Тақлиди кур-курона мамнуъ!

Қуръони Карим яке аз кутуби осмонӣ аст, ки мухотабони худро ба шиддат ва бо такрори зиёд, аз ҳаргуна тақлиди кур-курона манъ кардааст. Ин рӯйкарди Қуръон, даричаҳое аз рушд ва шукуфоиро дар пеши рӯи мусулмонон гушӯдааст.

Теҳрон (ИКНА) дар миёни ҷавомеи қадимӣ, тақлид аз оини падарон ва ниёгон, яке аз вижагиҳои аслӣ шинохта мешавад. Ин улгуи зеҳнӣ боис мешавад, ки тақлидҳои мухаррибе, ки дар даврони ҷадид ва дар миёни ҷавомеи пешрафта вуҷуд дорад, нодида гирифта шавад.

Аммо воқеият ин аст, ки ҳаргуна тақлиди кур-курона, ду натиҷаи бад ба думбол дорад; Аввалан боиси пӯшида мондани ҳақоиқе аз зиндагии башар мешавад ва сониян ҳаргуна масири рушд ва тағйир дар инҳирофотро масдуд мекунад.

Яке аз намунаҳои бисёр зиёде, ки дар оёти Қуръон ба нафйи тақлид пардохта, чунин аст: وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ; “Ва ҳангоме, ки ба онҳо гуфташавад аз ончи Худо нозил кардааст пайравӣ кунед, ми‏гӯянд: балки мо аз ончи падарони худро бар он ёфтем пайравӣ менамоем, оё на ин аст, ки падарони онҳо чизе наме‏фаҳмиданд ва ҳидоят наёфтанд?!” (Бақара, 170).

Носир Макорими Шерозӣ, дар тафсири Намуна менависад: Қуръон билофосила ин мантиқи хурофӣ ва тақлиди кур-курона аз ниёгонро бо ин иборати кӯтоҳ ва расо маҳкум мекунад: “Оё на ин аст, ки падарони онҳо чизе намефаҳмиданд ва ҳидоят наёфтанд?!” яъне агар ниёгони онҳо донишмандони соҳибназар ва афроди ҳидоят ёфтае буданд, ҷои ин буд, ки аз онҳо табаият шавад, аммо пешиниёни онҳо на худ огоҳ буданд, на раҳбар ва ҳидояткунандаи огоҳ доштанд, ва медонем тақлиде, ки халқро бар бод медиҳад, ҳамин тақлиди нодон аз нодон аст.

Нуктаҳои бисёре метавон аз ин оят бардошт кард, ки бархе аз онҳо дар тафсири Нур баён шудааст. Мӯҳсини Қироатӣ дар ин тафсир менависад: Ояти қабл ба мо ҳушдор дод, ки аз пайравии гомҳо ва фармонҳои шайтон, дӯрӣ кунем. Ин оят яке аз масодиқи роҳи шайтонро, ки тақлиди кур-куронааст, баён мекунад.

Пайравӣ ва итоати ақлонӣ монее надорад, мавриди интиқоди Қуръон, тақлид аз касоне аст, ки на худ дорои тааққул будаанд ва на ҳидояти Анбиёро пазируфтаанд. Ҳидояти илоҳӣ, дар ҳар аср ва замоне вуҷуд дорад. Аз инки Қуръон мефармояд: Ниёгони онон ҳидоят пазир набуданд, истифода мешавад, ки ҳидояти илоҳӣ дар ҳар замоне буда, вале онҳо намепазируфтанд.

Паёмҳои оят дар тафсири Нур

 1- Иртиҷоъ ва ақибгард, мамнуъ аст. Пайравӣ аз суннат ва роҳи ниёгон, агар ҳамроҳ бо истидлол ва тааққул набошад, қобили пазириш намебошад. أَلْفَيْنا عَلَيْهِ آباءَنا

 2- Таассуботи нажодӣ ва қабилаӣ, аз заминаҳои напазируфтани ҳақ аст. بَلْ نَتَّبِعُ ... آباءَنا

 3- Одоб ва ақоиди ниёгон, дар ояндагон асаргузор аст. ما أَلْفَيْنا عَلَيْهِ آباءَنا