Naghahanap ng Pandaigdigang Katarungan para sa mga Muslim na Rohingya
Ang paggalang sa kalayaang pagpapahayag at pagpupulong ay tumanggi din nang husto sa panahon ng taon habang pinalakas ng mga awtoridad ang kanilang paggamit ng manlupig na mga batas sa kriminal.
"Ang kabiguan ng Myanmar na hawakan nito pananagutan ng militar para sa mga kalupitan laban sa Rohingya ay sa wakas ay umikot ang mga gulong ng pandaigdigang hustisya," sinabi ni Phil Robertson, pangalawang direktor ng Asya ng Pagbantay ng Pantaong Karapatan." Sinusuri ng dalawang pandaigdigang korte ngayon kung nakagawa ng pagpatay ng lahi ang Myanmar at kung sino ang dapat na kusahan para sa mga krimen laban sa sangkatauhan laban sa Rohingya."
Sa 652-pahina ng Ulat ng Mundo [World Report] 2020, ika-30 na edisyon nito, sinusuri ng Pagbantay ng Pantaong mga Karapatan [Human Rights Watch] ang mga ginagawa sa karapatang pantao sa halos 100 na mga bansa. Sa kanyang pambungad na sanaysay, sinabi ng Ehekutibo na Direktor Kenneth Roth na ang pamahalaang Tsino, na nakasalalay sa panunupil upang manatili sa kapangyarihan, ay isinasagawa ang pinaka matinding pag-atake sa pandaigdigang sistema ng karapatang pantao sa mga dekada. Napag-alaman niya na ang mga hakbang ng Beijing ay parehong naghihikayat at nakakuha ng suporta mula sa mga autokratikong populasyon sa buong mundo, habang ginagamit ng mga awtoridad ng Tsino ang kanilang pang-ekonomiyang pag-iwas upang maiwasan ang kritisismo mula sa ibang mga pamahalaan. Napilitang pigilan ang pag-atake na ito, na nagbabanta sa mga dekada ng pag-unlad sa mga karapatang pantao at ating hinaharap.
Ang Myanmar ay lumitaw sa harap ng Pandaigdigang Korte ng Katarungan [International Court of Justice] (ICJ) noong Disyembre 10-12 upang tumugon sa isang reklamo na inihain ng Gambia dahil sa umano’y paglabag sa Panpatay ng Lahi na Kapulungan [Genocide Convention]. Ang de facto na pinuno ng Myanmar na si Aung San Suu Kyi ay tinanggihan ang paratang ng pagpatay ng lahi, na inaangkin na walang nilikha na kampanya ng pag-uusig sa kabila ng maraming katibayan ng mga kalupitan ng militar laban sa Rohingya.
Noong Nobyembre, pinahintulutan ng Pandaigdigang Korte ng Kriminal [International Criminal Court] (ICC) binigyang kapangyarihan ang tagausig ng ICC na siyasatin ang mga umano’y mga krimen laban sa sangkatauhan, katulad ng pagpapatapon, iba pang mga hindi makatao na mga kilos, at pag-uusig laban sa Rohingya sa Myanmar mula Oktubre 2016. Kinumpirma na ng korte ang nasasakupan nito sa krimen ng pagpapatapon at iba pang kaugnay na mga krimen, na pinasiyahan nito ay nakumpleto sa Bangladesh, isang partido ng estado ng ICC.
Halos isang milyong Rohingya ang naninirahan sa mga kampo sa Bangladesh matapos na tumakas sa kampanya ng etnikong paglilinis ng militar ng Myanmar na nagsimula noong Agosto 2017. Ang tinatayang 600,000 na Rohingya na natitira sa Myanmar ay naninirahan sa kakila-kilabot na mga kondisyon, sumailalim sa pag-uusig, karahasan, matinding paghihigpit sa kilusan at pag-agaw. ng pangangalaga ng pagkain at kalusugan mula sa pamahalaan.
Ang armadong paglalaban sa pagitan ng mga militar at mga pangkat na etniko ng Myanmar ay tumindi noong 2019 sa Shan, Kachin at Rakhine na mga Estado. Sa Estado ng Rakhine, inutusan ng gobyerno ang isang pagtigil ng internet, na nagsimula noong Hunyo 21 at kasama ang apat na mga bayan na naapektuhan ng pinalakas na pakikipaglaban sa pagitan ng militar at ng etnikong armadong Rakhine, ang Sundalong Arakan. Ang mga sibilyan sa pinaglalabanan na mga lugar ay lalong nasa panganib sa pamamagitan ng malubhang mga pagbara sa tulong, walang pinipili na mga pag-atake ng artilerya, at sapilitang pag-alis.
Ang Nagkakaisang mga Bansa na sinuportahan na Misyon ng Pagsusuri ng Katibayan ay natapos ang gawain nito noong Setyembre, na ibigay ang katibayan ng malubhang mga krimen ng militar ng Myanmar laban sa mga minoryang Rohingya, Kachin, Shan at Karen sa bagong pagpapatakbo ng Independent Investigative Mechanism for Myanmar (IIMM), sa patuloy ng pagtitipon ng katibayan.
Ang kalayaan sa pagpapahayag at ang media ay nanatiling nasa panganib sa Myanmar noong 2019. Noong Mayo, ang mga mamamahayag ng Reuters na sina Wa Lone at Kyaw Soe Oo ay pinalaya mula sa bilangguan sa isang amnestiya sa pampanguluhan matapos ng paglilingkod ng higit sa 700 na mga araw sa wala pa ang paglilitis at pagkabilanggo. Gayunpaman, higit sa 250 na mga tao ang humarap ng kriminal na mga kaso sa 2019 sa ilalim ng iba't ibang mga batas na naghihigpit sa kalayaan ng pagpapahayag. Ang mga nagpoprotesta ay madalas na pinupunterya sa ilalim ng Mapayapang Pagtitipon at Mapayapang Proseso ng Batas, na nangangailangan ng paunang pag-apruba para sa isang kaganapan.
Ang mga magsasaka sa buong bansa ay humaharp din sa mga paghihirap sa mga batas sa pagsusupil sa karapatan. Noong Marso, dumating ang epekto ng Bakante, Binungkal at Berhing mga Lupa na Pangangasiwa na Batas, na hinihiling ang sinumang sumakop sa lupain na inuri bilang "bakante, binungkal o birhen" na mag-aplay para sa mga pahintulot, na may mga termino sa pagkabilanggo para sa kabiguang hindi sumunod.
"Ipinangako ni Aung San Suu Kyi at ng kanyang Pambansang Liga para sa Demokrasya na pamahalaan na nangako na ibagsak ang panunupil na mga batas na isinagawa sa panahon ng pamahalaang militar," sinabi ni Robertson. "Sa halip, ginagamit nila ang mga batas na iyon upang salakayin ang kanilang mga kritiko at naghain sila pa ng bagong panunupil na panukalang batas."
