خطی کهن ارائه شده و امکان تطبیق میان آنها وجود دارد.

طراحی و تولید این دانشنامه با محوریت نهج‌البلاغه و به‌قصد شناخت شخصیت و اندیشه‌های امام علی(ع) صورت گرفته است. بخش قابل توجهی از آن به بررسی ابعاد گوناگون همین اثر گرانبها اختصاص دارد. با گسترش پژوهش‌ها در زمینه نهج‌البلاغه و افزایش منابع مربوط، نیاز به ابزاری دیجیتال که دسترسی سریع، جامع و آسان به این گنجینه را فراهم آورد، بیش از پیش احساس می‌شود.

نسخه سوم این نرم‌افزار با بهره‌گیری از به‌روزرسانی‌های محتوایی و فناوری‌های نوین، قابلیت‌های تازه‌ای همچون متن کامل، ترجمه‌ها، شروح، مستندات و ابزار‌های تحلیل دقیق را در اختیار کاربران قرار می‌دهد و بستری مؤثر برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به معارف اسلامی پدید آورده است. امکان اجرای برخط نسخه سوم دانشنامه، از طریق سامانه پیشخوان برخط نرم‌افزار‌های نور(«ابر نور») فراهم شده است.

هدف از ارائه این نسخه، تسهیل فرایند مطالعه و تحقیق در نهج‌البلاغه، ایجاد افق‌های تازه برای واکاوی ژرف‌تر اندیشه‌های امام علی(ع) و بهره‌مندی از این میراث ارزشمند در پاسخ به نیاز‌ها و چالش‌های روزگار کنونی است.

در بخش نمایش، متن نهج‌البلاغه براساس پنج نسخه معتبر یعنی فیض‌الاسلام، بنیاد، صبحی صالح، ابن‌ابی‌الحدید و محمد عبده نشان داده می‌شود. کاربران می‌توانند تفاوت‌های میان این نسخه‌ها را از طریق قابلیت تطبیق متن مشاهده کنند. هرگاه متن نمایش‌داده‌شده مربوط به نسخه فیض‌الاسلام باشد، پخش صوت آن نیز امکان‌پذیر خواهد بود.

در این بخش، کاربران به متن، ترجمه و شروح گوناگون نهج‌البلاغه دسترسی دارند و می‌توانند از امکاناتی همچون مقایسه دو متن، مشاهده نسخه خطی(بر اساس نسخه سال ۴۶۹ هجری قمری نهج‌البلاغه فیض‌الاسلام)، و بررسی مصادر نهج‌البلاغه بهره ببرند. همچنین قابلیت‌هایی مانند دسترسی به اعلام متن، امثال موجود در نهج‌البلاغه و معانی واژگان برگرفته از شروح مختلف نیز پیش‌بینی شده است.

عبارات نهج‌البلاغه در پنج قالب اصلی شامل مقدمه، خطبه‌ها، نامه‌ها، کلمات قصار و غرایب ارائه شده است و پژوهشگران می‌توانند هر یک از این قالب‌ها را برگزینند یا با وارد کردن شماره خطبه، نامه یا حکمت مورد نظر، به متن دلخواه دست یابند. افزون بر این، جست‌و‌جو براساس شماره جلد و صفحه نیز میسر است.