Ба гузориши икно, ба нақл аз рӯзномаи «Ал-Қудс ал-Арабӣ», ин иқдом аз ҷониби Анҷумани фарҳанг ва ҳунари «Миёсер» бо ҳамкории гурӯҳи «Муҳофизони мерос» ташкил шудааст. Ин маърака поксозии долонҳо ва ҳавлҳои берунии масҷид ва ҳамчунин ҷамъоварии харобаҳо ва партовҳои сохтмониро дар бар мегирад.

Довталабон ҳамчунин сангҳои пароканда ва сутунҳои қадимаи мармариро ҷамъоварӣ намуда, онҳоро дар ҷои амн нигоҳдорӣ кардаанд, то намунаҳои муносиб барои истифодаи дубора дар раванди барқарорсозӣ омода шаванд.

Халил Абусамра, шаҳрдори Дайр ал-Балаҳ, гуфт, ки масҷиди Абусалим як «осори таърихӣ» мебошад, ки соли 1951 бо маблағи Ҳоҷӣ Муҳаммад Абусалим ва бо услуби меъмории усмонӣ сохта шудааст.

Ӯ афзуд: «Мо солҳои зиёд аз ин масҷид муҳофизат мекардем, аммо тақдири илоҳӣ чунин будааст, ки чунин рӯз фаро расад; рӯзе, ки ишғолгарони исроилӣ ба масҷид таҷовуз карда, ба он ҳамла кунанд. Бо вуҷуди ин, ба шарофати талошҳои “Муҳофизони мерос” ва муҳофизони ватан, ин макон барқарор шуда, ба ҳолати пешинаи худ бар хоҳад гашт».

Шаймо Ан-Нотур, ҳамоҳангсози маъракаи «Муҳофизони мерос» дар Анҷумани фарҳанг ва ҳунари «Миёсер», изҳор дошт, ки ҳузури ин гурӯҳ дар масҷид бахше аз «чораҳои пешгирикунандаи ҳифз» буда, ҳадафаш ҳимояи яке аз биноҳои меросии Навори Ғазза мебошад.

Ӯ тавзеҳ дод, ки ин гурӯҳ фавран пас аз хароб шудани масҷид ба маҳалли ҳодиса ҳозир шуда ва барои анҷом додани корҳои ҳифзи пешгирикунанда иҷозатномаҳои заруриро дархост кардааст.

Дар идомаи гузориш омадааст, ки марҳилаи аввал ба ҷамъоварии сангҳои пароканда ва сутунҳои қадимаи мармарӣ ва интиқоли онҳо ба ҷои амн равона шудааст. Пас аз он, марҳилаҳои барқарорсозии масҷид ва баргардонидани он ба ҳолати ибтидоияш амалӣ хоҳанд шуд.

Ҳамчунин таъкид шудааст, ки гурӯҳи «Муҳофизони мерос», бо вуҷуди зарарҳои расида ба бисёре аз мавзеъҳои таърихӣ дар ҷараёни ҷанги Исроил, барои ҳифзи мероси бостоншиносӣ ва фарҳангии Навори Ғазза ва дигар минтақаҳои Фаластин талош мекунад.

Масҷиди «Абусалим» яке аз рамзҳои барҷастаи динӣ ва меъмории Дайр ал-Балаҳ ба шумор меравад. Ин масҷид соли 1951 дар баландие бо номи «Ал-Ҳадба ал-Қиблия» бунёд шуда, соли 2010 мавриди корҳои навсозӣ қарор гирифт. Дар ҷараёни ин навсозӣ хусусиятҳои аслии меъмории он ҳифз карда шуданд.

Қаблан, дар соли 2014, тирборони режими Исроил қисми болоии манораи ин масҷидро ҳадаф қарор дода, ба намои он осеб расонда буд. Ин зарар баъдан бо ҳамкории «Маркази ҳифзи меъмории Равоқ» ва «Маркази мероси меъмории Айвон» барқарор карда шуд.

Рӯзи 24-уми моҳи ҷорӣ ин масҷид мавриди тирборони Исроил қарор гирифт, ки дар натиҷа саҳни масҷид ва бахше аз сохтори асосии он ба таври васеъ хароб гардид. Тасвирҳои нашршуда аз вайронии густурдаи бино ва гирду атрофи он шаҳодат медиҳанд.

Ин ҳодиса дар ҳоле рух медиҳад, ки масҷидҳои саросари Навори Ғазза дар ҷараёни ҷанге, ки режими Исроил онро 8 октябри соли 2023 оғоз кардааст, ба харобиҳои азим дучор шудаанд.

Бар асоси омори Вазорати вақф ва умури динии Навори Ғазза, аз шумораи умумии 1275 масҷид, ки пеш аз ҷанги Ғазза вуҷуд доштанд, режими Исроил 1050 масҷидро пурра тахриб карда, ба 191 масҷиди дигар осеби қисман расондааст.

4372701