A cewar Al Jazeera, Musulmai sun fi rabin al'ummar Najeriya, duk da haka a bayyane suke ba sa cikin manyan mukamai kuma suna rayuwa cikin talauci, musamman a arewacin ƙasar.

Wannan ya haifar da ƙaruwar ƙungiyoyi masu makamai kamar Boko Haram.

Musulunci ya isa arewacin Najeriya a ƙarni na 10, yayin da Kiristanci ya isa tare da mamayar Birtaniya a ƙarni na 20 kuma ya ta'allaka ne a kudu.

Tarihin ƙasar ya kasance cike da rikice-rikicen addini, ko da kuwa bambancin yanki ne, haɗin gwiwa da ƙasashen waje ko kuma adawa da mulkin mallaka. Duk da haka, ƙaruwar ƙungiyoyi masu makamai kamar Boko Haram da sauransu a farkon ƙarni na 21 ya tilasta wa kowa ya zauna tare saboda tsoron tashin hankali.

Mohammed Garba, ɗan majalisar dokoki daga jihar Kano, ya ce: "Harin da waɗannan ƙungiyoyi ke kai wa mutane ba bisa addini ba ne, sabanin abin da Amurkawa ke ikirari. Akwai Kiristoci da ke kashe Musulmai a yankunan tsakiya da arewacin ƙasar. A cewar Garba, lokacin da aka sace 'yan matan makarantar Chibok a jihar Borno, yawancinsu Musulmai ne, kuma ya jaddada cewa tashe-tashen hankula a Najeriya ba su takaita ga mabiya kowace addini ba.

Rashin aikin yi da talauci
Musulmai da Kiristoci ne ke riƙe da shugabancin ƙasa ta hanyar zaɓe, kuma mutumin da ya fi kowa kuɗi a ƙasar, kuma a duk Afirka, Ali Kudangote (Aliko Dangote), Musulmi ne da aka haifa a arewacin birnin Kano.

Duk da haka, mafi yawan Musulmin Najeriya matalauta da marasa aikin yi suma suna zaune a arewa saboda rashin jituwa kan tsarin ilimin ƙasar.

Sheikh Ibrahim Al-Muqri, limamin masallacin Abuja, ya ce: Musulmai a zahiri su ne mafi yawan jama'a a Najeriya, amma ba su da tasiri da wakilci mafi ƙaranci a ɓangarorin gwamnati da masu zaman kansu kuma har yanzu ba za su iya kasancewa tare da Kiristoci a cikin al'umma ba.

A ƙarni na 15, an san Sokoto da Babban birnin Masarautar Sakkwato, masarautar Musulunci ta farko a Yammacin Afirka, wadda ta yaɗa tunanin Sufi ta hanyar tsarin Qadiriyya. A gefe guda kuma, Kano ita ce cibiyar tsarin Tijaniyya a Najeriya.

Da yake ƙoƙarin bayyana tushen rikicin, Muhammad Senussi II, Sarkin Kano, ya ce: "Yana da sauƙi a ce arewa matalauta ce kuma Musulmai talakawa ne saboda an mayar da su saniyar ware, don haka dole ne su yi fafutukar kwato haƙƙinsu. Don haka, Musulunci ya zama kayan aiki don tabbatar da tashin hankali, alhali kuwa waɗannan matsalolin suna da alaƙa da tabarbarewar tattalin arziki, rashin ci gaba da rashin ayyukan yi.

Matasa a arewa ana ɗaukarsu a matsayin marasa ilimi saboda tsarin ilimin Najeriya ya amince da manhajar mulkin mallaka ta Birtaniya ne kawai, wanda babban ɓangare na al'ummar Musulmi suka ƙi. Da farko suna bin harshen gida sannan kuma Larabci a matsayin harshen Alƙur'ani. Daga wannan ƙa'ida ne Boko Haram ta fito, ƙungiya wacce sunanta ke nuna ƙin ilimin Yammacin duniya da duk abin da ke da alaƙa da shi.

Yayin da gwamnati ta dogara ga malaman addini don yaƙi da tsattsauran ra'ayi, Musulmai sun dogara ga gwamnati don ƙirƙirar rayuwa tare tsakanin dukkan 'yan ƙasa. Sun yi imani cewa talauci, ba akida ba, shine babbar matsalar, kuma rashin aikin yi yana haifar da yanke ƙauna kawai.

Kasancewa tare a Najeriya ba wai kawai alama ce ta alama ba, musamman tunda Musulmai suna daidai da adadi kuma wataƙila ma sun fi Kiristoci yawa.


4357413