İslam İnqilabının yeni liderinin seçilməsinə geniş beynəlxalq reaksiyalar
“İQNA”‑nın xəbərinə görə, “Əl‑Cəzirə” telekanalı öz Telegram kanalında İranın müxtəlif bölgələrində, o cümlədən Tehranda böyük kütlələrin Ayətullah Seyyid Müctəba Xameneinin İnqilabın və İran İslam Respublikasının üçüncü lideri seçilməsinə görə sevinc ifadə etdiyini bildirib.
Rusiya Əl‑Yovm da Tehranın küçələrindən yayımladığı videoda yazıb ki, Ayətullah Müctəba Xameneinin İranın lideri kimi seçilməsi ilə birlikdə “Allahu Əkbər” səsləri şəhərdə ucalıb.
Nyu‑York Tayms qəzetinin başlığında belə qeyd olunub: “(Ayətullah Seyyid Müctəba Xamenei) Ayətullah Xameneinin oğlu İranın yeni lideridir.”
Səudiyyə Əl‑Hədəs kanalı Ayətullah Seyyid Müctəba Xameneinin İran İnqilabının üçüncü lideri seçilməsi xəbərini yayımlayaraq, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) onun rəhbərliyini dəstəkləyən bəyanatını işıqlandırıb və yazıb ki, SEPAH və İran Silahlı Qüvvələrinin komandanları yeni lidere itaətə hazır olduqlarını bildiriblər.
Blumberq xəbər portalı da yazıb ki, İran Ayətullah Seyyid Müctəba Xameneini – Ayətullah Xameneinin oğlunu – özünün yeni lideri seçib. Nyu‑York Tayms da bu barədə başlığında eyni məzmunu vurğulayıb.
Trampın İranın yeni liderinin seçilməsinə ilk reaksiyası
ABŞ Prezidenti Ayətullah Seyyid Müctəba Hüseyni Xameneinin İran İslam Respublikasının yeni lideri seçilməsinə ilk reaksiyasında, son günlərki müdaxilə xarakterli iddialarına baxmayaraq, bu barədə fikir bildirməkdən çəkinib.
Donald Tramp Tayms of İsrael ilə müsahibəsində Ayətullah Seyyid Müctəba Xameneinin İranın üçüncü lideri seçilməsi barədə sualı cavablandırarkən heç bir şərh verməyib və yalnız belə deyib:
“Görəcəyik nə baş verəcək.”
Ondan soruşulduqda ki, İrana qarşı təcavüzün nə zaman sona çatacağına təkbaşına qərar verəcək, yoxsa Netanyahu da bu qərarda rol oynayacaq, Tramp belə cavab verib:
“Düşünürəm ki, bir qədər ortaq olacaq. Biz bu barədə danışmışıq və mən münasib vaxtda qərar verəcəyəm, amma hər şey nəzərə alınacaq.”
Çin: İranda yeni liderin seçilməsi Konstitusiyaya uyğun şəkildə həyata keçirilib
Çin Xarici İşlər Nazirliyi vurğulayıb ki, İranda yeni liderin seçilməsi bu ölkənin Konstitusiyasına əsasən verilmiş daxili qərardır və Pekin ölkələrin daxili işlərinə hər cür xarici müdaxiləyə qarşı olduğunu bəyan edir.
Pekin bəyanatının davamında İranın suverenliyinə, təhlükəsizliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsini tələb edib və İranda hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılmasının, gərginliyin artmasının qarşısını almaq üçün mümkün qədər tez danışıqlara qayıdılmasının vacibliyini vurğulayıb.
Həmçinin Çin, İranın yeni liderinə qarşı hər hansı addıma qarşı olduğunu açıqlayıb.
Çin Xarici İşlər Nazirliyi başqa bir mövqeyində Livanda BMT sülhməramlılarına (UNIFIL) edilən hücumu pisləyib və bunu beynəlxalq hüququn pozulması adlandırıb. Pekin tərəfləri sakitliyə çağırıb.
Əfqanıstan İslam Qardaşlıq Şurasının rəhbərinin mesajı
Molla Həbibullah Həssam, Əfqanıstan İslam Qardaşlıq Şurasının rəhbəri mesajında bildirib:
“Ayətullah Seyyid Müctəba Xameneinin İslam İnqilabının lideri seçilməsi İranın əziz xalqına və İran İslam Respublikasının dövlətinə mübarək olsun.
Uca Allah onun mübarək ömrünü İslam dininə xidmət, vətənin ucalığı və şəhid imamın ali ideallarının həyata keçməsi yolunda davamlı və bərəkətli etsin.”
İraq Hizbullahının reaksiyası
Əbu Hüseyn Həmidavi, İraq Hizbullahı (Kətaib Hizbullah) baş katibi bildirib ki, Seyyid Müctəba Xameneinin dünya müqavimət qüvvələrinin lideri və bayraqdar kimi seçilməsi, Xalq Nümayəndələri Məclisinin (Xobreqan) qarşıda duran taleyüklü çətinlikləri dərindən dərk edən uzaqgörənliyinin və basiretliliyinin başqa bir sübutudur.
Həmidavi vurğulayıb ki, Ayətullah Seyyid Müctəba Xamenei bu ağır dövrdə böyük məsuliyyəti daşımaq üçün lazım olan liderlik xüsusiyyətlərinə və layiqli keyfiyyətlərə malik şəxsiyyətdir.
Yəmən Ənsarullah hərəkatının reaksiyası
Yəmən Ənsarullah hərəkatının siyasi bürosu bəyanatında bildirib:
“Bu çətin və taleyüklü şəraitdə Seyyid Müctəba Xameneinin İslam İnqilabının lideri seçilməsini İran rəhbərliyinə və xalqına təbrik edirik.”
