شهری با یک هزار شهید اما خالی از المان/ طرحهایی که گم میشوند
گروه شهرستانها: کاشمر شهر 28 سردار و یک هزار شهید هشت سال دفاع مقدس، شهری که سردارانش از جمله علیرضا عاصمی و بسیاری دیگر در هشت سال جنگ تحمیلی داشتهاند اما با گذشت سالها، بسیاری از میدانها و خیابانهای دومین شهر زیارتی خراسان رضوی با تصاویر، نمادهای دفاع مقدس و تندیسهای شهدا و سرداران جنگ غریبه هستند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، کاشمر شهر 28 سردار و یک هزار شهید هشت سال دفاع مقدس است، شهری که سردارانش از جمله علیرضا عاصمی و بسیاری دیگر در عرصههای مختلف جنگ نقش بسیار تعیین کنندهای داشتهاند اما با گذشت سالها از هشت سال دفاع مقدس بسیاری از میدانها و خیابانهای این شهر با تصاویر، نمادهای دفاع مقدس، تندیسهای شهدا و سرداران جنگ غریبه هستند.
در ورودیهای شهر جز دو تصویر رنگ و رو رفته و یا تزئین با پوکههایی که از همان زمان جنگ دستنخورده باقی مانده، نماد دیگری از شهدا در ورودهای شهر به چشم نمیخورد. البته ناگفته نماند که از سال گذشته در ورودی دیگر این شهر از سمت مشهد مقدس که میدان شهیدان عاصمی احداث شد، عکسهای کوچکی هم از این شهیدان نصب شده است.
در واقع باید گفت آنچه امروز در کاشمر محسوس است، جای خالی تندیس شهدا و نمادهایی از ایثار و مقاومت در میدانهای شهر هست که در میان سایر کارهای مسئولان گم شده است.
شرمنده خانواده شهدا هستم
در همین خصوص، مجید خدامی، مسئول بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس شهرستان کاشمر در گفتوگو با ایکنا با اشاره به اینکه یک سال و نیم از فعالیت فرهنگسرای دفاع مقدس که به صورت خودجوش و مردمی در راستای زنده نگه داشتن یاد و نام شهدا راهاندازی شده، میگذرد، افزود: در استان خراسان رضوی بعد از نیشابور فقط کاشمر چنین فرهنگسرایی دارد.
مسئول بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس شهرستان کاشمر، با اظهار تأسف از اینکه برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در این شهر تاکنون اقدامات چشمگیر و قابل توجهی انجام نشده است، گفت: فرهنگسرای حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس بدون حتی یک ریال اعتبار راهاندازی شده است.
وی با اعلام اینکه متأسفانه تاکنون حمایت خاصی از سوی مسئولان و حتی متولیان امر نشدهایم، بیان کرد: شهدا نماد فرهنگی نظام هستند که کمتر به آنها توجه میشود.
مسئول بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس شهرستان کاشمر به ضرورت حفظ فرهنگ دفاع مقدس و ایثار و شهادت تأکید و عنوان کرد: اگر فرهنگ شهدا و دفاع مقدس را مرور کنیم، میبینیم که با وجود امکانات و اعتبارات بسیار کم در گذشته اما مشکلات بسیار کمتری روبرو بودهایم.
مسئول بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس کاشمر با اعلام اینکه به دلیل نبود بودجه و اعتبار لازم نمیتوانیم طرحهای خود را در راستای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت اجرایی کنیم، افزود: موضوعات فرهنگی نیازمند اعتبار است که در شهرستان کاشمر از آن محروم هستیم.
وی با بیان اینکه متأسفانه نمادهای فرهنگ دفاع مقدس و شهدا در شهر دیده نمیشود، ابراز کرد: در این شهر حتی نمادهای اسلامی ناب نیز کمتر به چشم میآید؛ جای تاسف است که در دومین شهر مذهبی استان، نمادهایی از ایثار و شهادت دیده نمیشود.
وی در ادامه بیان کرد: دو تلویزیون شهری وجود دارد که امیدواریم مجوزهای پخش عکس سرداران شهید به همراه یک جمله کوچک از آنها داده شود.
خدامی با اشاره به اینکه اگر مظاهر شهید و شهادت حذف شود، راه را گم میکنیم، در خصوص وضعیت نقاشیهای دیواری گفت: تاکنون چندین طرح مربوط به دفاع مقدس و شهدا به شهرداری دادهایم که گم کردهاند و مجدد باید تهیه و ارسال شود.
وی با بیان اینکه برخی نقاشیهای دیواری زیبنده نیست، عنوان کرد: تنها یکی از طرحهایی که به شهرداری دادهایم، شروع به نقاشی بر روی دیواری کردهاند که همان هم به خاطر نارضایتی صاحبخانه نیمهکاره مانده است.
