کد خبر: ۴۳۵۷۶۷۲

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۰:۵۸

برخط جامعه

شهدای خانواده؛ مایه فخر ایران

تکریم و گرامیداشت شهدای خانواده، بازخوانی نقش خانواده در تاب‌آوری ملی، هشدار نسبت به پدیده طلاق عاطفی و آینده پیش‌دبستانی مهم‌ترین موضوعاتی بود که در گفت‌وگوهای خبرگزاری ایکنا در هفته گذشته بازتاب داشت.

به گزارش ایکنا، در هفته‌ای که گذشت، همزمان با فرارسیدن «روز ملی خانواده»، اخبار و رویداد‌های حوزه جامعه به‌طور ویژه بر محوریت خانواده، جایگاه آن در تاب‌آوری اجتماعی، چالش‌های پیش رو و نقش آن در مقاومت ملی متمرکز بود.

خبرگزاری ایکنا در این بازه زمانی با انجام گفت‌و‌گو‌های تخصصی با روانشناسان، متخصصان تعلیم و تربیت و فعالان حوزه خانواده، ابعاد گوناگونی از کارکرد خانواده از «طلاق عاطفی» و «تربیت اسلامی» تا «نقش مادران در خنثی‌سازی توطئه‌های دشمن» را مورد واکاوی قرار داد.

همچنین برگزاری آیین «امین ایران، روایت مهر» با گرامیداشت مقام شهدای خانواده، در کنار اخبار مرتبط با تعلیم و تربیت کودک، گروه‌های جهادی و تاب‌آوری اجتماعی، تصویری جامع از دغدغه‌ها و امید‌های جامعه ایرانی ارائه داد.

در ادامه، گزیده‌ای از مهم‌ترین این گزارش‌ها و گفت‌و‌گو‌ها را در برخط جامعه ایکنا مرور می‌کنیم.

برگزاری ویژه‌برنامه‌های مباهله در حرم حضرت عبدالعظیم(ع)

مراسم شب عید مباهله سه‌شنبه، ۱۹ خردادماه پس از اقامه نماز مغرب و عشاء در شبستان امام خمینی(ره) حرم حضرت عبدالعظیم(ع) برگزار شد. در این مراسم حجت‌الاسلام والمسلمین تراشیون به ایراد سخنرانی و مجید پورلر به مدیحه‌سرایی پرداخت.

ویژه‌برنامه ظهر عید مباهله نیز روز چهارشنبه، ۲۰ خردادماه پس از نماز ظهر و عصر در شبستان امام خمینی(ره) حرم حضرت عبدالعظیم(ع) برگزار شد. در این مراسم حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلی قاضی‌عسکر سخنرانی و خلیل کاظمی مدیحه‌سرایی کرد.

همچنین، مراسم شام عید مباهله در شامگاه چهارشنبه ۲۰ خردادماه پس از اقامه نماز مغرب و عشاء در شبستان امام خمینی(ره) برگزار شد که حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی حائری‌پور سخنران این مراسم بود.

نقش امام کاظم(ع) در ایجاد زیرساخت نظام مرجعیت علمی شیعه

حجت‌الاسلام یحیی اصغری، استاد حوزه و دانشگاه در این گفت‌و‌گو به ابعاد گوناگون زندگی اجتماعی امام کاظم(ع) اشاره کرده است. مهمترین موضوعات عبارتند از: حفظ ارتباط با شیعیان از طریق نامه‌نگاری و شبکه گسترده وکلا حتی در دوران زندان؛ توجه عمیق به نیازمندان و حمایت از اقشار محروم با حفظ کرامت آنان از طریق نظام وکالت و کمک‌های غیرمستقیم؛ برخورد متعادل و حکیمانه با دشمنان و بدخواهان؛ مدیریت انشعابات فکری مانند اسماعیلیه و واقفیه با پاسخگویی به شبهات؛ تربیت شاگردان متخصص و اعزام آنان به عنوان مراجع علمی به شهر‌های مختلف برای حفظ و گسترش تشیع؛ و تبادل علمی با دانشمندان ادیان دیگر.