Bəyanatın davamında deyilir:
“Əminik ki, İran İslam Respublikası Seyyid Müctəba Xameneinin rəhbərliyi ilə böyük bir qələbəyə doğru irəliləyir; bu qələbə ümmət üçün izzət və şərəf nişanələrini dünya təkəbbürünə qarşı mübarizədə daha da aydın şəkildə göstərəcək.”
Yəmən Ali Siyasi Şurasının üzvü Məhəmməd əl‑Husi də bildirib:
“Seyyid Müctəba Xameneinin İnqilabın lideri seçilməsini İran xalqına və rəhbərliyinə təbrik edirik.”
Yəmən Ali Siyasi Şurasının sədri Mehdi əl‑Məşat isə qeyd edib:
“Ayətullah Seyyid Müctəba Hüseyni Xameneinin İranın yeni lideri seçilməsi bu ölkənin gücünün və birliyinin göstəricisidir.”
Haşim əl‑Heydərinin beyət elan etməsi
İraq Əhd Hərəkatının baş katibi və Haşd əş‑Şəəbinin sabiq sədr müavini Seyyid Haşim əl‑Heydəri mesajında bildirib:
“Uca və əzəmətli Allaha həmd və şükür olsun ki, yardım etdi, tövfiq verdi, kərəm göstərdi və qələbə nəsib etdi; ağıl və qəlbləri bir araya gətirdi və Xobreqan Məclisinin fəzilətli fəqihlərinin nəzərlərini birləşdirərək, bizim imamımızın – Bəqiyyətullah əl‑Əzəmin (əc) – naibini, yeni Vəliyyi‑Fəqihi və müsəlmanların rəhbərini, Ayətullah Seyyid Müctəba Hüseyni Xameneini (daməzilləh) müəyyən etdi. Allah 37 il ərzində bu ümmətə böyük şəhid İmam Xameneinin (qəddəsəllahu sirrəhu) rəhbərliyi və vilayəti nemətini bəxş etmişdi.”
O əlavə edib:
“Ey bizim Seyyidimiz! Ey bizim İmamımız! Ey Bəqiyyətullah əl‑Əzəm!
Sənin haqq naibinə – Ayətullah Xameneiyə (daməzilləh) – İslam, vilayət, Quran və şəriət yolunda itaət, beyət və sədaqət üzərində səninlə əhd bağlayırıq.”
Amerikanın “Wall Street Journal” qəzeti
Bu qəzet yazıb ki, Seyyid Müctəba Xameneinin İranın lideri seçilməsi, Trampın İran İslam Respublikasını təslim olmağa məcbur etmək cəhdlərinin uğursuzluğunu göstərir.
İraq Parlamentinin birinci vitse‑spikerinin təbriki
İraq Parlamentinin birinci vitse‑spikeri Ədnan Fəyhan, Ayətullah Müctəba Xameneinin İranın lideri seçilməsini təbrik edib və bunun İran İslam Respublikasının siyasi sistemində mühüm dönüş nöqtəsi olduğunu vurğulayıb.
Fəyhan bəyanatında deyib:
“Bu mübarək Ramazan gecəsində Ayətullah Seyyid Müctəba Xameneinin ölkənin ali lideri seçilməsi münasibətilə İranın əziz xalqına ən səmimi təbriklərimizi çatdırırıq. Bu həssas tarixi dövrdə İran İslam Respublikasını daha çox güc, inkişaf və möhkəmlik istiqamətində idarə etməsi üçün ona uğurlar və davamlı hidayət arzulayırıq.”
O əlavə edib:
“Bu hadisə İranın siyasi sistemində mühüm dönüş nöqtəsidir və ölkənin konstitusion qurumlarının iradəsini, xalqın isə ölkənin yolunu davam etdirmək əzmini göstərir. Biz İran xalqı ilə tam həmrəy olduğumuzu bildiririk; xüsusilə də onların beynəlxalq qanun və konvensiyalara zidd olan vəhşi təcavüzlə üzləşdiyi bir vaxtda.”
Fəyhan beynəlxalq ictimaiyyəti bir daha məsuliyyətlərini yerinə yetirməyə, bu təcavüzü dayandırmaq və onun regional və beynəlxalq təhlükəsizlik üçün fəsadlarının qarşısını almaq üçün ciddi addımlar atmağa çağırıb.
Britaniyanın “Economist” jurnalı
Bu jurnal yazıb:
“İranlılar Trampın gələcək liderin seçilməsində iştirak çağırışından və ya onun ‘qeydsiz‑şərtsiz təslim olma’ dəvətindən təsirlənmədilər.”
Putinin təbriki
Vladimir Putin Ayətullah Seyyid Müctəba Xameneinin İran İslam İnqilabının üçüncü lideri seçilməsini təbrik edib.
Kreml yayımladığı bəyanatda Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin sözlərini belə çatdırıb:
“Əminəm ki, siz atanızın yolunu şərəflə davam etdirəcəksiniz.”
Putin mesajının davamında vurğulayıb:
“İran silahlı təcavüzə qarşı müqavimət göstərir və sizin mövqeyiniz böyük cəsarət və fədakarlıq tələb edir.”
Bəyanatda həmçinin qeyd olunub:
“Biz bir daha Tehrana davamlı dəstəyimizi və iranlı dostlarımızla həmrəyliyimizi vurğulayırıq. Rusiya İran üçün etibarlı tərəfdaş olub və olaraq qalacaq.”
4339403
