«نجواها»؛ سفری از سطح روزمرگی به عمق ایمان

علی قاسمی، کارگردان سینما در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه ایمان به عنوان قطب‌نمای هدایتگر انسان در تلاطم‌های پرشمار دنیای مدرن عمل می‌کند، اظهار کرد: زمانی که از هویت انسانی سخن می‌گوییم، در واقع به لایه‌های پنهانی از وجود اشاره داریم که تنها در پرتو ایمان به تعالی می‌رسند. ایمان، فراتر از یک باور قلبی ساده، نوعی زیربنای هستی‌شناختی است که به زندگی معنا می‌بخشد و هویتِ تکه‌تکه شده‌ انسان معاصر را در یک ساختار منسجم و الهی بازتعریف می‌کند. بدون این اتصال معنوی، انسان در میان روزمرگی‌ها و هیاهوی تمدن مادی، دچار ازخودبیگانگی می‌شود.

وی افزود: آرامش، گمشده بزرگ بشر امروز است و این آرامش تنها زمانی حاصل می‌شود که ریشه در ایمانی عمیق داشته باشد. ایمان به مثابه لنگرگاهی است که کشتی وجود انسان را در طوفان‌های سهمگین تردید و اضطراب ثابت نگاه می‌دارد. وقتی از آرامش صحبت می‌کنیم، منظورمان سکونِ انفعالی نیست، بلکه نوعی از اطمینانِ قلبی است که حتی در دلِ سختی‌ها نیز به انسان قدرت تحمل و گذار می‌دهد. ایمان در اینجا نقشی درمانی ایفا می‌کند؛ چراکه به ما می‌آموزد هر واقعه‌ای در زندگی دارای حکمت و معناست و همین نگرش، بخش بزرگی از اضطراب‌های وجودی ما را تسکین می‌دهد.

قاسمی با تأکید بر نقش هنر در ترویج این مفاهیم بیان کرد: سینما به عنوان یکی از تأثیرگذارترین ابزارهای هنری، رسالت سنگینی در بازتاب این دغدغه‌های معنوی دارد. هنر باید بتواند آینه‌ای باشد که مخاطب در آن، نه تنها چهره ظاهری، بلکه حقیقت باطنی خویش را مشاهده کند. تلاش من در مسیر حرفه‌ای این بوده است که همواره به دنبال مضامینی بروم که ریشه در جان و روح انسان دارند و پرسش‌های بنیادی هستی را پیش روی مخاطب می‌گذارند. فیلم به عنوان یک رسانه، این توانایی را دارد که مخاطب را برای ساعاتی از سطحِ زندگی به عمقِ آن ببرد و او را با پرسش‌هایی درباره مسئولیت فردی و بیداری روحی مواجه کند.

این کارگردان در ادامه با اشاره به انگیزه خود از ساخت اثر جدیدش «نجواها» گفت: این فیلم صرفاً یک روایت داستانی معمول نیست، بلکه تلاشی برای بازتاب دغدغه‌های روحی و معنوی انسان معاصر است. در «نجواها» تلاش کرده‌ایم به این مفهوم بپردازیم که چگونه صداهای گذشته که در گوش‌های ما زمزمه می‌کنند، در واقع همان ندای وجدان و حقیقت درونی هستند که نمی‌توان از آن‌ها فرار کرد. بسیاری از ما درگیر فرار از خود یا گذشته‌مان هستیم، در حالی که مسیر کمال، دقیقاً از دلِ مواجهه با همین گذشته و پذیرش مسئولیت‌های فردی می‌گذرد. این فیلم سعی دارد مخاطب را در وضعیتی قرار دهد که به درون خود بازگردد و با پرسش‌های بنیادی درباره هویت و ایمان، رو در رو شود.

