IQNA

Amerikan casuslarının Yemen’deki eğitimin yok edilmesindeki rolü

15:35 - August 30, 2025
Haber kodu: 3488741
IQNA – ABD’nin Yemen hükümetine ait Eğitim Bakanlığına sızma çabası ülkede eğitimin geliştirilmesi bahanesiyle maddi yardım adı altında sunulan program ve projelerle yürütüldü.

El Mesire için Abbas El Kadi’nin kaleme aldığı Amerika’nın Yemen eğitim sistemini çökertmek için eğitim sistemine nüfuz süreci hakkındaki yazısı şöyle:

ABD’nin Yemen eğitim sistemine sızma planı Yemen’de, eğitimi yok etme ve içeriğini boşaltma yönündeki özel Amerikan stratejisine uygun olarak, Amerikan ve Avrupa fonları ve desteğiyle uygulandı.

Dünya Bankası 1997 yılında, Yemen’deki eğitim durumunu incelemeye başladı ve “Temel Eğitim Geliştirme Programı” adı altında ülkedeki temel eğitimi yok etmeye yönelik bir strateji geliştirdi.

Hayata geçirilen programda, özellikle kırsal okullardaki kız çocuklarını hedef alarak, “eğitim hizmetlerine erişimi ve güçlendirmeyi iyileştirme” sloganıyla onlara yanlış ve yanıltıcı fikir ve kavramlar öğretiyordu.

ABD’nin Sana Büyükelçiliği 1980’li yılların başından bu yana, çeşitli program ve projelerle eğitimi yok etmeye çalışıyordu. Bu projeler arasında en önemlisi Milli Eğitim Bakanlığı ve Eğitim Fakültesi’nden öğretim elemanlarının işe alınıp yurtdışına eğitime gönderilmesi, yüksek lisans ve doktora tezlerine müdahale edilmesi ve eğitimin Amerikan çıkarlarıyla uyumlu hale getirilmesi yer alıyor.

Bir diğer program ise birinci sınıftan üçüncü sınıfa kadar öğrencileri okuma yazma bilmez hale getirmeyi ve derslerinden uzaklaştırmayı amaçlayan tek tip ders kitapları oluşturmaktı.

Ağustos 2000’de Yemen’deki eski hain rejim, Dünya Bankası tarafından sunulan Temel Eğitim Geliştirme Projesi adlı bir projeyi onayladı. Eğitimi yok etmeyi amaçlayan ve okulların yenilenmesini de içeren ve 120 milyon dolara mal olan bu ortak proje, Birleşik Krallık ve Hollanda Uluslararası Kalkınma Bakanlığı ile işbirliği içinde hayata geçirildi.

2004 yılında, Yemen Hükümeti, Dünya Bankası, UNICEF, Dünya Gıda Programı, Uluslararası Çalışma Örgütü, UNESCO ve Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda, Fransa ve Avrupa Birliği hükümetleri arasında Temel Eğitimin Yok Edilmesi Stratejisinin Uygulanması İçin Ortaklık Anlaşması imzalandı.

Ortaklığın amacı, bağışçıların sağladığı tüm kaynakları Yemen’de temel eğitimin yok edilmesi için tahsis etmek ve stratejileri koordine etmekti. ABD bu planında somut ilerleme kaydetti.

Yemen hükümeti, 2002 yılında, ilkokuldan yükseköğretime kadar tüm seviyelerde eğitimi ve bilgiyle ilgili her şeyi yok etmek için ABD ile yakın ilişki içinde ve çıkarlarıyla uyumlu altı farklı strateji benimsedi. Bu stratejiler 2003-2015 yılları arasında uygulandı.

ABD istihbarat teşkilatı, 1980’lerden beri Yemen toplumunu cahil, itaatkâr ve kontrol altında tutmak, ABD’ye bağımlı kılmak ve karar alma süreçlerinde bağımsızlığını yitirmesini sağlamak amacıyla Yemen eğitim kurumlarına sızmak için elinden geleni yaptı. Bu Yemen güvenlik servisleri tarafından tespit edilen Amerikan-İsrail casus ağının itiraflarıyla da kanıtlandı.

Amerikan casuslarının Yemen’deki eğitimin yok edilmesindeki rolü

ABD istihbarat teşkilatı, projelerini hayata geçirebilmek için Yemen müfredatının hazırlanması ve geliştirilmesini kontrol altına almak istiyordu. ABD istihbarat teşkilatına bağlı EDC ofisi 1990’dan sonra Ürdün’den birinci sınıftan üçüncü sınıfa kadar ders kitaplarının satın alınmasını yönetti ve tüm Amerikan kavramlarını ders kitabı geliştirme ekipleri aracılığıyla aktardı. Bu, Yemen’deki eğitimin içeriğini boşaltmak amacıyla yapıldı.

