Ang Pagsasalin ng Qur’an ay Unang Nangangahulugan na Mabasa ng mga Hindi-Muslim
"Ang mahalagang bagay tungkol sa Qur’an sa Arabiko ay iyon may malakas na epekto doon sa mambabasa. Ang anumang pagsasalin na hindi maaaring nagawa sa ganito ay nabigo sa isang pangunahing paraan,” sinabi niya sa IQNA sa isang pakikipanayam.
Ang sumusunod ay ang paksa ng pakikipanayam:
IQNA: Maaari mo bang sabihin sa amin ang tungkol sa iyong sarili at ang iyong propesyonal na karanasan?
Abdel Haleem: (Ako) si Muhammad Abdel Haleem, Propesor ng Islamikong mga Pag-aaral sa Unibersidad ng SOAS, London. (Ako ay) ipinanganak sa Egypt, ngunit nagtuturo sa mga unibersidad ng Ingles sa loob ng maraming mga dekada.
IQNA: Ikaw ay isang magsasaulo ng Qur’an. Ano ang naging nakapagbigay-sigla sa iyo upang malaman ang Banal na Aklat nang buong puso?
Abdel Haleem: Nagmula ako sa isang pamilya na kung saan ang ama at lolo ay nakapag-aral sa Al-Azhar at ang unang kinakailangan para dito ay ang pagsaulo sa Qur’an.
IQNA: Ikaw ay tagasalin ng Qur’an sa Ingles. Ano ang nag-udyok sa iyo na isalin ang Qur’an?
Abdel Haleem: Natagpuan ko ang umiiral na mga pagsasalin na hindi nakakumbinsi at naglalaman ng malubhang hindi-kawastuhan. Tinanong ko ang aking mga mag-aaral sa Unibersidad ng London kung alin na pagsasalin ang kanilang nagugustuhan. Sinabi nila na hindi nila binasa ang alinman sa mga umiiral na pagsasalin sapagkat nakasulat sila sa isang wikang hindi nila ginagamit sa paaralan o sa unibersidad.
Ang mga pagsasalin ay masyadong literal at hindi mabasa. Isinalin ko ang isang pahina at hiniling ko sa kanila ang puna nang paulit-ulit hanggang sa natagpuan nila iyon na katanggap-tanggap, mababasa at may-bisa. Ang mahalagang bagay tungkol sa Qur’an sa Arabiko ay iyon may malakas na epekto sa mambabasa. Ang anumang pagsasalin na hindi maaaring nagawa sa ganito ay nabigo sa isang pangunahing paraan.
IQNA: Ano ang iyong pinakamalaking hamon sa daan?
Abdel Haleem: Upang makahanap ng mga paraan ng makapaglabas ng hustong kahulugan ng Qur’an sa mabisang modernong Ingles.
IQNA: Maaari ka bang magbigay ng karagdagang kaalaman tungkol sa iyong pagsasalin ng Qur’an?
Abdel Haleem: Iyon ay binigyang pansin, sa mga pagsusuri at mga e-mail, sa pamamagitan ng maraming mga mambabasa, mga Muslim, mga Hudyo, mga Kristiyano, mga Hindu at mga Atiyesta na maging unang pagsasalin na mag-udyok sa kanila na basahin ang Qur’an.
IQNA: Kailan ka nagsimula at kailan mo natapos itong pagsasalin?
Abdel Haleem: (Nagsimula noong 1997 at natapos noong 2004). Tumagal ng pitong mga taon nang kabuuan upang mailathala kasama ang lahat ng aking iba pang mga tungkulin.
Inilathala iyon ng Oxford University Press. Napakahalaga nito sapagkat marami sa mga pagsasalin na nagawa noon ay inilathala sa mga maliliit na tagapaglathalang Muslim o para sa pang-akademikong paggamit lamang na kung saan limitado ang pagkakaroon. Ang ilan ay ibinibigay lamang sa mga moske. Ang nais ko na higit sa lahat ay isang pagsasalin na babasahin sa mga hindi Muslim, dahil ang mga Muslim ay may sapat na sa Arabiko, Persiano at iba pa.
IQNA: Saan matatagpuan ang itong pagsasalin?
Abdel Haleem: Ang pinakamadaling lugar ay nasa www.Amazon.com kung saan magagamit ito sa iba't ibang mga edisyon.