وی درباره فرایند تولید و دشواری‌های ساخت این اثر داستانی بیان کرد: ساخت فیلمی با این درون‌مایه، تجربه‌ای بسیار متفاوت بود. در تیم تولید، از همان ابتدا تمرکز اصلی را بر این قرار دادیم که اتمسفر فیلم به گونه‌ای طراحی شود که بیننده بتواند با شخصیت‌ها و درونیات آن‌ها همذات‌ پنداری کند. این امر بدون همکاری صمیمانه یک تیم حرفه‌ای ممکن نبود. از همکاری با دوستانی همچون مرتضی شعبان‌زاده به عنوان دستیار و مشاور کارگردان که نقشی کلیدی در شکل‌گیری ایده داشتند، تا نگاه دلسوزانه مجید قاسمی به عنوان تهیه‌کننده و سایر عوامل، همگی در راستای تحقق یک هدف مشترک قدم برداشتند. سعی کردیم از کوچک‌ترین جزئیات، از طراحی صحنه و لباس توسط نرگس دهقان گرفته تا تدوین دقیق میلاد خدابنده، برای عمق بخشیدن به روایت استفاده کنیم.

قاسمی در خصوص اهمیت بازیگری در این اثر افزود: در چنین آثاری که بر محوریت درونیات و مفاهیم ذهنی استوار است، بازیگران نقش حیاتی دارند. حضور هنرمندانی چون گلاره فرشچیان، حمیدرضا رکنی، خدیجه اخروی و دیگر عزیزان، به شخصیت‌ها جانی دوباره بخشید. بازیگردانی حمیدرضا رکنی به ما کمک کرد تا به عمق احساسات شخصیت‌ها دست پیدا کنیم و لایه‌های پنهانی فیلمنامه را به درستی به تصویر بکشیم. نمی‌خواستیم فیلم فقط یک سری تصاویر زیبا باشد؛ قصد داشتیم هر فریم از فیلم، حاملِ یک پیام یا یک حس معنوی باشد که در ذهن مخاطب حک شود. حضور بازیگران خردسال نیز در فیلم، نمادی از پاکی و فطرت اولیه انسانی بود که در تقابل با پیچیدگی‌های دنیای بزرگسالان قرار می‌گرفت.

وی با بیان جزئیات اکران این فیلم تصریح کرد: بسیار خرسندم که پس از طی مراحل سخت تولید، اکنون زمان آن فرا رسیده است که «نجواها» را به چشمان مخاطبان بسپاریم. اکران خصوصی این اثر در روز بیستم خرداد در شمیران سنتر، فرصتی است تا نه تنها فیلم را نمایش دهیم، بلکه با مخاطبان درباره دغدغه‌هایی که در فیلم مطرح شده است، گفت‌وگو کنیم. همزمان با این رویداد، از پوستر و تیزر فیلم نیز رونمایی خواهیم کرد که هر یک تلاشی برای بیان بصری فضای فیلم است. امیدوارم «نجواها» بتواند به عنوان نخستین تجربه کارگردانی‌ام، سرآغازی برای مسیر جدی‌تر در سینمای معناگرا باشد.

این کارگردان در پایان بیان کرد: وقتی صحبت از اکران یک اثر می‌کنیم، نباید آن را تنها یک رویداد تبلیغاتی ببینیم. اکران، لحظه دیدار خالق اثر با مخاطب است؛ لحظه‌ای که اثر از دست کارگردان رها شده و در ذهن و روح تماشاگر زندگی مستقلی را آغاز می‌کند. اگر «نجواها» بتواند حتی یک نفر را به تأمل درباره ایمان، هویت و مسئولیت او در این جهان وادارد، ما به رسالت خود عمل کرده‌ایم. ایمانِ به کارِ هنری، همان ایمانی است که در گفت‌وگوهای ابتدایی به آن اشاره کردم؛ ایمانی که باعث می‌شود با وجود تمام سختی‌ها و محدودیت‌ها، همچنان چراغ هنر را روشن نگاه داریم و برای ساختن دنیایی با معنا و آرامش‌بخش تلاش کنیم. دعوت می‌کنم تا علاقه‌مندان به سینمای دغدغه‌مند، با حضور در مراسم اکران، ما را در این سفرِ درونی همراهی کنند.