علي العلي در گفت وگو با شفقنا:
ادعاي مقابله با نفوذ شيعيان محروميت امت اسلام از فقه پوياي شيعه را به دنبال دارد / انديشه سلفي پاسخگوي نياز فكري مصر نيست
حجت‌الاسلام‌والمسلمين علي العلي، نويسنده و پژوهشگر كويتي، مدير منطقه‌ا‌‌ي ايران و خليج فارس دانشگاه «كلمنتس» انگليس و از اساتيد حوزه علميه قم درباره اظهارات اخير شيخ الازهر مبني بر مقابله با نفوذ شيعيان در كشورهاي اسلامي گفت: طرح موضوع مقابله با نفوذ شيعيان و ايجاد ترس نسبت به انديشه شيعي حركتي در جهت محروم كردن امت اسلام از اين انديشه ارزشمند و فقه پويا محسوب مي شود.

علي العلي در گفت وگو با خبرنگار بين الملل شفقنا(پايگاه بين المللي همكاري هاي خبري شيعه)، با بيان اين كه طرح ادعاي مقابله با نفوذ شيعيان حركتي در جهت محروم كردن مسلمانان از فقه پوياي شيعه است، گفت: باب اجتهاد در ساير مذاهب اسلامي بسته شده است، اما در مذهب جعفري و فقه شيعي باب اجتهاد فعال و تأثيرگذاري از حدود 1000 سال پيش تاكنون وجود داشته و دارد و من تصور مي كنم كه انديشه شيعه مكتبي است كه در دايره گسترده اجتهاد حركت مي كند و در زمينه هاي مختلف به ويژه در سطح اصول به افق‌ها و چشم اندازها ارزشمندي دست يافته است كه نمونه آن را در حوزه هاي علميه نجف اشرف و قم و ساير حوزه هاي كشورهاي اسلامي شاهد هستيم؛ بنابراين هيچ مؤسسه و فردي حق ندارد كه انديشه انساني را از بهره‌گيري از رويكرد مبتني بر مباني مكتب اهل بيت(ع) محروم كند.
وي افزود: سخنان اخير احمد الطيب، به عنوان شيخ و متولي مؤسسه ريشه دار و علمي الازهر در حالي ارائه شده كه اين مركز در ابتدا متبرك به نام فاطمه زهرا(س) بوده و نخستين مذهبي كه در آن تدريس شده، مذهب جعفري بوده است. در عهد صلاح الدين ايوبي اين مؤسسه ديني بيش از 120 سال بسته شد، اما با توجه به ظرفيت گسترده علمي كه در فقه جعفري وجود دارد و پيروان اين مذهب با توجه به انديشه و پشتوانه علمي كه از آن برخوردار بودند، رنج ها و آسيب هايي را كه در نتيجه حاكميت ايوبي‌ها به آن دچار شده بودند را فراموش كردند و دست ارتباط و تعامل به سوي پيروان ساير مذاهب دراز كردند.
وي افزود: پيروان مذهب جعفري به اين اصل ايمان دارند كه هركس معتقد به «لا اله الا الله» و «محمد رسول الله» باشد، مسلمان است و بايد با آنان تعامل و همكاري داشته باشيم و به همين خاطر ما شاهد آن هستيم كه علماي شيعه و پيروان مذهب اهل بيت(ع) در طول تاريخ ارتباط بسيار قوي و گسترده اي صرف نظر از واكنش طرف مقابل با پيروان مذاهب مختلف داشته اند و در سطح سياسي نيز شاهد هستيم كه در مسائل مختلف جهان اسلام فتواهاي علماي شيعه، ياري كننده مسلمانان صرف نظر از شيعه يا سني بودن آنان، بوده است.
حجت الاسلام علي العلي تصريح كرد: در انقلاب قرن بيستم كه همان انقلاب سال 1920 ميلادي عراق است، در حالي كه شيعيان از دولت عثماني كنار گذاشته شده و مورد بي‌توجهي عثماني‌ها بودند، اما شيعيان دولت عثماني را در طرد اشغالگران انگليسي ياري كردند، بنابراين ذكر اين نكته ضروري است كه شيعيان پيوسته با اين گونه اظهارات و واكنش ها مواجه بوده اند و موضوع نفوذ شيعيان در جوامع اسلامي ادعايي است كه اين بار از زبان شيخ الازهر بيان شده است.