خدامی همچنین ایجاد نمایشگاه دائمی ایثار و شهادت را در کاشمر ضروری دانست و گفت: میشود در مکانهای مختلف نسبت به پخش فیلمهایی از شهدا و دفاع مقدس اقدام کرد.
وی با اظهار تاسف از اینکه هیچکدام از مسئولان حاضر نبودند روشنایی مورد نیاز را برای تابلویی که به معرفی سرداران پرداخته و در ورودی شهر نصب شده را تأمین کنند، گفت: سرانجام با هزینه شخصی خود و چند نفر از رزمندگان این کار را انجام دادیم.
تصاویر موجود زیبنده شهدا نیست
موضوعی که امروز بیشتر از هر چیز برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت باید به آن پرداخت، نصب تندیس شهدا در میدانهای شهر است؛ در شهر کاشمر فضاهای بسیار مناسبی برای جانمایی و نصب المانها و تندیسهای شهدا وجود دارد.
در همین خصوص محمد صادقی، نایب رئیس شورای شهر کاشمر با اظهار تأسف از اینکه نمادهای شهید و شهادت در این شهر کمتر به چشم میخورد، گفت: متأسفانه یکی از ارگانهایی که باید بیشتر از همه دغدغه داشته باشد، سپاه است که در این خصوص هیچگونه توجهی ندارد.
صادقی با اشاره به اینکه دیوارهایی در سطح شهر هستند که میشود برای تصاویر شهدا مورد استفاده قرار گیرد، اظهار کرد: یکی از این دیوارهای بسیار مناسب مربوط به سپاه در بلوار سید مرتضی است که اجازه چنین کاری را نمیدهند، در صورتی که هر هفته چندین هزار نفر از جلوی این دیوار عبور میکنند.
وی با اعلام اینکه شورا و شهرداری میتوانند در مکانهای مناسب از المانهای شهدا و دفاع مقدس استفاده کنند، بیان کرد: همان تصاویری هم که از شهدا در سطح شهر وجود دارد، مناسب نیستند لذا در تلاش هستیم تا این تابلوها را جمعآوری کرده و مجدد با نماد زیباتر و شکیلتری نصب کنیم.
رئیس شورای شهر کاشمر با اشاره به اینکه خانواده شهدا با وجود اینکه عزیزان خود را از دست دادهاند اما برای زنده نگه داشتن راهشان هنوز هم حاضر هستند هزینههای لازم را انجام دهند، گفت: اگر تلاشهای مسئولان بازخوردهای لازم را داشته باشد، خانواده شهدا رغبت بیشتری به همکاری خواهند داشت و حتی در پرداخت هزینهها نیز پای کار خواهند بود.
وی با تأکید بر اینکه باید نسبت به جمعآوری و چاپ خاطرات خانواده شهدا اقدام شود، افزود: خود من بالغ بر 500 صفحه از خاطرات شهدا را جمعآوری کردهام اما برای چاپ نیازمند حمایت هستیم.
صادقی با بیان اینکه دو سال از گردآوری این کتاب میگذرد اما نتوانستهام تاکنون آن را به چاپ برسانم، عنوان کرد: برخی از شهدا خاطراتی داشتهاند که ضروری است به اطلاع جوانان رسانده شود.
وی با اشاره به اینکه برای تهیه و نصب تندیسهای شهدا باید برنامهای خاص وجود داشته باشد، اظهار کرد: برای ساخت تندیسها نیازمند تأمین اعتبار هستیم.
شهرداری متولی نگهداری تمثال و تصاویر شهدا
شهر کاشمر که از آن به عنوان دومین شهر زیارتی استان نام برده میشود، همه ساله پذیرای سه و نیم میلیون زائر و گردشگر است؛ در این میان آنچه وظیفه بنیاد شهید و امور ایثارگران هست، معرفی شهدا به گردشگران داخلی و یا بعضاً خارجی است که متأسفانه اقدامات خوبی در این زمینه انجام نشده است.
در همین خصوص محمدرضا وکیلی، رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران کاشمر با بیان اینکه هرچند تاکنون اقداماتی در خصوص نصب المانها و تصاویر شهدا در سطح شهر صورت گرفته اما هنوز هم جای کار بسیار دارد، افزود: در جلسه اخیر کمیسیون فرهنگی شورای شهر، مقرر شد نسبت به نصب نمادهای فرهنگی و نامگذاری معابر به نام شهدا اقداماتی صورت گیرد.
وکیلی با اشاره به اینکه در این جلسه در خصوص فرهنگ ایثار و شهادت مصوباتی داشتهایم که به زودی اقدامات خوبی انجام خواهد گرفت، گفت: همچنین نسبت به تعویض تصاویر شهدا بودجه مورد نیاز تأمین شده است.
