مقدرات جهان با اراده الهی و از طریق معصومین (ع) جاری میشود
مسجد امیرالمؤمنین(ع) دهه اول محرم میزبان سلسله سخنرانیهای معرفتی حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمدباقر علوی تهرانی بود که با بحث امامشناسی به عزای سیدالشهدا(ع) ورود پیدا کرد. او در این نشست با تبیین اینکه ولایت صرف محبت قلبی نیست بلکه پذیرفتن این حقیقت است که زمام امور هستی به اراده الهی در دستان امام عصر (عج) قرار دارد، گفت: اراده و خواست خدا ابتدا بر ولی سپس به دست ما میرسد.
اتمام حجت امام حسین (ع) با کوفه، ریشه در مسئولیت تاریخی داشت
یک عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در تبیین ابعاد اخلاقی نهضت حسینی، واقعه عاشورا را صحنه تلاقی دو تصویر متضاد از «پیمانشکنی» و «وفاداری» دانست. وی با اشاره به توبیخ مردم کوفه توسط حضرت زینب(س) و در مقابل، گواهی امام حسین(ع) مبنی بر بینظیر بودن یارانش، تأکید کرد که اصحاب سیدالشهدا(ع) با وجود رفع بیعت از سوی امام در شب عاشورا، با آگاهی کامل در مسیر شهادت باقی ماندند تا کربلا به نماد ماندگار اخلاص و وفاداری در تاریخ بدل شود.
منطق حسین(ع) «حفظ نظم» به هر قیمتی را جایز نمیداند
آیا سکوت در برابر حاکم جائر، به بهانه «حفظ وحدت و نظم» واجب است؟ از ابنخلدون تا شارحان نهجالبلاغه، بسیاری سعی کردهاند قیام امام حسین(ع) را با ترازوی «مصلحت نظم» بسنجند و حتی جنایت عاشورا را توجیه کنند. اما آیا نظم بهتنهایی ارزشی دارد یا تنها در خدمت عدالت معنا مییابد؟ آیتالله سروش محلاتی، با تحلیل خطبههای حضرت علی(ع)، به این پرسش پاسخ داد که چرا قیام علیه استبداد، نه تنها مخل نظم نیست، بلکه تنها راه نجات جوامع اسلامی از زنجیرهای استبداد است.
ساحت قیام سیدالشهدا (ع) را از مفاهیم عاریتی چپ «تطهیر» کنیم
یک عضو هیئت علمی دانشگاه با بیان اینکه برخی از قرائتهای موسوم به انقلابی از قیام عاشورا، در واقع نه تفسیر متن، که تحمیل پارادایمهای مارکسیستی بر حقیقتی قدسیاند، گفت: جریان چپگرای اسلامی با تقلیل قیام سیدالشهدا (ع) به یک دعوای طبقاتی، سنت غنی شیعی را دچار استحاله مفهومی کرده و از محتوای وحیانیاش تهی ساخته است؛ از همین رو، بازخوانیِ درست واقعه کربلا مستلزم پیرایش اندیشه دینی از این مفاهیم عاریتی و بیگانه است.
امام، آینه تمامنمای اراده خداست
حجتالاسلام علوی تهرانی همزمان با دهه اول محرم در سلسله سخنرانیهای مسجد امیرالمؤمنین(ع) به موضوع ولایت و امامت پرداخت. در نهمین شب از این نشست این موضوع را تببین کرد که ولایت به معنای رسیدن به چنان قربی است که اراده امام با اراده خدا یگانه میشود. در این نشست، حقیقت «فنای در اسماء الهی» و جایگاه رفیع معصومین به عنوان مظاهر اراده حق تبیین شده است.
منطق عاشورا؛ زبان مشترک انسانهای آزاد جهان
واقعه عاشورا را نمیتوان صرفاً در قالب یک تراژدی تاریخی یا مراسمی محدود به یک دین خاص تعریف کرد. کربلا، فراتر از اشک و عزا، یک «دستورالعمل انسانی» برای مبارزه با ظلم و بازیابی کرامت بشر است. از تأثیر عمیق این قیام بر شخصیتهای جهانی چون گاندی تا بازتابهای آن در جنبشهای آزادیخواه معاصر، مشخص است که عاشورا دارای پیامهایی فرازمانی و فرامکانی است. در گفتوگو با حجتالاسلام سیدسجاد ایزدهی، به بررسی این موضوع میپردازیم که چگونه میتوان امام حسین(ع) را بهعنوان نمادی جهانی از عدالت و آزادی معرفی کرد و چرا منطق ایشان در عصر حاضر، بیش از هر زمان دیگری برای بیداری اذهان و مقابله با طاغوتهای زمانه کارآمد است.
زبان؛ نخستین ابزار برای زمینهسازی جنایتها
فرهنگ عاشورا تنها به ذکر مصائب و سوگواری محدود نمیشود، بلکه در دل خود درسهای عمیقی در زمینه تحلیل اجتماعی و روانشناسی تودهها نهفته است. یکی از نکاتی که کمتر به آن توجه میشود، نقش «زمینهسازان» در وقوع حوادث است؛ کسانی که شاید خود دست به خونریزی نزدند، اما با کلمات و روایتهای غلط، مسیر را برای قاتلان هموار کردند. در این راستا، محسن اسماعیلی معاون راهبردی و امور مجلس رئیس جمهور در جمعی از کارگران صنعتی، به تبیین این موضوع پرداخت که چگونه روایتهای کذب میتواند حتی معصومترین انسانها را در افکار عمومی تخریب کرده و راه را برای جنایات عظیم باز کند.
الهیات عاشورا؛ بازاندیشی در رابطه انسان و خدا
یک پژوهشگر دین با طرح برداشتی متفاوت از الهیات، تأکید کرد که در متن قرآن رابطه انسان و خدا بیش از آنکه بر ترس و مجازات استوار باشد، بر عشق، گفتوگو و سپاسگزاری بنا شده است. او با بازخوانی واقعه عاشورا، این رخداد را نمونهای از الهیات عاشقانه دانست که در آن انسان بهعنوان خلیفه خدا در مسیر شناخت و نور حرکت میکند.
چرا قیام امام حسین(ع) پاسخ به توهم «حفظ نظم» بود
آیا سکوت در برابر حاکم جائر، به بهانه «حفظ وحدت و نظم» واجب است؟ از ابنخلدون تا شارحان نهجالبلاغه، بسیاری سعی کردهاند قیام امام حسین(ع) را با ترازوی «مصلحت نظم» بسنجند و حتی جنایت عاشورا را توجیه کنند. اما آیا نظم بهتنهایی ارزشی دارد یا تنها در خدمت عدالت معنا مییابد؟آیتالله محلاتی، با بررسی آرای علامه طباطبایی و تحلیل خطبههای حضرت علی(ع)، به این پرسش پاسخ داد که چرا قیام علیه استبداد، نه تنها مخل نظم نیست، بلکه تنها راه نجات جوامع اسلامی از زنجیرهای استبداد است.
