IQNA

12:56 - August 27, 2026
Haber kodu: 3491754

Mısırlı kıraat ustaları : Kur’an kıraat sanatının öncüleri

IQNA – Mısırlı kâriler Arap müziği makamlarına hakimiyetleri ve yetkinlikleriyle Vahiy Kelamı’nı en güzel şekilde tilavet ederler onlar Kur’an tilavet sanatının öncüleridir.

El Arabi El Cedid sitesinin haberine göre, dünya nüfusunun dörtte birini oluşturan günümüz Müslümanları itikad, fıkıh ve ırk bakımından birbirinden fareklılık gösterirler. Ayrıca büyük dilsel çeşitliliğin yanısıra ekonomik kapasite, doğal kaynaklar, siyaset, toplumsal gelişim ve köklü gelenekler bakımından da farklılıklar göstermekte olup hepsi Mısır kârilerinin en üst seviyede olduğu konusunda hemfikirdir.

Mısır’daki Kur’an kıraatının ayırt edeci özelliklerinden biri tecvid kurallarına gösterilen titizlik ve harflerin doğru teleffuzudur.

Bu titizlik Mısır’daki kıraat alimlerinin son iki yüzyıl boyunca İslam dünyası nezdinde temel bir referans kaynağı konumuna gelmesini sağlamıştır.

Mısırlı kâriler Kur’an-ı melodik bir uslupla okumaları ve Arap müziği makamlarını kullanmalarıyla tanınırlar.

Beyat, Seba, Hicaz, Nihavend, Rast, Segah ve Acem dahil olmak üzere çeşitli doğu makamlarından yararlanan Mısırlı kâriler icralarında Şuri, Hicaz, Bastenigar, Çahargah ve Mısır Uşak makamı gibi yan makamlara da başvururlar.

Kur’an tilaveti alanında ülke kayıtlı sanat tarihinde 20. yüzyılın başlarından itibaren Kur’an tilavetinde öncü bir konumda yer almış olup plakların icadından radyo televizyon ve nihayetinde internete kadar uzanan teknolojik gelişmeler sadece öncü konumunu pekiştirmeye ve sürekliliğini sağlamlaştırmaya hizmet etmiştir.

Radyonun zuhuru: Kur’an kıraat sanatının gelişiminde dönüm noktası

Kur’an Radyosunun ortaya çıkışıyla ilk olarak bu sanatın erişim alanının genişlemesi ve ikinci olarak ise yeni seslerin kabul edilmesi için bazı kriterlerin belirlenmesine sebep olmuştur.

Mısırlı kıraat ustaları : Kur’an kıraat sanatının öncüleri

Bu çerçevede Mısır’da ve İslam dünyasında çok sayıda büyük kıraat ustası yetişmiştir. Ancak gerek halk üzerindeki etkileri gerekse sanatsal nitelikleri bakımından en büyük tesiri Şeyh Muhammed Rif’at, Abdülfettah Şaşa’i, Mustafa İsmail, Ebulayneyn Şaişa, Taha El Feşni, Kamil Yusuf El Behtemi, Abdülbasiıt Abdüssamed, Muhammed Sıddık Minşavi, Mahmud El Benna, Mahmud Halil El Husari gibi seçkin bir grup önde gelen kâriyle sınırlı kalmıştır.

Bu kıraat ustalarının tümü 1934 ile 1953 yılları arasında radyoda görev almaya başlamıştır. Bu dönemden sonra ise radyo ne bu gruptakilerle aynı yetkinlikte Şeyh Ahmed Süleyman Sadani, Ali Hazin ve Mahmud Abdulhakem gibi daha az tanınan çağdaşlarıyla aynı saygınlıkta olan başka hiçbir Mısırlı kıraat ustasına yer vermemiştir.

Bu nesil Mısır’a özgü Kur’an tilaveti geleneğini yerleştirme ve bu alanda küresel şöhret kazanma konusunda en büyük sorumluluğu üstlendi.

Mısır’ın olağanüstü yeteneği : Şeyh Muhammed Rif’at

Şeyh Rif’at’ın sesi 1934 yılında ilk kez radyo dalgaları üzerinden yankılandığında ilahi bir bereket Mısır’ı kapladı. Dinleyiciler tüm dikkatlerini vererek huşu içinde kıraatları dinlediler.,

Görme engelli bu çelimsiz Şeyhin sesi radyonun açılış töreni yayınında duyulduğunda Mısır’ın bu alandaki başarılarının en büyük kanıtı niteliğindeydi.

Mısırlı kıraat ustaları : Kur’an kıraat sanatının öncüleri

Şeyh sesini 1947 yılında kaybetti ancak sesi radyo aracılığıyla dünyanın dört bir yaynına ulaştı. 1950 yılında vefat etti.

Şeyh Abdulfettah Şaşai’nin güçlü, gür olağanüstü bir sese sahipti. Birkaç yıl içinde Mısır halkı bu insanları tanıyarak yüksek kıraat standartlarına alıştı.

Mıısr’da 1945 yılına kadar Kur’an tilaveti nispeten sakin bir seyirle geçti. Daha sonra Şeyh Mustafa İsmail gibi parlak bir isim gelerek derin izler bıraktı.

Bu olağanüstü seslerle Mısır usülü Kur’an tilaveti tarzı her yere yayıldı. Mısır’ın eski devlet başkanı Cemal Abdünnasır, Hindistan ve Pakistan gezisinde Şeyh Abdül Basıt Abdüssamed ve Muhammed Sıddık Minşaviyi’de beraberinde götürdü.

Mısır Kur’an tilaveti ekolünün yayılmasında en önemli rolü Şeyh Abdül Basıt Abdüssamed oynamış olup El Minşavi Kral İdris El Senusi’nin sarayında tarihi nitelikli tilavetler gerçekleştirmiştir. El Behtimi Malezya kralından onur nişanı alırken Mustafa İsmail Tür halkı tarafından büyük bir beğeni ve coşkuyla karşılanmıştır.

Mahmud El Benna ise yüzbinlerce Endonezyalı için Kur’an kıraat etti. El Husari de Amerikan Kongresinde Kur’an tilavet etti. Hindistan ve Pakistan’da ise milyonlarca insan Abdülbasıt’ın öncülük ettiği Kur’an kıraat toplantılarına katıldı. Nakşibendi Suriye’nin halep kentindeki insanlar için olağanüstü Kur’an geceleri gerçekleitirdi.

Tüm bunların yanısıra Mısır mübarek Ramazan ayı gecelerinde yurtdışında Kur’an tilavert geleneğini yeniden canlandıran belki de tek İslam ülkesidir.

4334964

captcha