این مقام مسئول با اعلام اینکه مقرر شده تمامی تصاویر شهدا بر روی کاشی چاپ و جایگزین بنرهای فعلی شود، اظهار کرد: بسیاری از تصاویر فعلی کیفیت خود را از دست داده و باید تعویض شوند.
وی با بیان اینکه تلاش میکنیم تا پایان سال تمامی تصاویر شهدا که اکنون بر روی بنر است با کاشی تعویض شوند، بیان کرد: اعتبار مورد نیاز با کمک نهادهای فرهنگی برای این اقدام تأمین شده است.
رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران کاشمر با اعلام اینکه بر اساس قانون نگهداری تمامی تمثال و تصاویر شهدا برعهده شهرداری است، گفت: مقرر شده شهرداری تصاویر شهدا را تعویض کند.
وی با اشاره به اینکه هرچند تاکنون در خصوص معرفی شهدا به جامعه اقداماتی انجام شده اما هنوز هم فاصله بسیاری تا حد مطلوب داریم، افزود: بر اساس مصوبه کمیسیون فرهنگی تمثال سرداران شهید به همراه وصیتنامه در بلوار سید مرتضی که محل رفت و آمد بسیاری از زائران است، نصب خواهد شد.
وکیلی با تأکید بر اینکه کار در خصوص معرفی شهدا تنها بر عهده یک اداره و نهاد نیست و همه باید تلاش کنند، گفت: اگر خود را مدیون خون شهدا میدانیم، باید در عمل ثابت کنیم؛ اگر فرهنگ ایثار و شهادت نهادینه شود نفع آن به تمامی جامعه خواهد رسید.
نمادها جزئی از فرهنگ هر جامعه
جامعه ما هشت سال درگیر دفاع مقدس بوده و هشت سال سختی ناشی از جنگ تحمیلی را تحمل کرده است لذا طبیعی است که باید نمادهایی به این موضوع اختصاص داشته باشد چرا که نماد، جایگزین یک واقعیت به حساب میآید و به عنوان نمونه وقتی فرزندی از پدرش میپرسد که مفهوم فلان نماد در فلان میدان چیست و پدر برایش توضیح میدهد، در واقع انتقال ارزشها و فرهنگها اتفاق افتاده است.
در همین خصوص حسین نژاد، دکترای مردمشناسی با بیان اینکه نمادها جزئی از فرهنگ ما هستند، افزود: نمادها جزئی از فرهنگ هستند و اگر نمادی که بیانگر یک واقعه و حادثه است وجود نداشته باشد و یا کمرنگ شود، موجب فراموشی آن بخش از فرهنگ میشود.
وی با اشاره به اینکه هر کشور برای خود ملاکهایی برای هویت فرهنگی دارد، ابراز کرد: یکی از هویتهای فرهنگی جامعه ما، جنگ تحمیلی است و حالا اگر نمادهای این دوران، ناخواسته کمرنگ شوند و از بین بروند، اتفاقات هشت سالی که بهترین وقت انقلاب و مردم ما را به خود مشغول کرد و نیز آن دلاوریها، قهرمانیها و شگفتی آفرینیهایی که مردم از خود بروز دادند، محو میشود.
این استاد دانشگاه ادامه داد: بهرغم اینکه جنگهای جهانی هر کدام چهار سال بوده است اما هنوز در کشورهای درگیر این جنگ میبینیم که فیلمهای آن زمان را نشان میدهند در صورتی که جنگ تحمیلی علیه ایران، واقعا بیسابقه بوده است؛ لذا ضرورت دارد که نمادهای این دوران در جامعه وجود داشته باشد.
وی گفت: فراموشی جنگ، فراموشی ارزشهایی مثل ایثار، از خود گذشتگی، کمک به همنوع و… است به ویژه آنکه ارزشهایی در جنگ وجود داشت که ارزشهای مورد نیاز نسل جوان امروز است.
حسیننژاد عنوان کرد: هرچه تصاویر شهدا و نمادهای دفاع مقدس بیشتر در جلوی چشمها باشد یاد و خاطره آنها هم هست و باعث معرفی غیرمستقیم آنها میشود، ضمن اینکه کتابها، مجلات و نشریات هم مکمل این موضوع هستند اما این نمادها جنبه عینی دارند و کودکی میتواند سؤال کند که این شکل و این مجسمه چیست اما او نمیتواند بپرسد که منظور این عبارت در فلان مجله و روزنامه چیست.
وی افزود: بهرغم اینکه کاشمر شهر کوچکی بوده و فاصله زیادی تا جبهههای جنگ داشته و شهدای زیادی را تقدیم کرده به همین خاطر لازم است در ورودیها و سطح شهر نمادهایی در این زمینه وجود داشته باشد.
جواد افتخاری
