کد خبر: ۴۳۵۷۱۹۴

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۲:۵۵

حمیدرضا شیخ‌الاسلام خبر داد

پیش‌دبستانی؛ در آستانه تبدیل به مقطعی مستقل در نظام آموزشی کشور

رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک از تصویب طرح استقلال دوره پیش‌دبستانی در کمیسیون آموزش مجلس خبر داد و گفت: این دوره در صورت تصویب نهایی در صحن علنی مجلس، به عنوان مقطعی مستقل در ساختار آموزشی کشور تعریف خواهد شد و زمینه برای اجباری شدن تدریجی آن فراهم می‌شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست‌ خبری حمیدرضا شیخ‌الاسلام، رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با موضوع ثبت نام در کودکستان‌ها، فراخوان بسته‌های تربیت_ یادگیری و مراکز غیر مجاز امروز سه‌شنبه، ۱۹ خردادماه در محل سالن جلسات سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک برگزار شد.

در ابتدای این نشست، شیخ‌الاسلام، رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک طی سخنانی بیان کرد: در ابتدای سخنان خود یاد و خاطره شهدای گرانقدر از آغاز دوران دفاع مقدس و سال‌های شکل‌گیری انقلاب اسلامی را گرامی می‌دارم؛ به‌ویژه در مقطع حساس کنونی که یادآور مجاهدت‌ها و رهنمودهای بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی است. همچنین با توجه به تقارن این ایام با سالگرد ارتحال آن امام فرزانه، فرصت را مغتنم شمرده و یاد و نام ایشان را ارج می‌نهیم.

وی افزود: در ادامه یاد و خاطره رهبر شهید مقاومت، فرماندهان فداکار و همچنین مردم فهیم و بزرگوار کشور را که در روزهای اخیر جمعی از آنان به درجه رفیع شهادت نائل آمده‌اند، گرامی می‌داریم. در این میان، لازم است به‌صورت ویژه از شهدای دانش‌آموز و همکاران فرهنگی یاد شود که در جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ رمضان به فیض شهادت رسیدند.

شیخ‌الاسلام گفت: به‌طور خاص، یاد شهدای دانش‌آموز مدرسه شجره طیبه را گرامی می‌داریم؛ عزیزانی که فقدان آنان اندوهی بزرگ بر جامعه و به‌ویژه خانواده آموزش و پرورش وارد کرد. بی‌تردید یاد و راه این شهیدان همواره در حافظه تاریخی کشور ماندگار خواهد بود. برای تمامی فعالان عرصه تعلیم و تربیت، دانش‌آموزان و خدمتگزاران این حوزه آرزوی سلامتی، موفقیت و سربلندی دارم و امیدوارم همگان بتوانیم در انجام رسالت خطیر و ارزشمند خود بیش از پیش موفق باشیم. همچنین امیدوارم ما نیز در جایگاه خدمتگزاری، بتوانیم به‌عنوان عضوی کوچک از خانواده بزرگ آموزش و پرورش، خدمتگزارانی شایسته برای مردم عزیز، دانش‌آموزان و اولیای گرانقدر باشیم.

وی افزود: تأکید می‌کنم که همواره تلاش بر این بوده است تا مسائل و موضوعات مختلف با نهایت شفافیت و صداقت مطرح و بررسی شود و مردم شریف و بزرگوار کشور در جریان واقعیت‌ها و آنچه حقیقتا رخ می‌دهد، قرار گیرند.

شیخ‌الاسلام ادامه داد: دوره تعلیم و تربیت کودک در کشور دارای سابقه‌ای بیش از یک قرن است. در سال ۱۴۰۰ و به دنبال تأکیدات مقام معظم رهبری و همچنین، با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک تأسیس شد و مسئولیت راهبری این حوزه به وزارت آموزش و پرورش واگذار شد. در حدود ۱۸ ماه گذشته نیز مسئولیت این سازمان بر عهده اینجانب قرار گرفت؛ مسئولیتی که با پیشنهاد وزیر آموزش و پرورش و انتخاب توسط هیئت امنای سازمان انجام می‌شود.