وی همچنین به نقش امام در تلفیق عدالت اجتماعی، رشد علمی و تقویت باور‌های دینی اشاره کرد و افزود:  امام کاظم(ع) تلاش می‌کردند کمک‌رسانی به گونه‌ای انجام شود که نیازمندان احساس تحقیر یا وابستگی نکنند و در عین حال جامعه نیز از این اقدامات به طور مستقیم آگاه نشود. این شیوه علاوه بر حفظ عزت نفس افراد، مانع از سوءاستفاده احتمالی یا ایجاد توقعات نادرست در جامعه می‌شد. همچنین، این نظام وکالتی باعث می‌شد که کمک‌ها به صورت هدفمند، منظم و سریع به دست افراد برسد و هیچ گروهی از نیازمندان از قلم نیفتد. در واقع، این روش نشان دهنده مدیریت حکیمانه، دوراندیشی و توجه عمیق امام کاظم(ع) به عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار ضعیف جامعه بود؛ به گونه‌ای که هم نیاز‌های مادی آنان تأمین شده و هم کرامت انسانی‌شان حفظ می‌شد.

متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.

آمادگی شهرداری تهران برای برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب

عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، ۱۸ خردادماه در نشست خبری با حضور اصحاب رسانه در خانه روزنامه‌نگاران تهران با اشاره به آمادگی شهرداری برای برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز اظهار کرد: شهرداری تهران در حال آماده شدن برای برگزاری یک تشییع تاریخی برای رهبر شهید است. امیدواریم در این عرصه نیز بتوانیم به خوبی خدمت‌رسانی کنیم.

سخنگوی شهرداری تهران با بیان اینکه با توجه به شرایط موجود در کشور، استفاده از مترو و اتوبوس در هماهنگی با شورای شهر تهران همچنان رایگان خواهد بود، افزود: ایستگاه مترو حرم در بخش توسعه‌ای خط ۶ تا پایان تابستان بهره‌برداری خواهد شد. همچنین، ۱۶۳ ایستگاه مترو در بخش اصلی خطوط هفتگانه به پایان رسیده و وارد فاز‌های توسعه‌ای این خطوط شدیم.

وی در پایان اظهار کرد: از هفته آینده ۵۱ دستگاه اتوبوس بی. آر. تی جدید وارد خطوط می‌شوند. این اتوبوس‌ها امروز وارد تهران شدند و با ورود به خطوط ۱۰۱ دستگاه اتوبوس دوکابین در خطوط ویژه تردد خواهند داشت. این اقدام در محاصره دریایی و اقتصادی انجام شد و شهرداری باز هم نشان داد که ادعای محاصره دقیق نیست و برای آن هم راه حل وجود دارد. تمام این اتوبوس‌ها در شرایط جنگی وارد کشور شده است.

اعتماد اجتماعی؛ محور مقاومت ملی و مدیریت دوره‌های پرتنش

ایکنا در راستای واکاوی مقوله تاب‌آوری اجتماعی در جامعه و میزان تأثیر انسجام ملی در آن به گفت‌و‌گو با مهدی مختارپور، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی پرداخته است.

وی تاب‌آوری را فرآیندی پویا مبتنی بر مشارکت دولت و مردم دانست و پنج مؤلفه را برای آن برشمرد و گفت: روایت ملی فراگیر با پذیرش تنوع، عدالت اجتماعی، نهادینه‌سازی گفت‌و‌گو، حکمرانی پاسخگو و مدیریت بحران با نگاه انسانی از جمله این موارد است.

وی همچنین مهم‌ترین مؤلفه در مدیریت دوره‌های پرتنش را «اعتماد» معرفی کرد که از طریق شفافیت، ثبات و عدالت در توزیع سختی‌ها به دست می‌آید.

مختارپور اعتماد اجتماعی را عامل استحکام انسجام ملی و کاهش شکاف نسلی خواند و همچنین سرمایه اجتماعی را شامل شبکه‌ها، هنجار‌ها و اعتماد دانست که تاب‌آوری را از طریق مشارکت، همبستگی و حل مشکلات جمعی افزایش می‌دهد.

متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.

گرامیداشت شهدای خانواده در سومین آئین «امین ایران، روایت مهر»

سومین آیین «امین ایران، روایت مهر» ۲۰ خردادماه در آستانه روز خانواده و با هدف گرامیداشت مقام شهدای خانواده و رهبر حکیم و فرزانه ایران که به همراه خانواده گرانقدرشان به فیض شهادت نائل آمدند، برگزار شد.

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور در این مراسم با قدردانی از نقش بانوان در خنثی‌سازی توطئه‌های دشمن، بر لزوم وحدت و انسجام داخلی و کنار گذاشتن اختلافات تأکید کرد و امکان تسلیم ایران در برابر دشمن را رد کرد.

وی دیدار‌های هفتگی با رهبر شهید را یادآور شد و  و بر لزوم خروج از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» از طریق گفت‌وگوی عزتمندانه تأکید کرد و مسئولیت دولت را ساختن آینده روشن برای کودکان دانست و در نهایت به جهاد اکبر یعنی مبارزه با نفس برای حل مشکلات کشور اشاره کرد.

طیبه ماهروزاده، عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا(س) و مادر شهیده زهرا حدادعادل نیز گفت:  حضرت آقا شهادت را انتخاب کردند و این مسئله اصلاً تصادفی نبود؛ ایشان متوجه شده بودند که با شهادت خودشان ملت مبعوث می‌شود.  نگرانی آمریکا این است که ایران نمونه انقلاب‌ها شود. انقلاب‌های زیادی در دنیا داشتیم؛ محور انقلاب‌های کمونیستی بی‌دینی بود، اما اکنون مکتب فرانکفورت مطرح است که پیروان آن برخی دین‌دار و برخی بی‌دین هستند. در کمونیسم محور اقتصاد بود، اما اینها محور را فرهنگ می‌دانند و تلاش می‌کنند از نظر فرهنگی کشور‌ها را زیر سلطه خود گیرند.

قاسم‌پور، نماینده مجلس در دوره یازدهم و پژوهشگر حوزه خانواده، به بیان رویکرد و نگاه رهبر شهید انقلاب در حوزه خانواده پرداخت و گفت: رهبر شهیدمان به‌تأسی از خانواده نبوی، با خانواده به جنگ اشقیا رفت و با خانواده شهید شد و این جایگاه مهم خانواده را نشان می‌دهد.

معصومه ابتکار، معاون اسبق امور زنان و خانواده،  دیگر سخنران این مراسم گفت:  موضوع حفظ کرامت زن و مقابله با خشونت علیه زنان مورد توجه رهبر شهید بود. در جلسه‌ای که با ایشان داشتیم، ایشان مطرح کردند که موضوع خشونت علیه زنان اصلاً مورد قبول نیست و باید در این زمینه اقدام کنید. ایشان چند بار نیز پیگیر تأمین امنیت زنان شدند. رهبر شهید در ارتباط با موضوع مدیریت زنان، در پیامی که برای کنگره ۱۷ هزار زن شهید و جانباز ارسال کردند، به توانمندی و پیشرفت‌های زنان و به‌صورت مشخص به مدیریت زنان اشاره کردند.

انسیه خزعلی، معاون امور زنان و خانواده دولت سیزدهم، نیز طی سخنانی گفت: رهبر شهیدمان به ظرایف کار توجه داشتند. من گلایه کردم که دیدار با بانوان در روز میلاد حضرت فاطمه(س) که به بانوان اختصاص دارد، انجام نمی‌شود. ایشان این مطلب را همان سال در دیدار با شاعران مطرح و عنوان کردند که حق با خانم‌ها است؛ جلسات دیدار با شعرا در روز میلاد حضرت فاطمه(س) انجام می‌شود و باید قبل یا بعد از این تاریخ جلساتی با خانم‌ها برگزار شود که از آن تاریخ این جلسات آغاز شد.

