Kur’an hangi yöneticilere itaat etmeyi yasaklar?

Yönetim sorumluluk kavramı ile ilişkilidir. Yönetmek iki grup insanın etkileşimine dayanır. Bir grup yöneticiler ve diğer grup itaat edenler ve uygulayanlar.

Kur’an yönetimle ilgili anahtar kelimeler kullanmıştır, bunların arasında yönetim sisteminin oluşmasına neden olan itaat kavramı da vardır, çünkü itaat olmazsa yönetimden geriye bir şey kalmaz.

Kur’an-ı Kerim’de itaat ile ilgili kelimeler 129 defa geçmektedir ve bunların bir kısmı idare ile ilgilidir. Örneğin Alak suresi, 19. ayeti: “Sakın onun isteğine uyma! Secdeye kapan ve Allah’a yakınlaş.” (Resûlullah İbrâhim’in makamında namaz kılarken Ebû Cehil, “Ben sana namaz kılma demedim mi!” diyerek onu tehdit edip engellemek istemiş, Hz. Peygamber de ona sert bir şekilde karşılık vermişti. Ebû Cehil, “Sen beni ne ile tehdit ediyorsun? Vallahi ben bu memlekette adamları en çok olan kimseyim” demiş, bunun üzerine bu âyetler inmiştir ) bu ayette yöneticiler o makama layık değilse ona itaat edilmemesinden bahsetmektedir.

Zalim ve asi bir yöneticiye itaat etmek bir süre sonra  onun gibi olmamıza neden olacağından  Kur’an hak eden bir yöneticiye itaat etmede ısrar ediyor. Kur’an-ı Kerim Allah yolundan alıkoyan yöneticiye itaat edilmemesi gerektiğini bildirmiştir. Ayrıca Allah yoluna ulaşmamızı engelleyen bir yöneticiyede itaat edilmemesi gerektiğini söylemiştir. Tekvîr suresi, 21. ayeti: “O (Kur’an), şüphesiz değerli, güçlü ve Arş’ın sahibi katında itibarlı, orada (meleklerce) itaat edilen, güvenilir bir elçinin (Cebrail’in) getirdiği sözdür.” Dolayısıyla kişilik ve toplumsal düzeyde dengesizlik yaşayan, kıyamet gününü inkar eden, zayıf ve cahil temsilciler kullanan bir yöneticiye itaat edilemez.

Tegâbün suresi, 16. ayeti: “O halde gücünüz yettiğince Allah’a saygısızlıktan sakının; dinleyin, itaat edin ve kendi iyiliğinize olmak üzere başkaları için harcayın. Kim nefsinin bencilliğinden korunursa işte kurtuluşa erecekler onlardır.”

Kendi zararı ve menfaati ile Yüce Allah arasında denge kuramayan bir yöneticinin başı derttedir. Ve ona itaat edilmez. Elbette yöneticiler ve uygulayanlar arasında doğru bir ilişki kurulmadığı taktirde işler yolunda gitmeyecek ve yönetici etkili olmayacaktır.

4108506