وی بیان کرد: فعالیت حرفه‌ای در حوزه آموزش و پرورش از کلاس درس و مدیریت مدرسه آغاز شده و پس از بیش از دو دهه خدمت، از جمله چندین سال مسئولیت در سطح ادارات کل استان‌ها اکنون نیز به عنوان معاون وزیر و خادم کوچکی در مجموعه آموزش و پرورش در خدمت نظام تعلیم و تربیت کشور هستم.

وی ادامه داد: با شکل‌گیری سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، تدوین آیین‌نامه‌ها و اسناد اجرایی مورد نیاز در دستور کار قرار گرفت. بخش عمده برنامه‌هایی که امروز در این سازمان اجرا می‌شود، بر پایه همان مصوبات و اسناد بالادستی و با پشتوانه مطالعات پژوهشی تدوین شده است. این اسناد اکنون به عنوان مبنای عملکردی سازمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

شیخ‌الاسلام اظهار کرد: یکی از مهمترین اقدامات انجام‌ شده در این مدت ایجاد ساختار سازمانی منسجم در سطح کشور بود. تا سال گذشته، سازمان با حداقل نیروی انسانی فعالیت می‌کرد، در حالی که جامعه مخاطبان آن از بدو تولد تا پایان شش سالگی، حدود هفت میلیون کودک را شامل می‌شود. این جمعیت گسترده، به صورت مستقیم و غیرمستقیم با مأموریت‌های سازمان در ارتباط هستند. دوره نخست کودکی از بدو تولد تا سه سالگی و دوره دوم از سه تا شش سالگی را دربر می‌گیرد که بخش عمده آن مربوط به دوره‌های پیش‌دبستانی است.

ساماندهی و توسعه نظام تعلیم و تربیت کودک

وی تصریح کرد: با پیگیری‌های مستمر و همکاری وزارت آموزش و پرورش و سازمان امور اداری و استخدامی کشور، بدون تحمیل بار مالی جدید به دولت، ساختار اداری سازمان در ۳۲ استان کشور ایجاد شد و در هر استان اداره‌ای مستقل با مسئولیت تعلیم و تربیت کودک شکل گرفت. همچنین در سطح مناطق آموزشی کشور نیز فرآیند استقرار کارشناسان تخصصی این حوزه آغاز شده و تاکنون در بیش از ۱۵ استان احکام مربوطه صادر شده است. این اقدام گامی مهم در جهت ساماندهی و توسعه نظام تعلیم و تربیت کودک به شمار می‌رود.

وی افزود: در این میان، نقش مؤسسان مراکز غیر دولتی و خانواده‌ها در توسعه این حوزه بسیار ارزشمند است. از یک سو، مؤسسان با سرمایه‌گذاری و تلاش مستمر خود در مسیر رشد آموزش و تربیت نسل آینده کشور گام برداشته‌اند و از سوی دیگر، خانواده‌ها با درک اهمیت این دوره حساس، زمینه حضور فرزندان خود در فرآیندهای آموزشی و تربیتی را فراهم کرده‌اند. این همراهی و مشارکت نقش مهمی در ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت کودکان داشته است.

وی گفت: امروز حدود ۹۰۰ نیروی انسانی در سراسر کشور مسئولیت مدیریت، نظارت و پیگیری برنامه‌های این حوزه را بر عهده دارند. ایجاد این شبکه تخصصی در حالی محقق شد که پیش از این، بسیاری از استان‌ها فاقد ساختار مستقل برای مدیریت امور تعلیم و تربیت کودک بودند. شکل‌گیری این زیرساخت‌ها زمینه‌ساز اجرای برنامه‌های توسعه‌ای در سطح ملی شد.

رشد میزان پوشش نوآموزان در برنامه‌های آموزشی و تربیتی

رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک افزود: نتیجه این اقدامات در شاخص‌های عملکردی سازمان نیز قابل مشاهده است. میزان پوشش نوآموزان در برنامه‌های آموزشی و تربیتی که پیش از این حدود ۴۲ درصد بود، طی سال‌های اخیر به بیش از ۷۰ درصد رسیده است. این رشد قابل توجه حاصل ایجاد زیرساخت‌های مناسب، توسعه فضاهای آموزشی، فعالیت‌های فرهنگ‌سازی و همراهی استان‌ها و مناطق آموزشی کشور بوده است.

