Пажӯҳиши нав дар бораи пайванди фикрии Русия бо ҷаҳони ислом

Нашриёти «Дор ал-Ишроқа» бо китоби «Русия ва ҷаҳони ислом» нақши маҷаллаи «Ал-манор»-ро дар пайванди фикрии мусалмонони Русия бо ҷаҳони ислом ошкор месозад; ривояте аз рӯзноманигории исломӣ, ки дар маркази таҳаввулоти сиёсӣ ва динӣ дар оғози қарни бистум ҷараён дошт.

Ба гузориши «ИҚНО» ба нақл аз «muslimsaroundtheworld», нашриёти «Дор ал-Ишроқа» китобе нав бо унвони «Русия ва ҷаҳони ислом: пулҳои иртиботӣ тавассути маҷаллаи Ал-манор» мунташир кардааст, ки ба як давраи муҳими таърихи ҷомеаи мусалмонони Русия мепардозад. Ин китоб нақши рӯзноманигории исломиро дар эҷоди пулҳои иртиботии фикрӣ ва динӣ дар поёни қарни нуздаҳум ва оғози қарни бистум равшан месозад.

Ин китоб асаре арзишманд дар омӯзишҳои марбут ба таърихи ислом дар Русия буда, уфуқҳои наверо барои муҳаққиқон ва ҳавасмандон ба ин мавзӯъ мекушояд ва таваҷҷуҳро ба аҳамияти рӯзноманигории исломӣ ҳамчун абзори муассир дар шаклдиҳии шуур ва пайванди ҷомеаҳои мусалмон, махсусан дар давраҳои ҳассоси таърихӣ, ҷалб мекунад.

Ин китоб хонандаро ба даврае мебарад, ки солҳои дароз берун аз ҳавзаи таҳқиқот боқӣ монда буд. Ин асар тавассути мутолаи таҳлилӣ ва амиқи 62 мақолае, ки дар маҷаллаи «Ал-манор» дар тӯли тақрибан се даҳа, миёни солҳои 1900 то 1930 мелодӣ, мунташир шудаанд — замоне, ки Русия гузар аз ҳукумати подшоҳиро ба низоми коммунистӣ таҷриба мекард ва пур аз таҳаввулоти амиқи сиёсиву фикрӣ буд — хонандаро бо фазои фикрии он давра ошно месозад.

Ин пажӯҳиш нишон медиҳад, ки чӣ гуна маҷаллаи «Ал-манор» тавонист нақши меҳвариро ҳамчун як пули ҳақиқии иртиботӣ байни ҷомеаи мусалмони Русия ва ҷаҳони ислом иҷро кунад. Ин маҷалла масоил ва нигарониҳои мусалмононро мунтақил менамуд, муобилаҳои фикриву сиёсиро пайгирӣ мекард ва дар ҳамгиро кардани мусоили онҳо дар гуфтори густардатари исломӣ, дар давре пур аз ошуфтагиву тағйироти сареъ, нақш дошт.

Ин китоб бар зуҳури як ҷунбиши навсозӣ, таҳти раҳбарии уламо, мутафаккирон ва чеҳраҳои сиёсӣ аз миёни мусалмонони Русия, ки дар он давра ҳузури фаъол доштанд, нур меандозад. Ин чеҳраҳо Ризоуддин Фахруддин ва Исмоил Гаспиринский ва дигаронро дар бар мегиранд, ки дар шаклгирии гуфтори ислоҳталабона ва эҳёгарона нақш доштаанд; гуфторе, ки дар пайи созиш додани ҳувияти исломӣ бо талаботи ҷаҳони муосир буд.

Ин китоб давраи ҳаётан муҳими таърихи ҷомеаи мусалмонони Русияро мавриди бозбинӣ қарор дода, таъкид мекунад, ки ширкат ва фаъолиятҳои фикриву расонаӣ, бо вуҷуди таҳаввулоти сиёсӣ ва ноором, яке аз сутунҳои асосии пойдорӣ ва ҳифзи ҳувияти исломӣ будааст. Ин нукта ин пажӯҳишро ба манбаи муҳим барои дарки решаҳои ҳузури ислом дар Русия дар даврони муосир табдил медиҳад.

4327272