Ang Relihiyosong Katotohanan & Relihiyosong Diyalogo
Si Doktor Mohammad (Gary Carl) Legenhausen sa kaniyang panayam binigay sa paaralang Saliksik at instutusyon ngImam Khomeini (R.A.) sa pagitan ng relihiyosong katotohanan at relihiyosong diyalogo.
Ang mga sumunod na mga sipi sa kaniyang panayam:
Ang mga isyung katotohanan at kaligtasan ng hindi kasarilan. Ayon sa tradisyon ng kristiyanong paniniwala, mailigtas ang isa sa pamamagitan ng kaligtasan kung may paniniwala ditto at yun din ay mangangahulugan sa pag-aalam ng mga bagay na binibilang yung mga basika sa mga katotohanan ng mga kristiyano. Ang muslim din ay naniwala sa mga bagay ng basika ng mga katotohanan sa misyon ng Propeta na si mohammad (S.A.W.) na dapat alamin sapagkat upang ito’y matatagpuan ang landas ng panginoon at ng kaniyang mga batas.
Mayroon ding pundamental ng relasyon sa pagitan ng katotohanan at para maisakatuparan ang isang hangarin, sa pagitan ng teyoretika at praktikal na katuwiran. Ang praktikal na katuwiran ay ibahagi sa dalawang bahaging basika ng pag-diriwang: Pag-kilala sa mga hangarin at pag-hahanap ng landas upang makamit ang mga yun. Ang epektibong pag-sagawa ng dalawang itong mga pag-diriwang ay depende sa teyoretika na katuwiran. Kahit pa napaka-dalisay sa instrumental na katuwiran kung paano niyang makuha mula sa punto ng A-hanggang-B, mangangaylangan pa siya sa rudimentaryong teyoretika ng kaalaman ng heyometreyo.
Kung may dalwang tao mag-kaiba ang isyo ng teyoretika hinggil sa kung saan sila’y pupunta at kung ano ang mas magandang daanan para maka-punta sa kanilang pupuntahan, wala na ang prayoridad na pangangatuwiran para mag-isip na pareho silang dalawa na may banat at abotin ang kanilang mga hinahangad. Ang pag-kakaibahan na nag-angkin ng katotohanan ay kahawig sa ganitong-paraan mga inaasahang destino. Kung may dalawang tao pareho may paniniwala ito ay posibleng makak-gawa ng bagay na may pinagkatakut-takot ng mga kakahinatnan sa kabilang-buhay, pero mag-kaiba silang sa kanilang mga konsikuwensang ginagawa, umaasa sila hindi mag-kasundo sa klase ng pamumuhay na mag-dadala sa kanila kung sino magiging taong-marumal. Hindi lamang sa bawat pag-kakaiba, ganun paman, ay magbigay-pakinabang sa hidi pag-kakasunduan. Ang pag-kakaiba ng teyoretika ay bahagiin sa dalawang bahaging mga kategoriya: A-may hindi pinag-kasunduan samantala ang isang tradisyon ay maniniwala sa isag pina-totohanan. B-May nag-papahayg ng pag-hanga sa isang tradisyong katotohanan o hindi naniwala sa proposisyon na hindi maka-totohanang o kaya naman hindi maniniwala sa ibang tradisyon.
Kasama na ang halimbawa, ang isyu ng alcohol. Ang mga muslim pang-kalahatang ito ay bawal sa turo ng Kora’n at ang pag-babawal sa ay unti-unti pina-paalam. Unang-una kinakailangan ang sobrido lamang sa mga tao mag-sabi ng mga pag-samba at mamaya, ang alkoholikong inuman ay malinaw na Haram. Ang muslim din ay mapatnubay sa pag-isip ng alcohol ay hindi maganda para sa iyo, ito ay at yun ay makaka-sama sa iyo, ito ay makaka-sira ang kosekuwensa sa mundong ito at sa kabilang buhay. Marami din at hindi naman lahat, ang mga kristiyano, ang ibig sabihin, naniniwala na wala na pag-kakamali sa katam-taman na inumin at makaksama konsekuwensiya sa mundong ito at sa kabilang buhay.