وی از دیگر اقدامات مهم سازمان را استقرار اطلاعات نوآموزان در سامانه یکپارچه آموزشی دانست و گفت: امروز اطلاعات بخش عمده‌ای از کودکان تحت پوشش در این سامانه ثبت شده و امکان رصد دقیق وضعیت آماری و آموزشی آنان فراهم شده است. این دستاورد با همکاری بخش‌های مختلف وزارت آموزش و پرورش و تلاش شبانه‌روزی کارشناسان و مدیران محقق شده است.

شیخ‌الاسلام تصریح کرد: در جریان جنگ ۱۲ روزه که همزمان با فصل ثبت‌نام مراکز آموزشی رخ داد، نگرانی‌هایی نسبت به کاهش مشارکت خانواده‌ها در برنامه‌های آموزشی وجود داشت. با این حال، برخلاف پیش‌بینی‌ها، نه تنها روند ثبت‌نام دچار افت نشد، بلکه میزان پوشش آموزشی افزایش یافت. این موضوع نشان‌دهنده اعتماد خانواده‌ها به نظام آموزش و پرورش و اهمیت روزافزون تعلیم و تربیت در جامعه است.

وی گفت: آموزش و پرورش یکی از مهمترین شاخص‌های توسعه در جهان به شمار می‌رود و در کنار درآمد سرانه و امید به زندگی، نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشرفت کشورها دارد. سرمایه اجتماعی نیز بر پایه اعتماد و اطمینان عمومی شکل می‌گیرد و امروز آموزش و پرورش با تکیه بر همین سرمایه اجتماعی، رسالت تربیت نسل آینده و تبدیل نیروی انسانی به سرمایه‌ای ارزشمند برای کشور را بر عهده دارد.

صدور ۳۹ هزار مجوز کودکستان

رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با بیان اینکه تاکنون بیش از ۳۹ هزار مجوز کودکستان صادر کرده‌ایم، گفت: بر اساس ضوابط و وظایف تعیین‌شده در اساسنامه سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، کودکستان‌ها موظف به استفاده از بسته‌های تربیتی و یادگیری استاندارد و مورد تأیید هستند. در همین راستا، سال گذشته فراخوانی ملی برای تدوین و ارائه این بسته‌ها برگزار شد که بیش از ۸۰ بسته آموزشی و تربیتی در آن شرکت کردند.

وی افزود: برای ارزیابی این آثار، جمعی از صاحب‌نظران و متخصصان برجسته حوزه تعلیم و تربیت کودک به عنوان داور انتخاب شدند. فرآیند داوری با رعایت کامل اصول حرفه‌ای و بدون هرگونه تعارض منافع انجام شد و داوران به مدت یک ماه به صورت مستمر در سازمان حضور داشتند و تمامی بسته‌ها را به شکل دقیق مورد بررسی قرار دادند. در مرحله نخست، ۲۷ بسته مورد تأیید قرار گرفت و پس از انجام اصلاحات و بازبینی‌های لازم، تعداد بسته‌های تأییدشده به حدود ۳۰ مورد افزایش یافت. این اقدام یکی از مهمترین گام‌ها در مسیر تحول برنامه درسی و ارتقای کیفیت محتوای آموزشی و تربیتی کودکستان‌ها به شمار می‌رود.

شیخ‌الاسلام گفت: در سال‌های اخیر تلاش شده است تا تمامی فعالان این حوزه در چارچوب ضوابط قانونی فعالیت کنند. بخش قابل توجهی از مراکز و مؤسسات با دریافت مجوزهای لازم به مجموعه رسمی تعلیم و تربیت کودک پیوسته‌اند، اما همچنان تعدادی از مراکز بدون مجوز فعالیت می‌کنند. سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک تأکید دارد که هدف از صدور مجوز صرفا ایجاد محدودیت نیست، بلکه ساماندهی فعالیت‌ها، ارتقای استانداردهای آموزشی، صیانت از حقوق مربیان و جلوگیری از دریافت هزینه‌های غیرمتعارف از خانواده‌هاست.

