کد خبر: ۴۳۵۵۳۳۹

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۵:۲۲

در کمیسیون توسعه فعالیت‌های تبلیغی و ترویجی قرآن

اولویت‌های قرآنی سال ۱۴۰۵ بررسی شد

هفتادمین جلسه کمیسیون توسعه فعالیت‌های تبلیغی ـ ترویجی قرآن با محوریت بررسی برنامه‌ها و اسناد راهبردی حوزه تبلیغ و ترویج قرآن کریم برگزار شد. در این نشست، اعضا ضمن بررسی مهم‌ترین مسائل جاری حوزه قرآن، درباره سیاست‌ها و اولویت‌های سال ۱۴۰۵ و نیز برخی طرح‌های ملی تصمیم‌سازی کردند.

به گزارش خبرنگار ایکنا، هفتادمین جلسه کمیسیون توسعه فعالیت‌های تبلیغی، ترویجی قرآن صبح امروز یکشنبه دهم خردادماه با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در سالن غدیر وزارت ارشاد و با بررسی اولویت‌های راهبردی فعالیت‌های قرآنی در سال ۱۴۰۵، بازنگری مصوبه پذیرش نخبگان مسابقات بین‌المللی قرآن در دانشگاه‌ها، تدوین سیاست‌های قرآنی اربعین حسینی(ع)، ارائه گزارش اقدامات قرآنی در شرایط جنگ رمضان و بررسی طرح ملی ساماندهی و پرورش استعداد‌های قرآنی کودکان و نوجوانان برگزار شد.

سه اولویت راهبردی کمیسیون در سال ۱۴۰۵

در ابتدای جلسه، سند پشتیبان اولویت‌های کمیسیون توسعه فعالیت‌های تبلیغی ـ ترویجی قرآن در سال ۱۴۰۵ ارائه شد. بر اساس این سند، سه محور «ترویج مفاهیم مقاومت و معارف وحدت‌آفرین و امیدبخش از منظر قرآن و عترت (ع)»، «تقویت فعالیت‌های قرآنی مردمی و مسجد‌محور» و «بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای تولید آثار قرآنی» به‌عنوان مهم‌ترین جهت‌گیری‌های کمیسیون در سال آینده معرفی شد.

در این سند تأکید شده است که فعالیت‌های تبلیغی و ترویجی قرآن باید از سطح برنامه‌های مقطعی و مناسبتی عبور کرده و به جریانی مستمر، مردمی، شبکه‌ای، مسئله‌محور و مبتنی بر ابزار‌های نوین فرهنگی و رسانه‌ای تبدیل شوند.

براساس این گزارش، ترویج مفاهیمی همچون وحدت، اخوت، صبر، امید، جهاد، ایثار، عدالت، کرامت انسانی و استکبارستیزی از جمله موضوعات مورد تأکید در برنامه‌های قرآنی سال ۱۴۰۵ خواهد بود. همچنین نقش مساجد، جلسات خانگی قرآن، هیئت‌های مذهبی و مؤسسات مردمی در گسترش فعالیت‌های قرآنی مورد توجه ویژه قرار گرفته است.

در بخش دیگری از این سند نیز بر استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی برای تولید، توزیع و تحلیل محتوای قرآنی و حمایت از ایده‌های نوآورانه، استارتاپ‌های قرآنی و تولیدکنندگان محتوای دیجیتال تأکید شد.

بررسی بازنگری مصوبه پذیرش نخبگان قرآنی در دانشگاه‌ها

یکی دیگر از دستور‌های جلسه به بررسی بازنگری مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره پذیرش بدون کنکور رتبه‌های برتر مسابقات بین‌المللی قرآن کریم اختصاص داشت.

