کد خبر: ۴۳۵۶۸۹۲

تاریخ: ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۲:۴۰

نگار آیه/8

رازهای ولایت در سوره مائده

کتاب «اللوامع النورانية في أسماء علي و أهل‌بيته القرآنية» اثر مفسر برجسته شیعه، سیدهاشم حسینی بحرانی، با ترجمه سیدغریب موسوی‌مهر، به بررسی نام‌ها و اشارات قرآنی درباره امام علی(ع) و دیگر ائمه معصوم(ع) می‌پردازد. سرویس اندیشه و معارف ایکنا در قالب سلسله گزارش‌هایی به نام «نگار آیه» هر بار به یکی از سوره‌های قرآنی و اشارت‌های نورانی به نام امیر‌المؤمنین می‌پردازد. این گزارش با استناد به روایات تفسیری، آیاتی از سوره مائده را به عنوان نشانه‌هایی از ولایت و جایگاه امیرالمؤمنین(ع) بیان می‌کند.

به گزارش ایکنا، در این کتاب، آیه ۵۵ سوره مائده یکی از آیاتی دانسته شده که در تفاسیر روایی به امام علی(ع) نسبت داده شده است. در این آیه آمده است: «إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ، ولیّ امر و یاور شما تنها خدا و رسول و مؤمنانی خواهند بود که نماز به پا داشته و به فقرا در حال رکوع زکات می‌دهند». این آیه به ماجرای بخشیدن انگشتر توسط امیر‌المؤمنین(ع) در حال رکوع اشاره دارد.

به نقل از شیخ کلینی و با استناد به روایتی از امام صادق(ع)، در تفسیر آیاتی که درباره نعمت الهی سخن می‌گویند آمده است که گروهی حقیقت این نعمت را می‌شناختند اما آن را انکار می‌کردند. در روایت نقل شده که پس از نزول آیه مربوط به زکات دادن در حال رکوع، جمعی از اصحاب پیامبر(ص) در مسجد درباره آن گفت‌وگو کردند. برخی از آنان اذعان داشتند که پیامبر(ص) راستگو و امین است، اما پذیرش مفاد این آیه را به معنای برتری و ولایت علی بن ابی‌طالب(ع) می‌دانستند و همین موضوع برایشان سنگین بود. به تعبیر روایت، آنان حقیقت را می‌شناختند اما آن را انکار کردند.

همچنین در آیه ۶۷ سوره مائده اشاره شده است: «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَإِن لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ، ای پیغمبر، آنچه از خدا بر تو نازل شد (به خلق) برسان که اگر نرسانی تبلیغ رسالت و اداء وظیفه نکرده‌ای، و خدا تو را از (شر) مردمان محفوظ خواهد داشت». ابن شهرآشوب به نقل از برخی مفسران از جمله ثعلبی نقل می‌کند که امام محمد باقر(ع) این آیه را مرتبط با ابلاغ موضوع ولایت دانسته‌اند.

بر اساس این روایت، پیامبر اسلام(ص) پس از نزول این آیه، مأمور شد آنچه درباره علی(ع) نازل شده بود به مردم ابلاغ کند. در ادامه نیز واقعه مشهور غدیر خم نقل می‌شود که پیامبر(ص) دست علی بن ابی‌طالب(ع) را بالا برد و فرمود: «من کنت مولاه فهذا علی مولاه».
کتاب «اللوامع النورانية في أسماء علي و أهل‌بيته القرآنية» با گردآوری روایات تفسیری از منابع مختلف، تلاش دارد نشان دهد که در نگاه مفسران و محدثان شیعه، برخی آیات قرآن کریم به جایگاه و ولایت اهل‌بیت(ع) اشاره دارد و در این میان، سوره مائده یکی از سوره‌هایی است که چنین اشاراتی در آن مطرح شده است.

بیشتر بخوانید: نام‌های قرآنی امیرالمؤمنین(ع) در سوره نساء