
Bütün peygamberler tek bir amaç doğrultusunda hareket ettiler. Bu, insanlığı mükemmele, kemale ve her yönden güvenlik ve adaletin sağlandığı müreffeh bir toplum oluşturulmasına rehperlik etmekti. Peygamberler insanlara bu yolda rehberlik etmek için çeşitli planlar ve noktalar sunmuşlardır.
İslam da hem Kur’an’ın çeşitli ayetlerinde hem de din büyüklerinin sünnetinde toplumu istenilen konuma getirmek için tavsiyelerde bulunmuştur.
Kur’an’a göre uygun bir toplum bir takım özelliklere sahip olmalıdır ve bunların gerçekleşmesi bireyler için refaha yol açacaktır. Kur’an’a göre uygun bir toplumun en önemli özellikleri şunlardır:
İman: İman Kur’ani bir toplumun en önemli özelliğidir. Kur’an’a göre hidayet yolunun ilk adımları, dini kabul etmek ve Allah’a, meleklere, Ahirete, Me’ad gibi gayblara inanmaktır. Ancak bu tek inanç yeterli değildir, aksine her bireyin veya toplumun zorlu sınavlardan geçmesi gerekir ki imanlarına ne kadar bağlı oldukları belirlenebilsin.
Akıl: Dini bir toplum akıla önem veren bir toplumdur. Bu akılcılık, hayatın tüm işlerinde bilgeliği kullanmak anlamına gelir. Akıl, hayallerin ve sapmaların topluma hükmetmesine izin vermez ve önlemeye çalışır.
İlim: İdeal bir toplum, önceden bilgi sahibi olmadan asla hareket etmeyecektir. Toplumun cehalete yönelmemesi için bütün işler bilgi üzerine kuruludur. Bu cehalet, doğal olarak akla ve bilgiye aykırıdır. Çünkü akılcılığı ve düşünceyi terk eden bir toplumun sonu cehalet olur.
Adalet: Adalet, takvaya ulaşmanın en yakın yoludur. Dolayısıyla ideal bir dini toplum, adaleti sevmekle kalmaz, başkalarını da adaleti gözetmeye davet eder ve hatta mazlumların haklarını savunmaya çalışır. Kur’ana göre toplum düzeni ancak hak ve adalet zemininde tesis edilebilir ve sürdürülebilir. Aksi halde, hak ve adalet ekseninde oluşturulmamış bir düzen ve birlikteliğin, -bu durum kardeşliğe halel getireceğinden dolayı- sürdürülebilir olması mümkün değildir.
İyilik: İdeal bir dini toplum ekonomik ve sosyal alanlarda iyiliği teşvik edecektir. Hatta özel hayatlarında da iyiliğe ve ihsan teveccüh ederler. Topluma güzellik kazandıran şey iyilik ve ikramdır.