کد خبر: ۴۳۵۵۶۲۳

تاریخ: ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۸:۰۲

واعظ مهدوی:

تاب‌آوری اجتماعی کلید عبور از چالش‌های پساجنگ است

مدیرعامل بنیاد همدلان آینده‌نگر ایران با تأکید بر اهمیت تاب‌آوری اجتماعی در دوران پساجنگ، این مفهوم را توانایی جوامع برای سازگاری، مقابله با بحران‌ها و تبدیل تهدیدها به فرصت دانست و گفت: مشارکت عمومی، همبستگی اجتماعی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و فرهنگی کشور، کلید عبور جامعه از چالش‌های پساجنگ و زمینه‌ساز رشد و بالندگی ملی خواهد بود.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی جهاددانشگاهی، محمدرضا واعظ مهدوی، مدیرعامل بنیاد همدلان آینده‌نگر ایران در نشست تخصصی «نقش نهادهای علمی و تاب‌آور اجتماعی در دوران پساجنگ» که امروز 11 خردادماه با سخنرانی علی منتظری، رئیس جهاددانشگاهی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی این نهاد برگزار شد، با تأکید بر ضرورت افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه پژوهش و فناوری، گفت: جنگ 12 روزه اخیر و تحولات منطقه‌ای به‌خوبی نشان داد که عقب‌ماندگی‌های تکنولوژیک چه آثار و پیامدهایی برای کشورها به همراه دارد و نمی‌توان با تداوم وضعیت فعلی در حوزه تأمین منابع پژوهشی، به رقابت با کشورهای پیشرو امیدوار بود.

واعظ مهدوی ادامه داد: ما که سال‌های پیش از انقلاب در دانشگاه حضور داشتیم و دوران انقلاب فرهنگی را تجربه کردیم، از نزدیک شاهد شکل‌گیری دو نهاد مهم و اثرگذار بودیم که می‌توان آن‌ها را از بزرگ‌ترین دستاوردهای انقلاب فرهنگی دانست؛ جهاددانشگاهی و دانشگاه تربیت مدرس.

وی با بیان اینکه جهاددانشگاهی در سال‌های نخست فعالیت خود نقش بسیار مهمی در ایجاد تحرک علمی و فرهنگی در دانشگاه‌ها داشت، افزود: در آن دوران فضای دانشگاه‌ها با امروز متفاوت بود و این جهاددانشگاهی بود که بسیاری از فعالیت‌های علمی و جهادی را میان استادان و دانشگاهیان سامان می‌داد. جایگاه پژوهشی و فرهنگی تعریف‌شده برای این نهاد نیز حاصل شناخت صحیح از نیازهای کشور بود.

واعظ مهدوی در ادامه در سخنانی با محوریت مشارکت و تاب‌آوری اجتماعی در دوران پساجنگ، گفت: تاب‌آوری یعنی انعطاف‌پذیری در تفکرات، احساسات و رفتارها در مواجهه با سختی‌های زندگی و دوره‌های طولانی تحت فشار بودن، به نحوی که پس از طی بحران قوی‌تر و توانمندتر شده باشیم.

مدیرعامل بنیاد همدلان آینده‌نگر ایران با بیان اینکه اصطلاح تاب‌آوری اجتماعی اولین بار توسط ادگر مطرح شد، افزود: او تاب‌آوری اجتماعی را به عنوان توانایی گروه‌ها و یا جوامع و نهادها برای مقابله با تنش‌ها و اختلالات بیرونی در مواجهه با تغییرات اجتماعی، سیاسی و زیست محیطی و همچنین تنوع معیشت در برابر تأثیر خطرات شدید طبیعی و ترویج ساماندهی مجدد اجتماعی تعریف می‌کند.

وی ادامه داد: تاب‌آوری اجتماعی به یک واحد اجتماعی یا گروهی می‌گویند که به طور جمعی در مقابل فشارها و آشفتگی‌های بیرونی ناشی از تغییرات اجتماعی، سیاسی و محیطی به طور جمعی مقابله کنند. تاب‌آوری اجتماعی را می‌توان ظرفیت تبدیل و تحول، تطبیق و سازگاری و توان مقابله با تنش و بحران‌های اجتماعی نامید.

واعظ‌مهدوی، عوامل ایجادکننده استرس‌های اجتماعی را فقر، نابرابری، تبعیض، بی‌ثباتی سیاسی، ناامنی، کمبود منابع و تردید برشمرد و افزود: حمایت‌ها نیز در قالب‌های اجتماعی، مشاوره‌ای و مادی ارائه می‌شوند.

مدیرعامل بنیاد همدلان آینده‌نگر ایران با تأکید بر نقش جامعه علمی کشور اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که باید مورد بازبینی قرار گیرد، نقش دانشگاهیان و دانشمندان در شرایط پس از جنگ است. دانشگاهیان باید بر اساس مزیت‌ها و توانمندی‌های تخصصی خود وارد عمل شوند.

وی با بیان اینکه نقش دانشگاه صرفاً تأمین منابع مالی نیست، افزود: کار دانشگاهیان تولید علم، انجام پژوهش، تحلیل علمی مسائل، برقراری ارتباطات علمی بین‌المللی و انتقال واقعیت‌ها به مجامع علمی جهان است. استادان و پژوهشگران می‌توانند از طریق شبکه‌های علمی و ارتباطات بین‌المللی خود، بسیاری از واقعیت‌ها و ابعاد رخدادهای اخیر را برای جامعه علمی جهان تبیین کنند.

واعظ مهدوی با بیان اینکه پژوهش‌های متعددی در سطح جهان درباره نقش برخی هورمون‌ها و سازوکارهای عصبی در شکل‌گیری رفتارهای اجتماعی، احساس تعلق، همکاری جمعی و همبستگی انجام شده است، افزود: این مطالعات می‌توانند به فهم بهتر سازوکارهای شکل‌گیری تاب‌آوری اجتماعی و سرمایه روان‌شناختی کمک کنند.

وی خاطرنشان کرد: بسیاری از پدیده‌هایی که امروز در جامعه ایران مشاهده می‌کنیم، از جمله افزایش همبستگی اجتماعی، مشارکت عمومی، شکل‌گیری شبکه‌های حمایتی و تبدیل تهدیدها به فرصت‌های اجتماعی، ظرفیت بالایی برای پژوهش و مطالعه دارند.

مدیرعامل بنیاد همدلان آینده‌نگر ایران افزود: آنچه امروز در کشور در قالب تاب‌آوری اجتماعی، سرمایه روان‌شناختی و مشارکت عمومی شکل گرفته، یک تجربه ارزشمند ملی است که باید از ابعاد مختلف مورد تحلیل قرار گیرد و به ادبیات علمی کشور و جهان افزوده شود.

وی در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: مشارکت اجتماعی باعث ارضای میل همکاری، رشد اتحاد، کاهش انتظارات و توقعات، سازگاری بیشتر، ارتقای امید، همبستگی اجتماعی و نهایتاً ارتقای تاب‌آوری اجتماعی می شود.

واعظ مهدوی در پایان گفت: آیین‌ها و مناسک جمعی ایرانیان بخش جدایی‌ناپذیری تاب‌آوری اجتماعی را شکل می‌دهند که ظرفیت‌های بیولوژیک چشمگیری برای تاب‌آوری فراهم کرده است. این ظرفیت بیولوژیک با محتوای فرهنگ ایرانی ـ اسلامی، زمینه رشد و بالندگی بزرگی در دوران پساجنگ را فراهم خواهد آورد.