Muslim na mga Magsisimba Kinatakutan sa Libo-libong Napatay sa Lindol sa Myanmar
Ayon sa anino Pamahalaang Pambansang Pagkakaisa, mahigit 50 na mga moske sa buong bansa ang napinsala din nang tumama ang lakas na 7.7 na lindol noong Biyernes.
Si Htet Min Oo ay nagsasagawa ng mga ritwal na paghuhugas bago ang pagdarasal ng Ramadan sa isang moske sa tabi ng kanyang bahay sa Mandalay.
Ang kanyang tahanan ay gumuho kasama ang bahagi ng moske, na na-trap ang kalahati ng kanyang katawan sa mga durog na pader na nagbaon sa dalawa sa kanyang mga tiyahin. Nagtakbuhan aniya ang mga residente na bunutin sila ngunit isa lamang ang nakaligtas.
Sinabi ng 25-anyos sa ahensiya ng balita ng Reuters, na ang kanyang dalawang tiyuhin at ang kanyang lola ay nakulong din sa ilalim ng mga tambak ng semento. Dahil walang magagamit na mabibigat na kagamitan, pilit niyang tinatanggal ang mga durog na bato gamit ang kanyang mga kamay ngunit hindi niya ito mailipat.
"Hindi ko alam kung nabubuhay pa sila sa ilalim ng mga labi. Pagkaraan ng mahabang panahon, sa palagay ko ay wala nang pag-asa," sabi niya noong Biyernes.
"Masyadong maraming mga durog na bato at walang mga koponan na reskiyu na dumating para sa amin," dagdag niya, ang kanyang boses ay nanginginig habang siya ay napaiyak.
Inilarawan ng isang 39-anyos na residente ng rehiyon ng Mandalay ang mga nakakapangilabot na eksena habang sinubukan niyang iligtas ang isang lalaking nakulong sa ilalim ng mga labi ng gumuhong moske sa nayon ng Sule Kone ngunit kinailangang tumakas dahil sa malakas na mga pagkatapos ng pagkabigla.
"Kailangan kong iwan siya ... pumasok ako sa pangalawang pagkakataon upang subukang iligtas siya," sinabi niya sa Reuters, na tumanggi na makilala. "Nabawi ko ang apat na mga tao gamit ang sarili kong mga kamay. Ngunit sa kasamaang palad, tatlo na ang patay, at isa ang namatay sa aking mga bisig."
Sinabi ng residente na 10 katao ang napatay doon, at kabilang sila sa 23 sino namatay sa tatlong mosque na nawasak sa nayon. Ang mga paghihigpit ng gobyerno ay pumigil sa kanila na ma-upgrade, sabi niya.
Ang mga Muslim ay isang minorya sa nakararami na Budhista Myanmar at isinupil at marginalized ng sunud-sunod na mga pamahalaan, habang ang mga grupong ultranasyonalista ay nag-udyok ng karahasan nitong nakaraang mga taon.
Ang Rohingya, isang malaking minoryang Muslim, ay kabilang sa mga pinaka-pinag-usig na grupo ng mga awtoridad ng Myanmar, na dumanas ng maramihang pagkamatay at pagpapatalsik.
Ang mga awtoridad ng Myanmar sa loob ng mga dekada ay nagpahirap din sa mga Muslim na makakuha ng pahintulot na mag-ayos o magtayo ng mga moske, ayon sa isang ulat noong 2017 ng Kagawaran ng Estado ng US, na nagsasabing ang mga makasaysayang moske ay lumala dahil ang regular na pagpapanatili ay tinanggihan.
Isang lalaki, si Julian Kyle, ang umapela sa panlipunang media para sa mabibigat na kagamitan para magbuhat ng sementadong mga haligi matapos ang lindol na sirain ang isa pang Mandalay mosque.
"Sa ilalim ng mga guho, ang mga miyembro ng aking pamilya at iba pa ay nadurog at nawalan ng buhay," post niya. "Gusto naming mabawi ang kanilang mga katawan."
Isang residente mula sa bayan ng Taungnoo, mga 370km (230 na mga milya) ang layo, ang nagsabing nagdarasal siya nang ang isang bahagi ng Kandaw mosque ay bumagsak sa dalawang hanay ng mga lalaking nakaupo sa harap niya.
"Nakita ko ang napakaraming tao na dinala mula sa mosque, ang ilan sa kanila ay namatay sa harap ng aking mga mata," sabi niya. "Ito ay talagang nakakasakit ng puso."
Sa pagbanggit sa isang lokal na pahayagan, sinabi ng ahensya ng Sanad ng Al Jazeera na ang pagbagsak ng mga moske noong Biyernes ay nagpapataas din ng pangamba sa mas maraming gusaling bumagsak, lalo na ang mga mas lumang gusali na higit sa 150 taong gulang at hindi nakatanggap ng mga kinakailangang permit para sa pag-renew, ayon sa mga regulasyon ng gobyerno.
Ang mga gusaling Buddhist ay tinamaan din nang husto ng lindol, kung saan 670 na mga monasteryo at 290 na mga pagoda ang nasira, ayon sa pamahalaang militar. Wala itong binanggit na anumang mga moske sa ulat ng pinsala nito.
Sa ngayon, nawasak din ng lindol ang iba pang mga gusali, tulay at kalsada sa mga lugar ng Myanmar.
Ngunit marami ang naniniwala na ang tunay na sukat ng sakuna ay hindi pa lumalabas dahil sa tagpi-tagping komunikasyon sa mga malalayong lugar.
Si Harry Roberts, isang boluntaryong nakabase sa Bangkok, ay nagsabi na ang sitwasyon sa Myanmar ay malamang na "napakakomplikado" at "talagang seryoso" kung isasaalang-alang ang pambihirang apela ng gobyerno para sa internasyonal na tulong.
"Ang kahilingang iyon ay dapat na tumulo sa imigrasyon at mga kaugalian, upang ang mga organisasyong hindi pamahalaan na tulad natin ay makakakuha ng agarang tulong doon," sabi ni Roberts.
"Sa yugtong ito, higit sa lahat ay tungkol sa pangangalap ng impormasyon at pagtatasa sa pagiging naa-access sa bansa."