براساس پیشنهاد مطرح‌شده، علاوه بر قاریان، حافظان قرآن نیز مشمول این امتیاز خواهند شد و برگزیدگان رتبه‌های اول و دوم مسابقات معتبر بین‌المللی قرآن در رشته‌های قرائت و حفظ می‌توانند بدون شرکت در آزمون ورودی در رشته‌های مرتبط با علوم قرآنی در دانشگاه‌های کشور پذیرفته شوند. همچنین دانشجویان مشمول این مصوبه امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر را بدون آزمون ورودی و با رعایت ضوابط آموزشی خواهند داشت.

تدوین سند سیاستی فعالیت‌های قرآنی اربعین

در ادامه نشست، پیش‌نویس سند سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی فعالیت‌های قرآنی در ایام اربعین حسینی (ع) مورد بررسی قرار گرفت. در این سند، اربعین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین رویداد‌های دینی جهان اسلام و بستری کم‌نظیر برای ترویج معارف قرآن کریم معرفی شده است.

در این گزارش تأکید شده است که فعالیت‌های قرآنی اربعین باید بر اصولی همچون احترام به شرایط زائران، تجربه‌محوری، مردمی بودن، مخاطب‌محوری، رویکرد بین‌المللی و توجه به تدبر در قرآن استوار باشد.

اعضای کمیسیون ضمن بررسی سه الگوی سیاستی برای فعالیت‌های قرآنی اربعین، رویکرد «حمایت‌محور و شبکه‌ای» را به‌عنوان گزینه مطلوب معرفی کردند؛ رویکردی که در آن نهاد‌های رسمی نقش سیاست‌گذار، پشتیبان و هماهنگ‌کننده را بر عهده دارند و اجرای برنامه‌ها به شبکه‌های مردمی، موکب‌ها و فعالان قرآنی واگذار می‌شود.

در این سند، راهبرد‌هایی همچون تولید محتوای کوتاه و چندزبانه، ایجاد ایستگاه‌های صوتی قرآنی، استفاده از فناوری‌های نوین، طراحی اپلیکیشن‌های قرآنی اربعین، برگزاری حلقه‌های معرفتی و بهره‌گیری از ظرفیت قاریان و حافظان قرآن برای ارتقای فضای قرآنی این رویداد عظیم پیشنهاد شده است.

پیوند عمیق نهضت حسینی با آموزه‌های قرآن

در ادامه این دستور جلسه حجت‌الاسلام والمسلمین حمیدرضا ارباب‌سلیمانی معاون وزیر و رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اهمیت توجه به ابعاد قرآنی راهپیمایی اربعین اظهار کرد: یکی از مطالبات همیشگی فعالان قرآنی، برنامه‌ریزی هدفمند برای توسعه فعالیت‌های قرآنی در ایام اربعین حسینی است. این مطالبه از آن جهت اهمیت دارد که نهضت امام حسین (ع) از آغاز تا انجام، پیوندی عمیق با آموزه‌های قرآن کریم داشته است.

وی افزود: براساس گزارش‌های تاریخی، امام حسین (ع) در مسیر حرکت از مکه تا کربلا و در منزلگاه‌های مختلف بار‌ها به آیات قرآن استناد کرده و حرکت خود را بر پایه مفاهیم قرآنی تبیین کرده‌اند. از این‌رو توجه به پیوست قرآنی راهپیمایی اربعین می‌تواند به تعمیق فضای معرفتی این رویداد بزرگ کمک کند.

رویکرد حمایتی و شبکه‌ای بهترین الگو برای توسعه فعالیت‌های قرآنی اربعین است

سیدمحمد موجانی، مسئول کارگروه فعالیت‌های قرآنی کمیته فرهنگی ستاد اربعین با بیان اینکه فعالیت‌های قرآنی اربعین از سال ۱۳۹۳ به‌صورت آزمایشی آغاز شد، گفت: در نخستین سال اجرای این برنامه‌ها تنها سه قاری در ایام اربعین اعزام شدند، اما اکنون پس از گذشت بیش از یک دهه، این فعالیت‌ها به یک جریان گسترده تبدیل شده است.

