IQNA

Дархости бозгардонидани Қуръони шахсии пешвои муборизаи зидди истеъморгарии Гвинея аз Фаронса

10:25 - July 23, 2026
рақами хабар: 4859
Гвинея аз Фаронса расман дархост кардааст, ки Қуръони шахсии Саморӣ Туре (Samori Lafiya Touré) — яке аз маъруфтарин қаҳрамонон ва пешвоёни мубориза бар зидди густариши мустамликадории Фаронса дар Ғарби Африқо ба ин кишвар бозгардонида шавад.

Ба гузориши икно ба нақл аз Арабӣ 21, Гвинея ба гурӯҳи кишварҳое пайвастааст, ки бозпас гирифтани мероси фарҳангии худро аз хориҷ талаб мекунанд. Дар ҳамин замина, ин кишвар аз Фаронса хостааст, ки Қуръони шахсии Саморӣ Туреро, ки яке аз барҷастатарин раҳбарони муқовимат алайҳи истеъмори Фаронса дар Ғарби Африқо буд, баргардонад.

Ин нусхаи хаттии Қуръон ҳоло дар Осорхонаи Артиши Париж нигоҳдорӣ мешавад. Пас аз боздошт шудани Саморӣ Туре дар соли 1898 ва бадарға гардидани ӯ ба Габон, артиши Фаронса ин Қуръон ва дигар ашёи марбут ба ӯро ба ғанимат гирифта буд.

Дархости Гвинея дар доираи талошҳои байналмилалӣ барои бозгардонидани санадҳо, дастнависҳо ва китобҳое сурат мегирад, ки дар давраи мустамликадорӣ аз кишварҳои аслии худ берун бурда шудаанд.

Кишварҳои дигар, аз ҷумла Эфиопия ва Индонезия, низ барои бозпас гирифтани осори таърихӣ ва ҳуҷҷатҳое, ки дар муассисаҳои аврупоӣ нигоҳдорӣ мешаванд, чунин дархостҳо пешниҳод кардаанд.

Дархости Гвинея танҳо ба Қуръони Саморӣ Туре маҳдуд намешавад. Ба навиштаи рӯзномаи «Le Monde», ин иқдом бахше аз талошҳои васеътар барои бозгардонидани мероси хаттии ин кишвар мебошад, ки айни ҳол дар Фаронса нигоҳдорӣ мешавад.

Гвинея ҳамчунин хостори бозпас гирифтани дастнависҳо ва санадҳои таърихии худ мебошад, ки баъзе аз онҳо ба забони арабӣ ё бо хатти арабӣ навишта шудаанд. Мақомоти Гвинея ин осорро ҷузъи мероси ғании илмӣ, динӣ ва адабии худ медонанд, ки пеш аз давраи мустамликадорӣ дар Ғарби Африқо шукуфо гардида буд.

Ин иқдом пас аз сафари Мӯсо Силла, вазири фарҳанг, гардишгарӣ ва ҳунарҳои суннатии Гвинея, ба Осорхонаи Артиши Париж дар миёнаҳои моҳи гузашта анҷом шуд. Ҳайати Гвинея дар ҷараёни ин боздид аз мавҷудияти ин Қуръон, ки яке аз осори осорхона мебошад, огоҳ гардид.

Ин нусхаи хаттии Қуръон даҳсолаҳо боз ҳамроҳ бо дигар ашёи мансуб ба Саморӣ Туре дар Фаронса нигоҳдорӣ мешавад.

Парвандаи бозгардонидани Қуръони Саморӣ Туре ба соли 1968 бармегардад. Он замон Аҳмад Секу Туре, нахустин Президенти Ҷумҳурии Гвинея, ба муносибати даҳумин солгарди истиқлоли кишвар аз Фаронса дархост карда буд, ки Қуръон, шамшер ва либосҳои суннатии ин пешвои мубориз ба Гвинея бозпас дода шаванд.

4365500

captcha