وی ادامه داد: بر همین اساس از خانواده‌ها درخواست می‌شود فرزندان خود را تنها در مراکزی ثبت‌نام کنند که دارای مجوز رسمی از سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک هستند. یکی از ساده‌ترین راه‌های تشخیص مراکز مجاز، نصب تابلو و نشان رسمی سازمان در محل فعالیت کودکستان‌هاست. فعالیت در چارچوب قانونی، علاوه بر تضمین کیفیت آموزشی، امکان نظارت مستمر بر عملکرد مراکز را نیز فراهم می‌کند.

وی بیان کرد: از دیگر اقدامات مهم سازمان، توسعه سامانه‌های الکترونیکی و حذف بخش قابل توجهی از فرآیندهای سنتی بوده است. در این راستا همکاری مؤثری با دانشگاه فرهنگیان و به‌ویژه شکل گرفت تا فرآیندهای صدور مجوز، تعیین شهریه و رسیدگی به مسائل مراکز به صورت هوشمند و با حداقل مداخله انسانی انجام شود. این اقدام علاوه بر افزایش سرعت و دقت، زمینه شفافیت بیشتر را نیز فراهم کرده است.

شیخ‌الاسلام افزود: در حوزه تعیین شهریه نیز سازوکار مشخص و شفافی طراحی شده است. در این فرآیند، اجاره‌بهای ملک، تعداد نیروی انسانی، تجهیزات و امکانات مرکز و سایر هزینه‌های قانونی بر اساس ارزیابی کارشناسان رسمی دادگستری محاسبه می‌شود. همچنین حقوق کارکنان و مربیان بر مبنای قوانین و مقررات کار در سامانه ثبت و لحاظ می‌شود تا حقوق تمامی ذی‌نفعان از جمله مؤسسان، مربیان و خانواده‌ها به صورت عادلانه تأمین شود.

وی بیان کرد: سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک تأکید دارد که دریافت شهریه‌ها براساس شاخص‌های مشخص و قابل نظارت صورت می‌گیرد و مؤسسان نیز در صورت داشتن اعتراض نسبت به هر یک از مؤلفه‌های محاسبه شهریه، امکان طرح و پیگیری موضوع را دارند. این رویکرد در راستای افزایش شفافیت و جلب اعتماد عمومی دنبال می‌شود.

ثبت اطلاعات نوآموزان در سامانه «سیدا»

وی تصریح کرد: یکی دیگر از دستاوردهای مهم این حوزه ثبت اطلاعات نوآموزان در سامانه یکپارچه آموزشی «سیدا» است. با استقرار این سامانه، سوابق آموزشی و تربیتی کودکان به صورت رسمی ثبت می‌شود و در زمان ورود به دوره ابتدایی، امکان دسترسی مدارس به اطلاعات معتبر آموزشی فراهم خواهد بود. این موضوع موجب شده است مدارک دوره پیش‌دبستانی از اعتبار بیشتری برخوردار شوند و مسیر تحصیلی کودکان از همان سال‌های نخست به شکل منظم و مستند ثبت شود. در همین راستا، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک بر اهمیت انتخاب مراکز دارای مجوز تأکید دارد؛ زیرا تنها مراکز رسمی و مورد تأیید امکان ثبت سوابق آموزشی نوآموزان در سامانه‌های ملی را دارند و خانواده‌ها می‌توانند از اعتبار مدارک صادرشده اطمینان حاصل کنند.

شیخ‌الاسلام بیان کرد: در ماه‌های گذشته جلسات متعددی با اعضای کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی برگزار شد تا راهکارهای تقویت جایگاه دوره پیش‌دبستانی مورد بررسی قرار گیرد. در این نشست‌ها، ابعاد علمی و پژوهشی موضوع به تفصیل تشریح شد و بر ضرورت تصمیم‌گیری مبتنی بر مطالعات کارشناسی و مستندات علمی در حوزه تعلیم و تربیت کودک تأکید شد. مسئولان این حوزه معتقدند هرگونه تغییر و تحول در ساختارهای آموزشی کشور باید بر پایه پژوهش‌های علمی و نیازهای واقعی نظام تعلیم و تربیت صورت گیرد.