وی ادامه داد: طی این سال‌ها بیش از ۷۰ نفر از قاریان بین‌المللی و چهره‌های شاخص قرآنی جمهوری اسلامی ایران در مراسم اربعین حضور یافته‌اند و سالانه بیش از هزار برنامه و ده‌ها هزار دقیقه فعالیت قرآنی در مسیر راهپیمایی اربعین اجرا می‌شود.

مسئول کارگروه فعالیت‌های قرآنی کمیته فرهنگی ستاد اربعین با اشاره به پیش‌نویس سند سیاستی فعالیت‌های قرآنی اربعین اظهار کرد: کلیات این سند با سیاست‌های تدوین‌شده در کمیته فرهنگی ستاد اربعین همخوانی دارد و موضوعاتی همچون رویکرد بین‌المللی، توجه به ملیت‌های مختلف حاضر در اربعین، توسعه انس با قرآن، بهره‌گیری از فضای رسانه‌ای و مجازی و ترویج معارف قرآنی را به‌خوبی مورد توجه قرار داده است.

وی افزود: یکی از اصول مهمی که لازم است در این سند مورد تأکید قرار گیرد، اصل میزبانی عراقی‌ها و محوریت نهاد‌های قرآنی عراق در فعالیت‌های اربعینی است. این موضوع همسو با تأکیدات رهبر معظم انقلاب درباره حفظ ماهیت مردمی و عراقی اربعین است و باید به‌عنوان یکی از مبانی اصلی سیاست‌گذاری‌ها مدنظر قرار گیرد.

به گزارش ایکنا موجانی در ادامه با تشریح سه الگوی پیشنهادی برای مدیریت فعالیت‌های قرآنی اربعین گفت: رویکرد متمرکز و حاکمیتی با روح مردمی اربعین و اصل میزبانی عراقی‌ها سازگار نیست و می‌تواند موجب تضعیف مشارکت‌های مردمی شود. از سوی دیگر، رویکرد رهاسازی کامل نیز به موازی‌کاری و پراکندگی فعالیت‌ها منجر خواهد شد.

وی تأکید کرد: بر همین اساس، رویکرد سوم یعنی الگوی حمایتی و شبکه‌ای، بهترین گزینه برای توسعه فعالیت‌های قرآنی اربعین است؛ الگویی که در آن نهاد‌های رسمی نقش سیاست‌گذار، هماهنگ‌کننده و پشتیبان را ایفا می‌کنند و اجرای برنامه‌ها بر عهده شبکه‌های مردمی، مؤسسات قرآنی، موکب‌ها و فعالان فرهنگی قرار می‌گیرد.

موجانی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های گسترده رسانه‌ای اربعین گفت: ارتباط مؤثری با فعالان فضای مجازی عراق، رسانه‌های عربی، شبکه‌های ماهواره‌ای پوشش‌دهنده اربعین و همچنین رسانه‌های بین‌المللی برقرار شده است و این ظرفیت می‌تواند در جهت افزایش ضریب نفوذ و بازتاب فعالیت‌های قرآنی مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: بهره‌گیری از پلتفرم‌های پرمخاطب فعال در ایران و عراق و تولید محتوای قرآنی متناسب با فضای اربعین می‌تواند زمینه بهره‌مندی میلیون‌ها زائر و علاقه‌مند را از این معارف فراهم کند.

سیدعلی سرابی دبیر انجمن خادمان قرآن کریم و قائم مقام شورای عالی قرآن در ادامه این سخنان با اشاره به فعالیت‌های داوطلبانه قاریان اعزامی به اربعین حسینی گفت: تمامی اعزام‌های صورت‌گرفته در سال‌های گذشته بر پایه مشارکت‌های داوطلبانه انجام شده و قاریان و فعالان قرآنی بدون دریافت حق‌الزحمه در این حرکت عظیم فرهنگی حضور یافته‌اند و تنها هزینه‌های اسکان و جابه‌جایی آنان تأمین شده است.

