Fıtrata uygun hayat Kur’ani hayattır
Sadece Allah’ı tanıma değil, belki genel manada din ve dini ayinleri tanıma da fıtridir. İnsanın fıtratı sabit, payidar ve değişiklik kabul etmez.
Dini amelleri yerine getirme ve ibadetlere bağlı kalma sabır ve sebat gerektirir. Dindar bir insan, dindar olmayan aile ve arkadaşlar arasında yaşıyorsa, dini görevlerini yerine getirebilmesi için daha fazla sabıra ve hoşgörüye sahip olması gerekir.
Allah Muttaffifîn suresi 29-32. ayetlerinde şöyle buyuruyor: “Günahkârlar (dünyada) iman edenlere gülüp dururlardı. Yanlarından geçtiklerinde birbirlerine kaş göz ederlerdi. Sonra kendi çevrelerine dönerken neşe içinde dönerlerdi. Müminleri gördüklerinde, “Bunlar gerçekten yollarını şaşırmış kimseler!” derlerdi.”
Kur’an bu ayetlerde kafirlerin dört davranışına işaret eder: gülmek, kaş-göz etmek, alay etmek, müminleri yollarını şaşırmakla suçlamak. Allah bu surenin 34 ayetinde şöyle buyuruyor: “Ama o gün de müminler kâfirlere gülecekler. “ Evet Evet, Kıyamet Günü asıl hüsrana uğrayanın kim olduğu ortaya çıkacaktır!
Fıtrat insanlarda her türlü duygu anlamına gelir. Şöyleki ortaya çıkışında öğretmen, eğitmen ve alıştırma rol oynamamış her insanda, her yerde ve her zaman kalıcıdır. Bu duygu bazen fıtrat bazen de içgüdü (garize) olarak yorumlanır. içgüdü genellikle hem hayvanlarda hem de insanlarda var olan açlık ve susuzluk hissi gibi duygu ve eğilimlerdir. Fıtri olmanın alameti, evrenselliğidir. Örneğin, bir annenin çocuğuna olan sevgisi fıtridir, çünkü bu onun fıtratındadır ve kimse ona çocuğunu sevmeyi öğretmemiştir. Bu anne sevgisi evrenseldir ve her yerde ve her zaman görülebilir.
Bazı fıtri meseleler bazı sebeplerden dolayı zayıflayabilir veya kuvvetlenebilir. Bazen bir duygu veya bir ilgi diğerinin üstesinden gelebilir. Örneğin, insanlar hem zenginlik hem de sağlıkla ilgilenirler, ancak bu ilgiler tüm insanlarda aynı değildir. Bazıları sağlıklarını zenginlik için feda edebilir ve bunun tersi de olabilir. Cahiliye döneminde kız çocuk sahibi olmanın ayıp olduğu düşüncesi, kızını sevmekten vazgeçip elleriyle diri diri gömmesine neden olurdu. Dolayısıyla fıtri olmanın anlamı, bir kişinin amelde sürekli bir şeye bağlı kalması anlamına gelmez.
Fıtrat’ın sonuçlarından biri de gurur duygusudur. Dinin doğuştan geldiğini söylediğimizde, dinin ilkeleri ve köklerinin her insanın fıtratında yattığı anlamına gelir. Usül ve furuğ din, ahlak, eğitim ve dinin temelleri insan fıtratı ve yaratılışı ile uyum içindedir. İnsan, her yaşta, her zaman ve her yerde, varoluşun kaynağının nerede olduğunu bilmek ister mi? Tevhid’in kökü budur.
Muhsin Kıraati tarafından yazılan “İnanç İlkeleri” kitabından alıntıdır.