Yemen hızlı bir nüfus artışıyla karşı karşıyaydı ve eğitim stratejisini geliştirmek için daha fazla fona ihtiyaç duyuyordu. Bu nedenle dönemin Yemen hükümeti, “Temel Eğitimin Geliştirilmesi” adlı stratejiye dayalı hızlı geri dönüş girişimi ve Dünya Bankası ile iş birliği içinde yoksulluğun azaltılması için bir öneri hazırladı. Bu öneri, Ekim 2002’de Brüksel’de incelendi ve 2003 yılında Paris’te düzenlenen bir bağış toplantısında onaylandı.

Amerikan casuslarının Yemen’deki eğitimin yok edilmesindeki rolü

Bu plan çerçevesinde aynı yıl ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı milyonlarca dolar bütçeli “Yemen’de Temel Eğitimin İyileştirilmesi” projesini sundu.

Amerikan stratejisi doğrultusunda müfredatların değiştirildiği bu projenin uygulanması hedefleri arasında eğitim, öğretim ve eğitim denetiminin zayıflatılması, müfredata cinsel terimler, yabancı semboller, bayramlar ve yabancı günler sokulması, ayrıca öğrencilerin ilk etapta anlamalarının zor olduğu müfredatlar oluşturulması yer alıyordu.

Tevhid ve Kur’anla ilgili dini konularda kapsamlı bir değişiklik, Kur’an ayetlerinin çıkarılması, coğrafi terimlerin geliştirilmesi ve Yemenli bir öğrencinin Hz. Peygamber ve İmamların hayatıyla ilgili olaylarla bağlantısının olmaması, özellikle Hz. Peygamber’in (sav) Yahudilere karşı giriştiği seferlerden bahsedilmemesi, İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesine yönelik hazırlıklar yapılması gibi hususlar yer alıyordu.

Dünya Bankası, 2009 yılında Yemen Eğitim Bakanlığı ile yaptığı anlaşma uyarınca, “Hızlı Ödeme Planı’nın 3. Aşaması” kapsamında bakanlığa 20 milyon dolar aktardı. Bu kaynak, eğitim yıkımı alanına tahsis edildi.

Dönemin Milli Eğitim Bakanı Abdulsalam El-Cufi, 20 milyon dolar değerindeki anlaşmanın, hedef illerdeki kadın ve erkek öğretmenlere yönelik eğitim programları için hibe niteliğinde olduğunu açıkladı.

Dünya Bankası, 2010 yılında Yemen’deki yükseköğretimi hedef alarak, sekiz devlet ve 13 özel üniversitenin yer aldığı Yemen üniversitelerinde “Yükseköğretim Kalite Geliştirme Projesi” adlı bir proje başlattı. 13 milyon dolarlık projeyle yıkıcı Amerikan programlarının Yemen eğitim sistemine dahil edilmesi amaçlanıyordu.

Dünya Bankası 2020 yılında Yemen’deki eğitim sektöründeki yıkıcı programlarını yaklaşık 150 milyon dolarlık bir maliyetle yeniden başlatacağını duyurdu. Bu projenin hedef kitlesi, kadın ve erkek öğretmenler ile öğrencilerdi.

Dünya Bankası ayrıca, 2020-2024 yılları arasında UNICEF, Dünya Gıda Programı ve Save the Children aracılığıyla yürütülen Yemen’deki eğitim ve öğrenimin tahribatını onarmak için 152 milyon dolarlık bir acil durum projesine ortak finansman sağladı. Proje, ABD’nin Yemen’deki temel eğitimi yok etme stratejisinin sürdürülmesine yardımcı oldu.

ABD hükümeti bunun yanısıra , 2022 yılında, UNICEF ile ortaklaşa yürütülen, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı aracılığıyla Yemen’de, özellikle işgal altındaki bölgelerde eğitimi ortadan kaldırmak için altı yıllık, 18 milyon dolarlık bir proje sağladı.

Amerikan casuslarının Yemen’deki eğitimin yok edilmesindeki rolü

Yemen’de Dünya Bankası, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı ve bazı kuruluşlar tarafından finanse edilen bu Amerikan stratejileri ve programları, eğitimi yok etme amacıyla uygulanmış ve etkileri okuma ve yazma becerileri zayıf olan ilkokul öğrencileri ile üniversitelerdeki yüksek öğrenimde görülmüştür.

Ayrıca okullarda yabancı kültürler teşvik edilerek  birçok devlet ve özel okul Batı Amerikan kültürünün yaygınlaştırıldığı merkezlere dönüştürüldü. Bu da bir ilerleme ve gelişme biçimi olarak kabul edildi.

4300062

captcha