وی در پایان پیشنهاد داد پیش‌نویس سند سیاستی فعالیت‌های قرآنی اربعین پیش از تصویب نهایی در کمیسیون، در شورای قرآنی اربعین مورد بررسی تخصصی قرار گیرد تا با استفاده از تجربیات میدانی و ظرفیت‌های موجود، نسخه‌ای جامع‌تر و کارآمدتر برای اجرا در اختیار دستگاه‌های مسئول قرار گیرد.

ارائه گزارش اقدامات قرآنی در شرایط جنگ رمضان

بخش دیگری از جلسه به ارائه گزارش اقدامات مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در شرایط «جنگ رمضان» اختصاص داشت. در این گزارش، تغییر و به‌روزرسانی محتوای جشنواره‌ها و رویداد‌های قرآنی با محور مقاومت و ایستادگی بر پایه آموزه‌های قرآن و عترت، استمرار خدمات برخط مرکز عالی قرآن و عترت و تداوم اجرای طرح ملی «حافظ‌شو» از جمله اقدامات انجام‌شده عنوان شد.

در بخش دیگری از این نشست رئوس برخی فعالیت‌ها و اقدامات جامعه قرآنی در ایام جنگ تحمیلی سوم توسط محمدتقی میرزاجانی، معاون شورای عالی قرآن قرائت شد. وی با تاکید بر استفاده از ظرفیت‌های مردمی و دولتی در این برنامه‌ها رئوس این برنامه‌ها را به شرح زیر اعلام کرد:

۱- حضور قرآنیان در میادین مختلف و اجرای برنامه‌های قرآنی

۲- اتخاذ مواضع قاطع در شش نوبت با صدور بیانیه‌هایِ تبیینیِ قرآنی، شامل:

شهادت رهبر فقید

بیعت با رهبر جدید (با بیش از ۱۱ هزار امضا)

قدردانی از نیرو‌های مسلح

نامه اساتید ایرانی به قاریان و حاملان قرآن جهان اسلام به هشت زبان دنیا

سخن جامعه قرآنی در اربعین شهادت رهبر شهید به سه زبان

محکومیت اقدام ترامپ در هتک حرمت به ساحت حضرت عیسی (ع)

۳- هماهنگی با چهره‌های سرشناس قرآنی جهان اسلام و دریافت پیام‌های محکومیت ایشان

۴- تجمع مرکزی جامعه قرآنی کشور در میدان ولی‌عصر، همچنین تجمعات اهالی قرآن در استان‌های دیگر

۵- برگزاری صد‌ها محفل قرآنی در سراسر کشور

۶- راه‌اندازی پویش‌های مختلف قرآنی اعم از ختم قرآن، تلاوت و حفظ سوره فتح، قرائت دعای صحیفه سجادیه، دعای توسل و...

۷- برگزاری سلسه نشست‌های مجازی فعالان قرآنی

۸- حضور نمایندگان جامعه قرآنی در جمع نیرو‌های حافظ امنیت و تشکر از مجاهدت‌های ایشان

۹- تولیدات محتوایی ارزنده قرآنی که عمده آنها به همت دبیرخانه طرح ملی زندگی با آیه‌ها صورت گرفت (از جمله کتاب رهبر شهید و تألیف کتاب دو جلدی شخصیت قرآنی امام شهید توسط سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی)

۱۰- تولید آثار همخوانی و نماهنگ‌های قرآنی

۱۱- برنامه‌سازی‌های قرآنی در شبکه‌های قرآنی رسانه ملی

۱۲- دیدار با خانواده شهدای قرآنی

۱۳- راه‌اندازی مواکب قرآنی

۱۴- راه‌اندازی جشنواره‌ها و مسابقات قرآنی

۱۵- راه‌اندازی طرح ملی «یک صفحه، یک آیه»

۱۶- اعلام مواضع مستقل چهره‌های قرآنی، در قالب‌های صوتی، تصویری، مکتوب و ...

