کد خبر: ۴۳۵۷۳۹۸

تاریخ: ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۴:۵۲

مستند «اصحاب‌الخیر» آماده پخش شد

مستند تاریخی - پژوهشی «اصحاب‌الخیر» جدیدترین ساخته مسعود طاهری با پایان مراحل فنی آماده پخش شد.

مسعود طاهری، کارگردان مستند «اصحاب‌الخیر» در گفت‌وگو با ایکنا اظهار کرد: مستند «اصحاب‌الخیر» پس از طی مراحل طولانی تولید و پس‌تولید، آماده نمایش شده است و بسیار خوشحالم که نخستین اکران آن در جشنواره معتبر «سینما حقیقت» رقم می‌خورد. این اثر تلاشی است برای بازخوانیِ دقیقِ بستر فکری جامعه‌ای که ما امروز آن را به عنوان تشیع می‌شناسیم.

طاهری که پیش‌تر با آثاری چون «حرفه‌ای» و «الکافی» دغدغه‌های فرهنگی و مذهبی خود را به تصویر کشیده بود، درباره سوژه اصلی پروژه جدیدش گفت: مستند «اصحاب‌الخیر» با محوریت امام محمد باقر(ع) و یاران نزدیک ایشان که به «اصحاب‌الخیر» شهرت دارند، ساخته شده است. هرچند فیلم در ظاهر اثری تاریخی و مذهبی به نظر می‌رسد، اما در لایه‌های زیرین، پروژه‌ای درباره «تفکر» است. هدف اصلی من پاسخ به این پرسش بود که جامعه اعتقادی شیعه چگونه شکل گرفت و چه مؤلفه‌هایی در پیدایش و تثبیت آن نقش کلیدی داشت. عنوان فرعی فیلم یعنی «روایتی از شکل‌گیری جامعه اعتقادی شیعه» نیز به خوبی این مضمون را تبیین می‌کند.

وی افزود: تمرکز اصلی این فیلم بر بازنمایی شکل‌گیری اندیشه و جهان‌بینی تشیع از دوره امام سجاد(ع) و در ادامه عصر امام باقر(ع) است. در این اثر، خط بازوی اندیشه‌ورزی و فرهنگی شیعه را از سرچشمه‌اش در عصر امامین باقرین(ع) پی گرفته‌ام که تا محدثان برجسته‌ای چون صفار و کلینی در قرن سوم تداوم می‌یابد. نکته حائز اهمیت این است که این پروژه مستقل از بودجه‌های عمومی مذهبی کشور تولید شده و تلاشی شخصی و متمرکز است.

این مستندساز درباره رویکرد پژوهشی خود گفت: ساختار فیلم بر مبنای «پدیدارشناسی» شکل گرفته است. در این روش، فیلمساز تلاش نمی‌کند درباره درستی یا نادرستی یک باور قضاوت کند، بلکه می‌کوشد آن را از منظر صاحبان آن اندیشه روایت کند. پیش‌فرض‌ها و داوری‌های شخصی را کنار گذاشتیم تا مخاطب خود بتواند درباره موضوع به جمع‌بندی برسد. حتی در نگاه به مطالعات غربی نیز تلاش کردیم از رویکردهای کهن که منابع غیرشیعی را ملاک می‌دانستند فاصله بگیریم و به شیوه‌ای مدرن، تشیع را از دریچه نگاه پیروانش مطالعه کنیم.

طاهری در پاسخ به اینکه چرا پرداختن به چنین موضوعاتی دشوار شده است، تصریح کرد: تولید آثار مذهبی-تاریخی با چالش‌های بزرگی روبه‌رو است. افزایش هزینه‌های تولید و محدودیت در بازسازی فضاهای تاریخی، کار را بسیار دشوار کرده است. برای مثال، برای بازسازی فضای مدینه در آن دوران، دسترسی به شهرک‌های سینمایی محدود بود و ناچار شدیم با تمهیدات تولیدی و لوکیشن‌های جایگزین، فضا را برای مخاطب بازسازی کنیم. از سوی دیگر، تغییر ذائقه مخاطب و فرهنگ «فست‌فودی» رسانه‌ای، توجه به مستندهای اندیشه‌محور را دشوارتر از قبل کرده است.

وی در پایان تأکید کرد: سینمای مستند، «رؤیافروش» نیست و سرمایه بزرگ آن «وفاداری به واقعیت» است. انگیزه من از ساخت این فیلم، فقط ثبت وقایع نبود؛ شناخت دقیق تشیع نخستین و تحول تاریخی آن، راهگشای درک بهتر وضعیت امروز ماست. «اصحاب‌الخیر» در واقع تلاشی برای پل زدن میان گذشته تاریخی و نیازهای فکری امروز جامعه است و امیدوارم اکران آن در جشنواره سینما حقیقت، فرصتی برای تماشای نقادانه و گفت‌وگو درباره این هویت تاریخی فراهم کند.