IQNA: Bilang isang tagapagsaliksik na Muslim sa UK, sa anong hangganan sa palagay mo na ang mga utos at mga turo ng Qur’an ay magagamit sa mundo ngayon
Abdel Haleem: Ito ay dumedepende kung paano sila iniharap. Mayroong mga elemento ng mga katuruang Islamiko na kailangan ng mundo ngayon kaysa sa dati. Halimbawa, ang pagiging totoo sa mga kontrata, mga kasunduan at mga obligasyon ng isa. Mahigpit na sinabi ng Qur’an na hindi mo dapat sirain ang mga ito dahil ang isang partido ay may higit pa sa iba sa panig ng kayamanan, kapangyarihan atbp. (Q. 16: 91-2). Kahit na bumalik sa antas ng pinagkaugalian na paghuhugas ng mga kamay, ilong, mga tainga at bibig sa wudu (Q. 5: 6), ang lahat ng ito ay kinakailangan upang maiwasan ang pagkalat ng coronavirus.
IQNA: Ano ang tungkol naman sa pamayanang Muslim sa UK?
Abdel Haleem: Kung wala ang Quran, ang mga Muslim sa UK ay mawawala ang kanilang pagkakakilanlan at hindi na magiging mga Muslim. Ang Quran ay ang pinakamahalagang elemento na magbigay kahulugan sa pagkakakilanlan ng Muslim.
IQNA: Paano sa palagay ninyo ang mga kabataan ng pangalawa at pangatlong mga henerasyon ng mga imigranteng Muslim sa Kanluran ay maaaring mahikayat na malaman ang Qur’an at ang mga turo nito?
Abdel Haleem: Kailangang iharap sa kanila sa paraang maiintindihan nila at pahalagahan at sa isang wika na nakakaakit ng kanilang pansin. Karamihan sa kung ano ang nakasulat at ipinangangaral sa mga moske ay hindi natutupad ang kahilingan na ito.
IQNA: Ang isa sa mga pinakamalaking problema sa mundong Islamiko ay ang paghahati at hindi-pagkakaisa sa pagitan ng iba't ibang mga paaralan na kaisipang Islamiko. Ano sa palagay mo ang kailangang gawin upang mabawasan ang mga problemang ito?
Abdel Haleem: Kailangang magising ang mga Muslim sa katotohanan na napakaraming mga tao sa mundo ang laban sa kanila at laban sa kanilang relihiyon. Ang anumang Islamikong denominasyon ay mas malapit sa pangunahing pagkakakilanlan at mga katuruan ng Islam kaysa kalaban sa mga tagalabas. Dapat nilang kalimutan ang tungkol sa makasaysayang, lahi at pampulitika na mga paghahati at magkasamang tumayo para sa anuman na ikabubuti para sa kanila at para sa buong mundo. Ang pagiging isang Muslim - Sunni, Shia o anuman - ay hindi lamang isang pag-aangkin ngunit ang halaga nito ay dapat mapatunayan sa pamamagitan ng paggawa kung ano ang kapaki-pakinabang para sa pamayanan ng Muslim at sa buong mundo. Ang ilang hindi-kalaban na mga tagalabas ay mas malapit sa mga pananaw at mga kahalagahan sa Islam kaysa sa iilan sino nag-angkin na mga Muslim. Ang Qur’an ay nagbigay ng pagkakilanlan sa mga Muslim sa sinuman iyong naniniwala at gumagawa ng mabuting gawain "allażīna āmanū wa amilū al-ṣāliḥāt". Ito ay pangunahin at pangmatagalang tampok ng Islam. Ito ay hindi lamang nangangahulugan ng pagdarasal at pagbibigay ng sadaqa/zakāt ngunit ang pagsagawa ng mabuti sa pinakamalawak na kahulugan ng salita.
Ang iba pang mga pangmatagalang simulain ay ang pagpapanatili ng mga kasunduan, katulad ng nabanggit na, at ang pagkilala sa iba na higit sa agarang mga lupon ng isa.
“Oh mga tao, sa katotohanan Aming nilikhâ kayo mula sa lalaki at babae, at ginawa Namin kayo na mga bansa at mga tribo upang magkakilala kayo sa bawa’t isa ...” (Q.49: 13) - magkakilala at magkakalapit (i'talafa), katulad ng ipinaliwanag ng Propeta.
Ang pagiging isang mabuting halimbawa sa naturang mga simulain ay ang pinakamalakas na argumento para sa Islam.
Pakikipanayam ni Mohammad Hassan Goodarzi