خانواده ایرانی و بازتولید فرهنگ ایستادگی در بحران‌ها

سمیه عرب‌خراسانی، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در گفت‌و‌گویی به نقش خانواده به عنوان «سلول بنیادی جامعه» و «واحد حداقلی تاب‌آوری اجتماعی» اشاره و تأکید کرد: خانواده مقاوم، از طریق گفت‌وگوی والدین با فرزندان، ارزش‌های اجتماعی را بازتولید می‌کند و کارکرد آن فراتر از درون‌خانه، به الگوسازی برای سایر خانواده‌ها و ایجاد همدلی و سرمایه اجتماعی می‌انجامد.

وی با تأکید بر نقش هر دو والد(نه فقط مادر) در انتقال روایت مقاومت، معتقد است که تجربه ۱۰۰ روزه اخیر نشان داده که حضور خانوادگی و همکاری زن و شوهر، امنیت روانی جامعه را تقویت و یک مدل همدلانه و تصاعدی برای مدیریت بحران‌های آینده ایجاد کرده است.

متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.

تربیت اسلامی و چالش‌های پیاده‌سازی سند تحول بنیادین

مریم علیزاده، استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران در آستانه روز خانواده در گفت‌و‌گو با ایکنا به چیستی تربیت اسلامی، مهم‌ترین پیام آن برای خانواده‌ها و مربیان و نسبت میان سنت و اقتضائات دنیای مدرن پرداخته است. وی در این گفت‌و‌گو به مفهوم «تربیت تمام‌ساحتی» منطبق با سند تحول بنیادین اشاره دارد که در آن ابعاد اعتقادی، اجتماعی، علمی، اقتصادی و زیستی انسان باید به صورت تلفیقی رشد کند.

علیزاده شاخصه‌های نسل متعهد و کارآمد در دنیای امروز را هویت دینی مستحکم، تفکر نقادانه، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، تخصص همراه با تعهد، سلامت اخلاقی و روانی، تعامل سازنده و امید آینده‌نگر می‌داند و مهم‌ترین چالش نظام تعلیم و تربیت را فضای مجازی رها شده، شکاف نسلی، ناکارآمدی سیستم آموزشی حفظ‌محور و شکاف میان گفتار و عمل برمی‌شمارد و راهکار را نزدیک شدن به زیست جهان کودکان و هماهنگی حرف و عمل معرفی می‌کند.

متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.

پیش‌دبستانی؛ در آستانه تبدیل به مقطعی مستقل در نظام آموزشی کشور

نشست خبری حمیدرضا شیخ‌الاسلام، رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با موضوع ثبت نام در کودکستان‌ها، فراخوان بسته‌های تربیت_ یادگیری و مراکز غیر مجاز سه‌شنبه، ۱۹ خردادماه در محل سالن جلسات سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک برگزار شد.

شیخ‌الاسلام با گرامیداشت یاد شهدا به‌ویژه شهدای دانش‌آموز و فرهنگی در جنگ‌های ۱۲ روزه و رمضان به معرفی سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک و دستاورد‌های آن شامل ایجاد ساختار در ۳۲ استان، افزایش پوشش نوآموزان از ۴۲ به ۷۰ درصد، صدور ۳۹ هزار مجوز کودکستان، تأیید ۳۰ بسته تربیتی استاندارد، و راه‌اندازی سامانه «سیدا» برای ثبت سوابق آموزشی پرداخت.

وی در ادامه بر شفاف‌سازی در تعیین شهریه و ثبت‌نام کودکان فقط در مراکز دارای مجوز تأکید کرد و طرح پیشنهادی برای استقلال و سپس اجباری شدن تدریجی دوره پیش‌دبستانی که در کمیسیون آموزش مجلس تصویب شده و منتظر بررسی در صحن علنی است، را مورد اشاره قرار داد.

