İbrahim Bah, önce Sünni olup şimdi ise Şii mezhebine inanmaktadır. O, şimdi Siraleon uluslararası İslami Mütalaalar Merkezinin öğretmeni ve adıgeçen ülkenin Şii tebliğcilerindendir. İbrahim Bahın İran Kur’an Haber Ajansı ile İmam Sadık’ın a.s. düşünceleri ve düşünsel ekolu hakkında yaptığı röportajı aşağıda sunuyoruz:
İKNA: önce Siraleon toplumunun İmam Sadık a.s.’a bakışının nasıl olduğunu söyleyin.
- Ben yedi seneden beri Şii olmuşum ve Siraleon toplumundan edindiğim bilgilere göre, bu toplum İmam Sadık a.s.’ı İslam dinini yaymak amacıyla bir çok öğrenci yetiştiren Masum İmamlardan biri olarak tanıyorlar.
İKNA: bildiğiniz gibi, İmam Sadık a.s. çeşitli mezheplerden Kur’an ve Peygamber Efendi a.s.’nin Sünneti ile ilgili yanlış kavrayışlar karşısında direnmek için bir sıra öğrenciler yetiştiriyordu; bu konuda görüşünüz nedir?
- Biz Siraleon’da İmam Sadık a.s.’ın bu yöntemi ile tamamen tanışız ve Ehl-i Sünnetin Ebu Hanife ve İmam Malik gibi büyük alimlerinin o, İmamın yanında öğrencilik yaptıklarını biliyoruz; aynı halde Beşli Mezhepler adlı bir kitabımız da vardır ve Ehl-i Sünnet onu okullarda ders vermekle çeşitli mezheplerin birbirinin fıkhi ve şeriat düşünceleri ile tanışmalarını istiyorlar.
- Siraleonun Ehl-i Sünneti çeşitli mezhepler ve onlara inananlara saygı duymayı düşünüyor; örneğin, ben bir Şii olarak Maliki mezhebine inananlara saygı duymalıyım çünkü onlar da inançlarda bir az farklılık olsa bile benim gib müslümanlardır.
İKNA: Sizce İmam Sadık a.s.’ın İrfani tartışmalarının Ehl-i Sünnetin yönlenmesi ve yaklşımlarında ne kadar etkisi olmuştur?
- Bence bu tartışmalar Ehl-i Sünnetin yönlenmelerinde olumlu bir etki bırakmıştır; çünkü İmam Sadık a.s. yüksek ahlakı ve derin düşünceleriyle onun dersinde hazır olan alimleri etkiliyordu ve zaten bu yüksek ahlak sonunda onların Şii Mezhebine inanmalarına sebep oluyordu ve o, İmamın yüksek ahlakı her kesi cezbediyordu.
İKNA: Bildiğiniz gibi, İmam Sadık a.s. muhalifler ve karşı çıkanlarla kesin akılcı nedenlere dayanarak ve zamanın gereksinimlerine uygun biçimde tartışıyordu. Bu konu hakkında sizin görüşünüz nedir?
- İmam Sadık a.s. bu yöntemi muhalifler ve muvafıklar karşısında kullanıyordu. O, hazret tartışmalarında Kur’an ve Peygamber Efendinin Sünnetine dayanıyor ve muhalifleriyle bir düşman gibi davranmıyordu; aksine ikna edici nedenlerle tartışmaya giriyordu ve böyle yöntemlerle bazıları o hazretin nedenler ve düşüncelerini kabul edip bazıları ise reddediyordu, ancak İmam a.s. hiç kimseyi kendi düşüncelerini kabul etmeye mecbur etmiyordu. İmam Sadık a.s.’ın Siraleon vatandaşlarının da Şiiliğe inanmalarında çok önemli etkisi olan bir sıra bilimsel tartışmaları vardır.
İKNA: Bildiğiniz gibi, İmam Sadık a.s. Kitabımızın zor kelimeleri ve ayetlerinin yorumunda Kur’anın kendisinden yardım alma yöntemini kullanıyordu; bu konuda sizin düşünceniz nedir?
- Kur’anı Kur’an ile yorumlama yorumların en iyi çeşididir çünkü Kur’an ayetlerin içinden anlaşılıyor. Kur’anı hadisle yorumlamada görüş farklılıkları görülebilir ve bir kişi öbürünün yöntemini beğenmeyebilir ancak Kur’anı Kur’an ile yorumlama yorumların en güzeli ve önemlisidir yani ayetlerdeki çeşitli konular Kur’anın kendisinden yardım almakla açıklanıyor.
- Kur’an müslümanlar arasında birlik etkenidir, ona göre de Kur’anı kendisiyle yorumlama hiç bir zaman çelişkili olmayıp, her kesin tarafından kabuledilebilir. Allame Tabatabai, büyük Şii düşünürü de bu yöntemi kullandı ve şu anda bu büyük yorumcunun Elmizan Kur’an Yorumu Siraleonda okutuluyor.
İKNA: İmam Sadık a.s. İslami mezhepler arasında ayrılık ve parçalanmanın en önemli neden ve etkenini ne olarak algılıyordu?
- İmamlar ve İmam Sadık a.s. müslümanlar arasında ayrılığın en önemli nedenini taassup olarak bildirmişler ve aşırılıkla mezhebi taassupların İslami birliği engelleyeceğine ve birliğin sadece başkalarının inancına saygı duymakla sağlanabileceğine inanıyorlardı.
İKNA: İmam Sadık Kur’anın yorumunda genel içeriklere ve ayetlerin eğitimsel boyutlarına özel teveccüh gösteriyordu. Bu konuyu nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Bu konu İmam Sadık a.s.’ın halkın anlayışı hakkında çok yüksek bilgisi olduğu ile ilgilidir. İmamlar böyle bir yöntemleri kullanıyorlardı ve aynı halde seçkinler için de başka yöntemleri vardı. Onlar halk kesimlerine onların konuları daha çok anlamalarına yardım edecek yöntemlerle hitap ediyorlardı ve bu ise halkın duyduklarını daha rahatça anlayabilmelerine yardımcı oluyordu.
İKNA: Sizce İmam Sadık a.s. kendi asrındaki İmam Hüseynin a.s. kanının intikamını ve Ehl-i Beytin hakkını almayı iddia eden kıyamlara katılmadı?
- Ben tarih hakkında çok bilgili değilim, ancak edindiğim bilgilere göre, İmam Sadık a.s.’ın İmam Hüseynin a.s. kanının intikamını ve Ehl-i Beytin hakkını almak için koşulları uygun görmediklerine inanıyorum. Koşullar ve zaman uygun olsaydı İmam a.s. kesinlikle kıyam ederdi.
İKNA: Son düşüncenizi söyleyin lütfen.
- Sonunda, müslümanların günümüzde en önemli ihtiyaçlarının birlik ve vahdet olduğunu söyleyebilirim. Hepimiz ayrılığın İslam Ümmetini zayıflatacağını bilmeliyiz. Biz bütün gücümüzle İslamın düşmanları ve özellikle Büyük Şeytan olan Amerika ve onların kültürel baskınlarının karşısında durmak için birliği takviye etmeliyiz.
1096354
