Allah’ın rahmetinin genişliği ve rahmetinin gazabını geçmesi
Allah’ın rahmeti, insanlar dahil tüm canlıları kapsar. İyisinden kötüsüne herkes Allah’ın rahmetinden faydalanır. Ayrıca Allah’ın özel merhametleri, daima Allah’ı anan ve her davranışı Allah’ın rızası için olan insanlar içindir.
Sahip olduklarımız, Allah’ın bize zaaflarımızı örtmek için verdiği nimetlerdir ve onları kalıcı kılmalıyız. İnsan üç içsel araçla hal ve varlığının farkına varır: Kulak, göz ve kalp. Kendini bilmek insanları hayvanlardan ayıran en büyük özelliktir.
İnsanın kendini tanıması geleceği gerçekleştirmenin yolunu açar. Kendini tanıma ve bilme kaybolursa, kişi araçlarını kaybeder ve insanlığından uzaklaşır, çünkü yaşamın ana kaynakları ile bağlantı kurmamıza yardımcı olan bu araçlardır. Araf suresi, 179. ayeti: “Andolsun biz, cinlerden ve insanlardan birçoğunu cehennem için yarattık. Bunların kalpleri vardır ama onlarla kavrayamazlar; gözleri vardır ama onlarla göremezler; kulakları vardır ama onlarla işitemezler. Onlar hayvanlar gibidir, hatta daha da şaşkındırlar. İşte asıl gafiller onlardır.”
İnsan bu dünyada kimliğini kaybedebilen tek varlıktır. Allah şöyle buyuruyor: “Onlar gaflet içindedirler. Bazı insanlar yanlış yola kasten değil, gafletten girerler. “
Gaflet yani Allah’tan gafil olan hakikatlere karşı kalbine perde çekilmiş kişidir. Ancak bu, eğer Allah ile birlikteysek gaflet içinde ve günah işlemeyeceğimiz anlamına gelmez. Allah kulu ile arasında irtibat kopmadığı zaman yardım edebileceğini söylüyor ve insana yardım edebilecek olanda yalnız Allah’tır.
Hûd suresi, 119. ayeti: “ Rabbin dileseydi insanları elbette tek bir ümmet yapardı. Fakat onlar hep ihtilâf içinde olacaklardır, rabbinin esirgedikleri müstesna; zaten O insanları buna uygun yaratmıştır. Böylece rabbinin, “Andolsun ki cehennemi hem insanlar hem cinlerle dolduracağım” sözü yerini bulmuş oldu.” Bu ayet umut vericidir, çünkü bize Allah’ın rahmeti vaad ediyor ve bizim sadece onu dilememiz gerekir.
Rahmet, merhamet etmek, severek ve acıyarak korumak ve başkalarının zayıflıklarını kapatmak demektir. İranlı Müslüman arif, şair ve filozof Muhsin Feyz Kaşani (1598-1680) Allah’ın rahmetinin kapsamlılık, genellik ve mükemmlik olmak üzere üç özelliği olduğunu söyler. Kapsamlılık, Allah’ın bir ihtiyacı olana merhamet ettiği zaman, o ihtiyacı tüm muhtaçlardan gidereceği anlamına gelir. Genellik, İlâhi rahmetin iyi kötü herkesi kapsadığı anlamına gelir. Mükemmellik ise kişinin zorluk çekmemesi için Allah’ın rahmetine işaret eder.