اجرای رویداد فرهنگی «عطر سیب» با راهبرد شفافیت و عدالت

در نشست خبری رویداد «عطر سیب» که با حضور محمدباقر اعلمی، رئیس سازمان فرهنگی‑هنری شهرداری تهران و حجت‌الاسلام مصطفی جامه‌دار، دبیر رویداد برگزار شد، به موضوعات زیر اشاره شد؛ احیای رویداد‌های فرهنگی متوقف مانند جشنواره‌های فیلم شهر، تئاتر شهر و کاریکاتور؛ تولید مجموعه «زنده باد ایران»؛ برگزاری رویداد «عطر سیب» برای حمایت از هیئت‌های مذهبی با رویکرد شفافیت و عدالت؛ طراحی سامانه ثبت‌نام غیرحضوری و صدور کارت دائمی برای بیش از ۷۳۰۰ هیئت؛ برگزاری نمایشگاه خانواده‌محور در میدان امام حسین(ع) از ۲۲ خرداد با عرضه ملزومات عزاداری(کتیبه، پوشاک، تجهیزات صوتی و ایمنی) با قیمت مناسب؛ و ارائه تسهیلات تا ۵۰۰ میلیون تومانی برای خرید تجهیزات هیئت‌ها.

تحلیل زیست محیطی از قاعده اسراف

آیت‌الله احمد مبلغی،  استاد درس خارج فقه محیط زیست حوزه علمیه در یادداشتی به تبیین مفهوم «اسراف» از منظر فقهی و زیست‌محیطی پرداخته است. وی اسراف را «تجاوز از حد» و گسستن پیوند میان نیاز و مصرف تعریف کرده و با استناد به حدیث پیامبر(ص) که حتی اسراف در آب را کنار رودخانه جاری نهی کرده است، نشان می‌دهد که ریشه اسراف، بی‌مبالاتی ذات انسان است، نه کمبود منابع. سپس با اشاره به نمونه‌های مدرن، چون آتش‌زدن جنگل‌ها، تولید پسماند و آلودگی هوا، و تغییرات اقلیمی ناشی از اثر گلخانه‌ای، نتیجه می‌گیرد که اسراف امروز به قاعده‌ای برای فهم نسبت انسان با زمین تبدیل شده و سرانجام لغزش در این نسبت به خود انسان بازمی‌گردد.

متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید.

توجه به تنوع زیستی و حقوق محیط زیست در داستان حضرت نوح

حجت‌الاسلام سلمان بهجتی اردکانی، نویسنده و پژوهشگر فقه و حقوق محیط زیست در یادداشتی ابتدا مفهوم تنوع زیستی را در سه سطح ژنتیکی، گونه‌ای و زیست‌بوم تعریف کرده و اهمیت آن را برای بشر برشمرده و سپس با استناد به داستان حضرت نوح(ع) و آیه ۴۰ سوره هود، نشان می‌دهد که فرمان الهی برای حمل «از هر موجودی یک جفت» به کشتی، در واقع مأموریتی برای حفظ تنوع زیستی بوده است. به استناد روایات، این فرمان شامل حیوانات، گیاهان، حشرات، پرندگان وحشی و اهلی و پستانداران مختلف می‌شده است. همچنین طبقه‌بندی سه‌گانه کشتی برای جداسازی حیوانات وحشی از اهلی، تدبیری در جهت رعایت حقوق حیوانات و حفظ سلامت آنها بوده است.

در پایان، نویسنده به اصول فقهی و حقوقی اسلامی مانند حرمت شکار لهوی، حرمت اسراف، حرمت اقدام به انقراض نسل، و حرمت شکار در حرم مکه اشاره کرده و لزوم مقررات سختگیرانه برای حفظ تنوع زیستی در مناطق پرجمعیت و پررفتوآمد را نتیجه‌گیری می‌کند.

متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید.

پیشگیری از ۳۵ درصد سرطان‌ها با کاهش و ترک مصرف دخانیات

عبدالرحمان رستمیان، رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره) در گفت‌و‌گو با ایکنا به موضوع اصلی پیشگیری از سرطان و نقش بیمارستان‌ها در ارتقای سلامت پرداخت و گفت: در دنیا بیمارستان‌ها کمپینی تشکیل داده‌اند و کنگره‌هایی برای ارتقای نقش پیشگیرانه بیمارستان‌ها برگزار می‌کنند تا بیمارستان‌ها به غیر از درمان، به فکر پیشگیری نیز باشند.