۱۷- حضور هیأت‌های قرآنی از جمله کارشناسان برنامه تلویزیونی محفل در اجتماعات مختلف مردمی (داخلی و خارجی)

۱۸- اعزام هیأت ۱۳ نفره به نمایندگی از جامعه قرآنی کشور به شهر میناب؛ به‌منظور اجرای محافل قرآنی و دیدار با خانواده شهدا

۱۹- جهت‌دهی محتوایی و شکلی فعالیت‌های قرآنی معمول دستگاه‌ها، متناسب با شرایط جاری کشور

۲۰- جهت‌دهی حرکت‌های خودجوش در محکومیت اقدام سخیف قاری کویتی؛ مشاری العفاسی

وی با اشاره به محکومیت اقدام سخیف قاری کویتی؛ مشاری العفاسی ادامه داد: فراوانی عکس‌العمل‌های فردی و جمعی علاقمندان قرآنی از ایران و سایر کشور‌ها در محکومیت این اقدام، کفایت از اتخاذ موضع رسمی جامعه قرآنی کشورمان داشت که نقطه عطف این عکس‌العمل‌های خودجوش، تولید نماهنگ تأثیرگذار توسط آقای یونس شاهمرادی از قاریان ممتاز کشورمان بوده است.

همچنین فراخوان تولید سرود‌های قرآنی، ادامه پویش ملی «ایران در پناه قرآن»، حمایت از مؤسسات قرآنی آسیب‌دیده، تعامل مستمر با دفاتر استانی قرآن و عترت، انتشار بیانیه‌های فعالان قرآنی و انعکاس پیام‌های چهره‌های شاخص قرآنی از دیگر برنامه‌های اجرا شده در این بازه زمانی اعلام شد.

ضرورت پیوند قرآن، هنر و رسانه در بهره‌گیری بیشتر از ظرفیت‌های فرهنگی

به گزارش ایکنا، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز در این جلسه با اشاره به موضوع بازنگری مصوبه پذیرش برگزیدگان مسابقات بین‌المللی قرآن در دانشگاه‌ها اظهار کرد: اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی در شرایط کنونی همراهی ذهنی چندانی با افزایش سهمیه‌ها ندارند و این مسئله دلایل مختلفی دارد.

وی افزود: نگاه غالب در فضای سیاست‌گذاری آموزش عالی، نگاه توسعه‌ای مبتنی بر ضوابط مشخص است و نسبت به هرگونه افزایش سهمیه‌ها حساسیت‌هایی وجود دارد. بخشی از این دغدغه‌ها نیز قابل توجه و منطقی است؛ زیرا باید مراقب بود که اصل موضوع دچار آسیب نشود.

صالحی ادامه داد: لازم است این پیشنهاد با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد و پیش از ورود به مراحل رسمی، ابعاد مختلف آن جمع‌بندی شود. همچنین ضروری است آیین‌نامه‌ای جامع تدوین شود که بتواند به پرسش‌ها و ابهامات مطرح‌شده پاسخ دهد و مسیر اجرای مصوبه را روشن کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه برخی دانشگاه‌ها ممکن است نسبت به این موضوع حساسیت کمتری داشته باشند، گفت: در مقابل، دانشگاه‌های برخوردار از کیفیت آموزشی و اقبال اجتماعی بیشتر، ممکن است از منظر‌های مختلف نسبت به چنین مصوبه‌ای ملاحظاتی داشته باشند و این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تأکید کرد: پیش از آنکه موضوع به‌صورت رسمی در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شود، لازم است هماهنگی‌های لازم با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سایر نهاد‌های مرتبط انجام گیرد تا مصوبه‌ای تصویب نشود که نه تنها به توسعه فعالیت‌های قرآنی کمک نکند، بلکه حتی مصوبه قبلی را نیز با چالش مواجه سازد.