وی ادامه داد: در جریان بررسی‌های انجام‌شده در کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، جمع‌بندی بر این قرار گرفت که دوره پیش‌دبستانی به عنوان یک مقطع مستقل آموزشی تعریف شود. این موضوع پس از بررسی‌های کارشناسی و با توجه به تجربیات گذشته نظام آموزشی کشور مورد توجه قرار گرفت. نظام تعلیم و تربیت ایران در طول سال‌های گذشته تغییرات متعددی را در ساختار دوره‌های تحصیلی تجربه کرده است؛ از تغییر در دوره‌های متوسطه گرفته تا حذف دوره پیش‌دانشگاهی و استقرار ساختار فعلی آموزش.

وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد که تغییرات ساختاری در نظام آموزشی زمانی موفق خواهند بود که با اهداف تربیتی و آموزشی کشور همسو باشند. در همین راستا، اعضای کمیسیون آموزش مجلس با تأکید بر اهمیت سال‌های ابتدایی زندگی کودکان با اصل استقلال دوره پیش‌دبستانی موافقت کردند. بر اساس این پیشنهاد، پیش‌دبستانی به عنوان یک دوره آموزشی مستقل تعریف خواهد شد و در ادامه نیز زمینه‌های لازم برای اجباری شدن آن به تدریج فراهم می‌شود.

شیخ‌الاسلام اظهار کرد: مسئولان حوزه تعلیم و تربیت کودک معتقدند اجرای این طرح نیازمند فراهم شدن زیرساخت‌های لازم در آموزش و پرورش و همچنین حمایت از خانواده‌هاست. به همین دلیل تأکید شده است که اجباری شدن این دوره باید به صورت تدریجی و در چارچوب یک برنامه زمان‌بندی‌شده انجام شود تا هم ظرفیت‌های آموزشی کشور توسعه یابد و هم خانواده‌ها با مشکلات و چالش‌های جدید مواجه نشوند.

وی افزود: این طرح در کمیسیون آموزش مجلس به تصویب رسیده و در انتظار طرح و بررسی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی است. براساس اظهارات مسئولان، پیگیری‌هایی برای قرار گرفتن این موضوع در اولویت دستور کار مجلس انجام شده است. در صورت تصویب نهایی، دوره پیش‌دبستانی به عنوان مقطعی مستقل به ساختار آموزشی کشور افزوده خواهد شد، بدون آنکه تغییری در سن فارغ‌التحصیلی دانش‌آموزان ایجاد شود.

وی گفت: کارشناسان حوزه آموزش بر این باورند که سال‌های نخست زندگی کودک نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری شخصیت و مهارت‌های فردی و اجتماعی او دارد. براساس مطالعات تربیتی، بخش قابل توجهی از ویژگی‌های شخصیتی افراد تا پیش از شش سالگی شکل می‌گیرد و به همین دلیل سرمایه‌گذاری در این دوره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

توسعه و تقویت دوره پیش‌دبستانی

رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک افزود: گسترش پوشش پیش‌دبستانی در سال‌های اخیر نیز نتایج قابل توجهی به همراه داشته است. آمارها نشان می‌دهد بیش از ۷۰ درصد نوآموزان پیش از ورود به پایه اول ابتدایی، دوره‌های آموزشی و تربیتی لازم را در مراکز پیش‌دبستانی طی می‌کنند. این موضوع موجب افزایش آمادگی کودکان برای ورود به مدرسه، تقویت مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی و تسهیل فرآیند یادگیری در سال‌های نخست تحصیل شده است.

شیخ‌الاسلام تصریح کرد: به گفته مسئولان، در گذشته بخش قابل توجهی از زمان معلمان پایه اول صرف سازگاری دانش‌آموزان با محیط مدرسه و جدایی از خانواده می‌شد، اما امروز کودکانی که دوره پیش‌دبستانی را گذرانده‌اند با آمادگی بیشتری وارد مدرسه می‌شوند و این امر به بهبود کیفیت آموزش در ابتدای سال تحصیلی کمک کرده است.

وی اظهار کرد: بر همین اساس، توسعه و تقویت دوره پیش‌دبستانی به عنوان یکی از مهمترین برنامه‌های نظام تعلیم و تربیت کشور دنبال می‌شود و مسئولان امیدوارند با حمایت مجلس شورای اسلامی و فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، زمینه بهره‌مندی تمامی کودکان از این دوره آموزشی و تربیتی فراهم شود.