وی به عواملی مانند فعالیت فیزیکی و بیماریابی زودهنگام در پرسنل و مردم به عنوان فاکتور‌های ارتقادهنده سلامت اشاره کرد و افزود: هم‌اکنون مرکز ماموگرافی در این بیمارستان برای شناسایی زودهنگام سرطان پستان فعال است و برای پیشگیری از سرطان‌های روده بزرگ و سرطان‌های مختص زنان نیز برنامه‌ریزی شده است.

رستمیان با تأکید بر نقش مصرف دخانیات در ابتلا به سرطان، از عنوان «بیمارستان عاری از دخانیات» برای بیمارستان امام خمینی(ره) گفت و به استرس بسیار شدید ناشی از تشخیص سرطان اشاره کرد و افزود: این مسئله، افق آینده بیمار را تیره می‌کند و حمایت خانواده از این بیماران امری ضروری است.

متن مصاحبه را اینجا بخوانید.

تنهایی دو نفره؛ وقتی سقف مشترک، پناه نیست

زهرا افضلی، روانشناس خانواده در گفت‌و‌گو با ایکنا به موضوعات متعددی درباره «طلاق عاطفی» پرداخته است. وی ابتدا به تعریف طلاق عاطفی اشاره کرد و گفت: فقدان صمیمیت، بی‌علاقگی به گفت‌و‌گو، قطع ارتباط عاطفی و جنسی و زندگی کردن دو نفر زیر یک سقف بدون هیچ پیوند عاطفی، طلاق عاطفی محسوب می‌شود و مؤلفه‌های متمایزکننده آن از تعارضات عادی زناشویی و سردی‌های موقتی شامل نبود تمایل دوطرفه برای حل مشکل، سرزنش مداوم، مرور اشتباهات گذشته، و بی‌تفاوتی نسبت به یکدیگر است.

وی همچنین به ریشه‌های طلاق عاطفی مانند تفاوت‌های فرهنگی، ازدواج تحمیلی، عدم تأمین نیاز‌های عاطفی، ضعف مهارت‌های ارتباطی، بی‌احترامی مکرر، اعتیاد و خشونت نیز اشاره کرد و آسیب‌های روانی آن را برای زنان(افسردگی، انزوا) و مردان(پرخاشگری، اضطراب) برشمرد.

در ادامه، راهکار‌هایی برای خروج از این وضعیت ارائه داد و تصریح کرد: توجه به توسعه فردی، کمک گرفتن از مشاور، انجام فعالیت‌های مشترک لذت‌بخش، گوش دادن فعالانه و همدلی با همسر. او تأکید می‌کند که طلاق عاطفی مختص ازدواج‌های سنتی نیست و حتی زوج‌های مدرن نیز درگیر آن می‌شوند.

متن مصاحبه را اینجا بخوانید.

۲۰ هزار گروه جهادی در خدمت آسیب‌دیدگان جنگ رمضان

محمد مدینه‌نگاه، مدیر حرکت‌های جهادی سازمان بسیج سازندگی در این گفت‌و‌گو به اقدامات گروه‌های جهادی در جنگ رمضان اشاره کرده است که مهمترین موضوعات عبارت از راه‌اندازی اتاق وضعیت کشوری برای هماهنگی ۱۹،۸۸۰ گروه جهادی؛ اعزام ۸۵۰ تیم تخصصی امداد و نجات به چهار استان برای آواربرداری و انتقال مجروحان؛ بازسازی ۱۵،۴۹۵ واحد مسکونی توسط ۱،۱۹۷ گروه جهادی با راه‌اندازی کارگاه‌های تخصصی؛ فعالیت ۹،۸۴۰ گروه در قالب ۸ هزار موکب برای پخت غذا، اسکان موقت و خدمات رفاهی؛ برگزاری برنامه‌های نشاط‌آور و فرهنگی برای کودکان و ساخت یادمان شهدا؛ راه‌اندازی سامانه ثبت‌نام داوطلبان و جذب بیش از ۲۰ هزار نفر؛ و برگزاری مراسم «سفیران امید» و تولید مستند برای امیدآفرینی است.

متن مصاحبه را اینجا بخوانید.