صالحی افزود: برداشت من این است که فضای فعلی شورای عالی انقلاب فرهنگی، فضای افزایش سهمیه‌ها نیست و با توجه به تجربه‌های گذشته نیز باید با واقع‌بینی و دقت بیشتری در این مسیر حرکت کرد تا امکان دستیابی به نتیجه مثبت فراهم شود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنانش به نقش فعالیت‌های قرآنی در شرایط کنونی کشور اشاره کرد و گفت: باید تلاش کنیم آنچه در توان داریم برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های قرآن کریم انجام دهیم. در سه ماه گذشته اقدامات ارزشمندی صورت گرفته، اما این اهتمام باید استمرار داشته باشد.

وی افزود: همکاران ما در مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین دیگر معاونت‌های این وزارتخانه می‌توانند با ایجاد پیوند میان حوزه‌های قرآن، هنر و رسانه، زمینه بهره‌گیری بیشتر از ظرفیت‌های فرهنگی را فراهم کنند. سایر دستگاه‌های فعال در عرصه قرآن نیز در این زمینه مسئولیت مهمی بر عهده دارند.

صالحی با بیان اینکه دین، دیانت و قرآن در جان و هویت جامعه ایرانی ریشه دارد، اظهار کرد: هر اندازه بتوانیم از ظرفیت تعالیم قرآنی برای تقویت تاب‌آوری اجتماعی و مقاومت ملی بهره بگیریم، به کشور کمک بیشتری کرده‌ایم.

وی ادامه داد: حوادثی که در این مقطع برای ایران عزیز رخ داده است، ضرورت توجه به انسجام و تاب‌آوری اجتماعی را دوچندان می‌کند و بدون تردید آموزه‌های قرآن کریم می‌تواند در این زمینه نقش مؤثری ایفا کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تصریح کرد: باید همه توان و ظرفیت خود را در این مقطع تاریخی معطوف به مهم‌ترین مسائل کشور، انقلاب اسلامی و جهان اسلام کنیم. اگر چنین نگاهی حاکم شود، فعالیت‌ها از قالب‌های صرفاً اداری، بخشنامه‌ای و تکلیفی خارج شده و به یک حرکت جهادی و ملی تبدیل خواهد شد.

وی ابراز امیدواری کرد که این تلاش‌ها و اهتمام‌ها مورد عنایت الهی قرار گیرد و برکات مضاعفی برای کشور، جامعه و فعالان قرآنی به همراه داشته باشد.

به گزارش ایکنا، در جمع‌بندی این نشست، بر ضرورت انسجام‌بخشی به فعالیت‌های قرآنی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی، استفاده از فناوری‌های نوین و ایجاد سازوکار‌های مؤثر برای شناسایی و پرورش استعداد‌های قرآنی تأکید شد تا زمینه ارتقای اثربخشی فعالیت‌های تبلیغی و ترویجی قرآن کریم در کشور فراهم شود.

رونمایی از دو نماهنگ قرآنی

همچنین در حاشیه این جلسه ضمن تقدیر از فعالیت‌های حمید مجیدی‌مهر رئیس سابق مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه از دو نماهنگ قرآنی با عنوان «أملُ النّصر» (امید پیروزی) و «وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ» (شما برتر هستید) رونمایی شد؛ اثری که با رویکرد انتشار در عرصه بین‌الملل و با بهره‌گیری کامل از فناوری‌های پیشرفته هوش مصنوعی و بر پایه یک طرح‌نامه مفهومی و معنا‌محور تولید شده است.

اجرای این نماهنگ را گروه‌های منتخب همسرایی جمهوری اسلامی ایران و کشورهای محور مقاومت بر عهده داشته‌اند و شعر آن نیز سروده مرتضی حیدری آل‌کثیر است. این اثر تلاش دارد با زبانی هنری و قرآنی، پیام امید، استقامت و پیروزی ملت‌های مقاومت را به مخاطبان جهانی منتقل کند.

نماهنگ «وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ» (شما برتر هستید) نیز اثری است که از سوی گروه‌های منتخب تواشیح کشور اجرا شده و در قالب یک نماهنگ تلفیقی با استفاده از فناوری هوش مصنوعی و تصاویر آرشیوی تدوین شده است.