اين استاد حوزه علميه قم در ادامه اين گفت وگو بر ضرورت تأسيس يك مؤسسه علمي اسلامي كه مبتني بر شيوه تحقيق و پژوهش علمي باشد، تأكيد كرد و گفت: تأسيس چنين مؤسسه‌اي، حركتي در جهت رشد و پويايي تمدن اسلامي و تقويت تعامل افكار و انديشه ها خواهد بود و اين مؤسسه بايد متعلق به تمامي مذاهب و در خدمت رشد و توسعه علمي و توسعه تمدن اسلامي باشد، نه اينكه داراي افق تنگ مذهبي و متعلق به يك مذهب خاص باشد و در حقيقت پيروان تمامي مذاهب اسلامي مي توانند از انديشه شيعي براي ترقي و پيشرفت امت اسلام بهره ببرند.
اين انديشمند و پژوهشگر كويتي گفت: ما به مركز اسلامي الازهر به عنوان يك مؤسسه ريشه دار و عريق افتخار مي‌كنيم، زيرا اين مركز علما و بزرگاني همچون شيخ شلتوت داشته است كه بسيار آگاه و فرهيخته بودند و اهميت فكر و انديشه شيعي و جايگاه اين انديشه در مناسبات و تعاملات اجتماعي و نقش آن در رونق، شكوفايي و توسعه جوامع اسلامي را درك مي‌كردند و اميدوارم كه مصري‌ها امروز به قانون احوالات شخصي(قوانيني كه تبيين كننده روابط اجتماعي در مصر است) مراجعه كنند، زيرا بسياري از مباني و موضوعات آن برگرفته از فقه جعفري است.
علي العلي در ادامه درباره علت اتخاذ اين موضع از سوي شيخ الازهر گفت: انتظار مي رود كه احمد الطيب اهميت منصب و جايگاه خود را درك كند و در حقيقت با توجه به اخلاق و طبيعت تعاملي كه ايشان دارد من تصور مي كنم كه وي تحت فشار نفوذ سلفي و تكفيري كه اخيرا در اين مؤسسه نفوذ پيدا كرده، چنين اظهاراتي را بر زبان آورده است و ما شاهد اين مواضع افراطگرايانه و ضد شيعي در خطبه ها و دعوت هاي تكفيري ها هستيم و متأسفانه در ده سال و 15 سال اخير بيشتر پايان نامه هايي كه در سطح دكترا و كارشناسي ارشد در اين مركز اعطا شده است، انديشه معين و خاصي را تغذيه مي كند كه مرتبط با فكر سلفي است كه هدف از آن تغيير هويت اين مؤسسه است.
مدير منطقه‌ا‌‌ي ايران و خليج فارس دانشگاه «كلمنتس» انگليس در ادامه گفت: شيخ الازهر مرد علمي، موضوعي و واقع گرايي است و تصور نمي كنم كه مانند اين اظهارات از ذات و شخصيت وي برخاسته باشد، اما من از احمد الطيب مي‌ خواهم كه اهميت انديشه شيعي را درك كند، زيرا فكر شيعه منبع معرفت و دانش است و در سطح اعتقادات، اصول، تفسير و فقه يك مكتب بسيار پيشرفته است و انديشه بسته سلفي نمي تواند كشور مصر را كه جامعه اي پيشرو در زمينه علم و معرفت و محل كسب علم و دانش و فقه است را تغذيه كند.
وي همچينن از افراد و شخصيت هايي كه دعوت به مقابله با فكر و انديشه شيعي مي كنند خواست كه قبل از اين كه درباره فقه و انديشه شيعي اظهار نظر كنند، اين انديشه را به صورت موضوعي و علمي مطالعه كنند، زيرا متأسفانه برخي گروه هاي سلفي و تكفيري در پي برجسته كردن انديشه تكفيري و تضعيف فكر شيعه هستند كه در همين راستا موضوع ترس از نفوذ شيعي و مقابله با شيعيان را مطرح مي كنند و امروز بايد نسبت به اين مسئله هشدار دهيم كه انديشه افراطي تكفيري و سلفي در حال نفوذ به جهان اسلام است كه دايره انديشه اسلامي را تنگ كرده تا جايي كه متأسفانه در برخي جوامع غربي، مسلمانان را به ارتكاب اقدامات تروريستي متهم مي كنند، در حالي كه مسلمانان حقيقتا شايسته تر از آن هستند كه به عنوان تروريست معرفي شوند.
علي العلي، امت اسلام را مبلغان صلح و دوستي دانست و گفت: نبي مكرم اسلام بسيار بر صلح، دوستي و تفاهم تأكيد كرده اند، بنابر اين من از علما و انديشمندان مذاهب مختلف مي خواهم كه مذهب شيعي را با خوانشي موضوعي تحليل و بررسي كنند و در مفاهيم و تعاليم و آموزه هاي آن تدبر و تفكر شود.
