Ба гузориши икно, ба нақл аз «Ал-Мадо», ин филми мустанад ба баррасии паҳлуҳои фарҳангӣ ва таърихии робитаи миёни забонҳои курдӣ ва арабӣ ва таъсири Қуръон бар ҷомеаи курд мепардозад. Ин лоиҳа дар чаҳорчӯби барномаи миллии ҳимоят аз истеҳсоли филм, барои пуштибонӣ аз синамо аз кумакпулии давлатӣ бархӯрдор шудааст.

Ғанӣ дар бораи ин филм мегӯяд: «Ин филм ба забони арабӣ ҳамчун як забони миллӣ ё сиёсӣ намепардозад, балки онро ба унвони забони Қуръон мавриди таваҷҷуҳ қарор медиҳад ва нишон медиҳад, ки чӣ гуна ин забон дар тӯли қарнҳо ба бахши ҷудоинопазири зиндагии фарҳангӣ ва динии бахши бузурге аз ҷомеаи Курдистони Ироқ табдил ёфтааст; дар ҳоле ки курдҳо забон, ҳувият ва суннатҳои худро ҳифз кардаанд. Ин ҳамзистии фарҳангӣ маро ба худ ҷалб кард».

Ӯ афзуд: «Ироқ ҳамеша сарзамини гуногунрангӣ будааст ва ман бар ин боварам, ки синамо бояд ин гуногунрангиро сабт ва ҳуҷҷатгузорӣ кунад, на ин ки танҳо ҷангҳо ва даргириҳоро ривоят намояд. Ба назари ман, як филми мустанади воқеӣ ҷавобҳои омода пешниҳод намекунад, балки саволҳо матраҳ мекунад ва барои бинанда фазои андешаронӣ фароҳам меорад. Ин ҳамон чизест, ки ман дар ин лоиҳа барои он талош мекунам».

Ҳайдар Ғанӣ устоди донишгоҳ, коргардон ва наворбардори синамо ва телевизион аст. Ӯ ҳамчунин дар заминаи тарроҳии рӯшноӣ ва истеҳсоли маҳсулоти расонаӣ тахассус дорад. Вай беш аз 20 сол собиқаи касбӣ дар истеҳсоли филм ва филмҳои мустанад дар расонаҳои визуалӣ дорад. Ӯ дорои дараҷаи доктори синамо аз Донишгоҳи Бағдод буда, бо шабакаҳои моҳворавии ироқӣ, арабӣ ва байналмилалӣ ҳамкорӣ кардааст. Аз маъруфтарин филмҳои ӯ метавон ба «Оромиши як макон», «Тасхиршуда» ва «Хона» ишора кард.

Ин коргардони ироқӣ дар посух ба ин савол, ки чӣ чиз ӯро ба сенарияи филм, навиштаи Мустафо Ҳасан, сенариянавис, ҷалб кардааст, гуфт:

«Фаҳмидам, ки ин идея танҳо бар асоси маълумот нест, балки бар унсури инсонӣ устувор аст. Сенария бо қаҳрамонҳо ба унвони интиқолдиҳандагони хотира муносибат мекунад, на танҳо ҳамчун манбаи маълумот. Ин нукта барои ман ҳамчун коргардон бисёр муҳим аст. Чизи дигаре, ки маро ҷалб кард, ин буд, ки сенария аз суханрониҳои мустақим парҳез мекунад ва ба тасвирҳо иҷоза медиҳад, ки худашон сухан бигӯянд. Барои ман, синамои мустанад як суханронии ба навор гирифташуда нест, балки забони визуалӣ бо ритм ва сифати шоиронаи хоси худ аст».

Ӯ афзуд, ки ин сенария ба ӯ фазои кофӣ додааст, то дидгоҳи коргардонии худро, ки бар тасвир, садо, хомӯшӣ, муҳити табиӣ ва ҷузъиёти зиндагии рӯзмарра такя мекунад, густариш диҳад.

Ҳайдар Ғанӣ гуфт: «Дар ин филм фурсатеро барои сохтани як ҷаҳони комили визуалӣ пайдо кардам, ки аз шаҳрҳои курднишин ва таърихи онҳо оғоз мешавад, аз муассисаҳои таълимӣ ва динӣ мегузарад ва ба хонаҳо, бозорҳо ва гуфтугӯҳои одии инсонӣ мерасад; ба тавре ки бинанда эҳсос мекунад, ки худаш ин таҷрибаро зиндагӣ мекунад, на ин ки танҳо дар бораи он мешунавад».

Ӯ идома дод: «Барои ман, муваффақияти ҳар филми мустанад аз сенарияе оғоз мешавад, ки ба ақл ва зеҳни бинанда эҳтиром мегузорад. Ман ин хусусиятро дар ин сенария пайдо кардам».

Ин коргардони ироқӣ дар бораи таъмини маблағ барои истеҳсоли филм гуфт: «Кумитаи ташаббуси пуштибонӣ аз синамо, ки дар ҳимояти ин филм саҳм доштааст, гоми муҳиме дар бозгардондани эътимод ба нафси истеҳсоли филм дар Ироқ мебошад. Дарёфти пуштибонии онҳо ба ин лоиҳа фурсати воқеӣ барои амалӣ кардани идеяаш дод. Бо вуҷуди ин, ман бар ин бовар нестам, ки чунин пуштибонӣ бояд ҷойгузини як низоми фарогири маблағгузории филм шавад».

Ғанӣ дар бораи мушкилоти сохтани чунин филме, бахусус азбаски мавзӯи он бо забон иртибот дорад, таъкид кард: «Албатта, чолишҳои қобили таваҷҷуҳе вуҷуд доранд, зеро сухан гуфтан дар бораи забон бо сухан гуфтан дар бораи як макон ё рӯйдоди таърихӣ фарқ мекунад. Забон мафҳуме ноаён аст, дар ҳоле ки синамо ба тасвир такя мекунад ва мушкили асосӣ маҳз дар ҳамин ҷо нуҳуфтааст».

4368782