
Sa pagsasalita doon sa Yeni Safak araw-araw (na pahayag) tungkol sa kanilang nakakatakot na pagsubok, ang mga ina ng Uyghur na takas ay nagbigay ng detalyado sa kanilang mga paghihirap na hinarap sa kanilang sariling bayan at ang mahirap na mapagpipilian na dapat nilang gawin upang makatakas lamang.
Ang ina ng tatlong Dilnur Enver ay naghanap ng kanlungan sa Turkey kasama ang kanyang limang-taong-gulang na anak na si Tenzile, pagkatapos na mapilitan na abandunahin ang dalawa sa kanyang mga anak sa Tsina.
Ang kanyang mga magulang ay binihag ng gobyerno ng Insik at si Dilnur ay nawalan ng ugnayan sa kanila.
Ang kanyang apat na taong gulang na anak na lalaki na si Ihsan at pitong taong gulang na anak na babae na si Nezire ay nanatili sa Kashgar at si Dilnur hindi maaari na makipag-ugnayan sa kanila.
"Kung bumalik ako sa aking bansa, alam kong kaagad akong ipapadala sa kampo. Para sa akin, ang pagpipiliang ito ay mas masahol pa sa kamatayan," sinabi ni Dilnur.
Sinabi ni Dilnur na ang lahat ng mga miyembro ng kanyang pamilya ay nagbabala sa kanya laban sa pakikipag-ugnay sa kanila dahil ang gobyerno ng Insik ay nag-tap ng mga tawag sa Uyghur na mga Muslim sa Xinjiang, napinilitan siya na putolin ang lahat na ugnayan sa kanyang sariling bayan.
Matapos manganak sa kanyang ikatlong sanggol, si Rabia Gul ay tumanggap ng pitong taon na sentensiya na mabilanngo at kinailangang palakihin ang hindi nakarehistrong bata sa loob ng apat na taon sa lihim mula sa mga institusyon ng gobyerno dahil sa patakaran ng dalawang anak ng Tsina.
"Kung hindi ako tumakas patungo sa Turkey, ipinapadala ako sa sentro ng pagpaparusa na tinatawag nilang 'kampo,'" sinabi ni Rabia Gul.
"Marami sa aking mga kamag-anak ang nanatili sa mga kampo na ito. May sentro ng pagpaparusa na nagsisimula sa panggagahasa sa lalong madaling dumating ka doon."
Ang batang babaeng ni Gul ay kasalukuyang inalagaan ng mga kamag-anak nang maingat.
Itinatag sa ilalim ng pagkukunwari ng "pampulitika na muling pag-aaral" para sa populasyon ng Muslim sa China, ang Beijing ay nagpatibay ng pagtatayo ng mga kampo ng detensyon sa nakalipas na tatlong buwan, pinalawak ang mga ito sa pamamagitan ng karagdagang 700,000 metro kuwadrado, ayon sa satellite imagery.
Ang mga kampo ng mga Muslim sa China ay nakakuha ng mabigat na pagpuna mula sa pandaigdigan na komunidad habang ang Beijing ay patuloy na tinanggihan ang kanilang pag-iral at paulit-ulit na tinanggihan ang mga paratang ng mga pang-aabuso laban sa Uighur minorya ng bansa sa loob ng maraming taon, sa halip tinatawag nila na "bokasyonal na mga kampo".
Ang rehiyon ng Xinjiang ay tahanan ng humigit kumulang 10 milyong mga Uighur. Ang grupong Turkong Muslim na bumubuo sa halos 45 porsiyento ng populasyon ng Xinjiang, ay matagal nang inakusahan ang mga awtoridad ng China sa diskriminasyon sa kultura, relihiyon at pang-ekonomiya.