اين انديشمند كويتي از نفوذ جربان هاي سلفي و وهابي در مركز اسلامي الازهر به عنوان يك مؤسسه پيشرو ابراز تأسف كرد و گفت: من تصور مي كنم كه الازهر از جمله مؤسسه هايي است كه هم اكنون از نفوذ جريان هاي سلفي و وهابي رنج مي برد و اين مركز امروز تحت فشار افرادي است كه خود را منتسب به اسلام مي كنند اما در عين حال با صدور فتواهايي بيش از 400 ميليون شيعه را تكفير مي كنند، اما ما اميدواريم كه الازهر به عنوان يك مركز علمي پيشرو باقي بماند به طوري كه دربرگيرنده تمامي افكار اصيل اسلامي همچون انديشه جعفري باشد.
وي در ادامه اظهارد داشت: مراجع عظام و مؤسسات علمي شيعي از تكفير ديگران به دور هستند و شيعيان با بي توجهي نسبت به بسياري از آسيب ها و رنج هايي را كه از گروه هاي سلفي و تكفيري شاهد بوده اند مباردت به تأسيس مؤسسات تقريبي و تأكيد بر تعامل اجتماعي با ساير مذاهب دارند و حتي فقهاي شيعه به جا آوردن نماز به امامت علماي اهل سنت را جايز مي دانند و اعمال شيعيان در مناسك حج نيز دلالت بر اين دارد كه شيعيان پيوسته در پي تقريب با پيروان مذاهب اسلامي هستند كه ديدار مرحوم آيت الله العظمي بروجردي با شيخ شلتوت، شيخ فقيد الازهر و ديدار علماي مطرح جهان تشيع از جمله مرحوم آيت الله العظمي خويي، آيت‌الله العظمي سيد سيستاني و آيت الله سيد علي خامنه اي با علماي اهل تسنن بر اين نكته تأكيد دارد كه مذهب اهل بيت(ع) مذهبي انساني است برخلاف كساني كه آن را مذهب فرقه اي معرفي مي كنند و آن گونه كه تكفيري ها تصور مي كنند.
علي العلي در پاسخ به پرسشي مبني بر اين كه چرا احساسات ضد شيعي از سوي الازهر پس از انقلاب مصر رو به افزايش است و سلسله نشست‌هايي با موضوع مقابله با نفوذ شيعي در استان هاي مختلف مصر برگزار شده است؟ گفت: همگرايي ميان ايران و مصر موضوعي است كه خوشايند گروه هاي سلفي و تكفيري نيست و همگرايي و نزديك شدن ايران و مصر در حقيقت پايه و اساس موهنان به مقدسات مسلمانان را به لرزه در مي آورد، بنابراين تكفيري ها و وهابي ها نمي خواهند كه شاهد وحدت و همگرايي هيچ گروهي از مسلمانان باشند و برگزاري نشست هايي با موضوع مقابله با نفوذ شيعيان يكي از ثمره هاي تلاش جريان هاي تكفيري است.
وي در ادامه از علما و انديشمندان مذاهب اسلامي خواست كه به صورت علمي و روشمند درباره موضوعات مختلف بحث و تبادل نظر كنند و همچنين از حوزه هاي علميه و مؤسسات علمي شيعه خواست كه از علماي الازهر و انديشمندان مذاهب مختلف اسلامي براي بازديد از اين مراكز و گفت وگو درباره مسائل مورد اهتمام دو طرف دعوت به عمل آورند به طوري كه اين علما با فكر شيعي و كتب تأليف شده در اين زمينه آگاهي پيدا كنند و درباره مباني و اصول مذهب تشيع با آنان مناقشه كنند كه اين مسئله سبب مي شود كه اين علما ميزان تسامح و دعوت اسلام به تسامح را درك كنند.
وي در پايان ضمن معرفي جمهوري اسلامي ايران به عنوان يكي از حاميان اصلي تقريب ميان مذاهب اسلامي گفت: ايران بيش از دو دهه است كه همه ساله همايش بين المللي وحدت اسلامي برگزار مي كند كه اين همايش گامي در جهت تقويت ارتباط فكري ميان مسلمانان است و من از حوزه هاي علميه به عنوان نمادهاي علمي و ديني شيعيان مي خواهم كه با علما و انديشمندان مذاهب مختلف اسلامي ارتباط بر قرار كنند و مذهب تشيع را با ديدگاه عقلاني و روشنگرانه ترويج دهند.