Pelbagai Manifestasi Kerjasama dalam al-Quran

IQNA - Manifestasi kerjasama berdasarkan prinsip kebaikan dan ketakwaan dalam pandangan al-Quran tidak terbatas kepada pemberian harta atau sedekah kepada fakir miskin semata-mata. Sebaliknya, ia merupakan satu prinsip umum yang luas, merangkumi pelbagai aspek kehidupan sosial, hukum, akhlak dan lain-lain.

Salah satu bentuk kerjasama yang berasaskan takwa ialah usaha untuk mendamaikan dan memperbaiki hubungan antara sesama umat Islam. Allah SWT berfirman dalam al-Quran:

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ

“Sesungguhnya orang-orang yang beriman itu bersaudara, maka damaikanlah antara dua saudaramu (yang berselisih).” (Qs, al-Hujurat: 10).

Selain itu, dalam Surah al-Tawbah «سوره توبه », al-Quran menggunakan istilah wilayah «ولاية» dan tawalli «تولى» bagi menggambarkan semangat kerjasama sosial dan penyertaan bersama dalam tanggungjawab masyarakat. Firman Allah SWT:

وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ

“Dan orang-orang mukmin lelaki dan perempuan, sebahagian mereka adalah penolong bagi sebahagian yang lain; mereka menyuruh kepada kebaikan dan mencegah daripada kemungkaran.” (Qs, al-Tawbah: 71).

Maka, konsep wilayah antara orang-orang beriman itu menunjukkan saling membantu dan saling menyokong antara satu sama lain.

Satu lagi bentuk kerjasama yang disebut dalam al-Quran ialah amar makruf «امر معروف» dan nahi mungkar « نهی منکر» di tengah masyarakat, yang menjadi asas pertama bagi persaudaraan dan kasih sayang antara orang-orang beriman. Dalam Islam, nasib individu dan masyarakat saling berkaitan. Oleh itu, bagi mengelakkan kejatuhan dan kerosakan sosial, orang-orang beriman perlu saling menasihati dalam kebaikan dan mencegah kemungkaran.

Sebaliknya, al-Quran juga menyebut bahawa orang-orang munafik mempunyai bentuk kerjasama mereka sendiri, tetapi berasaskan kefasikan dan keburukan. Mereka saling menyokong dalam menyebarkan maksiat, menyuruh kepada kemungkaran, melarang kebaikan dan menahan diri daripada berbuat kebajikan:

الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

“Orang-orang munafik lelaki dan perempuan, sebahagian mereka adalah daripada sebahagian yang lain; mereka menyuruh kepada kemungkaran, melarang daripada kebaikan dan menggenggam tangan mereka (dari berbuat kebajikan). Mereka telah melupakan Allah, maka Allah melupakan mereka. Sesungguhnya orang-orang munafik itu ialah orang-orang yang fasik.”
(Qs, al-Tawbah: 67).

Secara keseluruhan, sebanyak mana amalan baik yang membuka ruang untuk kerjasama dan saling membantu, sebanyak itu jugalah manifestasi ta‘awun - kerjasama dapat disebut. Contohnya ialah memberi hadiah, menggembirakan orang lain, menghapuskan kesedihan dari wajah seorang mukmin, memberi makan dan minum kepada saudara seiman, menziarahi orang sakit, atau membantu bersama dalam urusan keluarga. Semua ini merupakan contoh nyata kerjasama yang berasaskan kebaikan dan ketakwaan.

3495149