Ang mga Kristiyanong Evangelista, upang sa ganon, sa harap ng kilosang pag-babawal at inuumpisahan noong 20th- ika dalawamput siglo, Kaya ang isyu ay simple ng mga muslim na hindi nila pina-niwalaan ang mga paniniwala ng mga kristiyano ay katotohanan. Gayon man, ang angkin na panginoon ay bawal mag-lamon ng alcohol dahil ang alcohol ay isa sa pina-tutunayan ng mga muslim at marami ang mga kristiyano tumanggi (sa katamtaman).
Marami din ang mga iba uma-angkin ay kadalasan ang mga muslim ay nasa katotohanan at kung saan din ang mga ibang mga kristiyano ay sumang-ayon. Halimbawa, pag-inom ng alak ay masamang epekto sa mundong ito at sa kabilang buhay. Kung minsan ang paniniwala ay nandito sa isang grupo habang ibang grupo naman ay walang opiniyon tungkol ditto o kaya ang isyu ay naka-labas sa hanay ng relihiyoso kaisipan, o wala talaga simpleng impormasyon tungkol dito. Siyempre naman, may karaniwang katotohanan na tanggap ng mga kristiyano at ng mga muslim, ganon din, Pero napaka-importanteng mga punto ng nilalaman ng sa pluralistikong posisyon kasama na ang pag-angkin ng katotohanan. Ang mga punto ng naka-lagay sa napaka-laking hamon magiging hadlang sa dalawang paraan na diyalogo: Unang-una, gagawin nila ang eksklusibong pokus ng atensiyon at pangalawa,minamaliit lang ang mga detalye.
Walang dagdag na bersyon ng relihiyosong pluralism makakapag-bigay ng daanan sa mga muslim, Mga kristiyano at iba pang mga kasali sa relihiyosong diyalogo para ipapaliwanag ang mga ibat-ibang punto, koplimentaryo at mga mapanalansang , makaka-paglaro ng kailangang-kailangan at mahalagang pakay sa relihiyosong buhay ng mga myembro ng mga ibat-ibang komyunidad sa likod ng puntong pangkaramihan ng kanilang binabahagi.
Mga skolar nag-aaral ng relihiyoso na interasado sa isyu ng relihiyosong pluralism baka makaka-pagbigay ng kosulta sa kani-kanilang mga kasama sa ibang mga departamento tungkol sa kabahagian ng mga sekta sa mga kurso ng ibang relihiyon. Kasama na, halimbawa, ang mga lohiko. Bagamat ang esensiyal ay parehong mga punto na kailangan gawing basehan sa iba pang mga kurso tulad ng mga lunas o ang mga ekonomiya, at iba pa.. hihiwalayin nila sa mga pag-kakasapi na upang karibalin ang mga ibat-ibang relihiyosong denominasyon. Sila’y mga taong-andam, mga taong-lohiko, mga taong-pormalista, mga taong-konbesiyonalista, mga taong-diyalesista, mga taong-pluralista at iba pang mga aral sa aydiya ng mga taong-lohiko. Ang mga taga-tangkilik sa aral na ito ay mag-kakaiba sa lohiko ng ibat-ibang kani-kanilang mga napag-aralan, papaano nila napag-aralan, at ano ang puwedeng resolta na natutuklasan sa larangan. Kahit pa ang lohikang mga taong- pluralista ay hindi mag-bibigay ng paalam na may katotohanan pareho sa sukat ng lahat ng mga ibat-ibang lohikong sekta at sila’y lalo rin umiwas sa diyalesismo. Ang diyalesismo ay pananaw ng sentensiya na pag-sabayin ang katotohanan at kasinungalingan sa isang bagay. At may mga taong-lohiko ay mag-dedepen ng ganitong klase pananaw din, masasabi ko rin, ang propesor ay mag-konstitut ng myembro ng mga paaralan-isip ay nasa buong pantayan ng mataas na talino, masikap, at puno ng haka at ganon din, hindi rin sila sumang-ayon sa tungkol ng pundamental prinsipyong rasiyonalidad, tungkol sa lohiko.
Bukod doon sa kani-kanilang mga pag-kakaiba tungkol sa mga prinsipyo ng lohiko, lohikong katotohanan at rasiyonalidad, ang mga taon-lohiko sa ibat-ibang paaralan ng kaisipan ay pang-kalahatang irespeto patungo sa iba at ganon din, hindi nila ikonsidera ang mga lumalaban sa paniniwalang bagay na hindi rasiyonal. Ang pinaka-importanteng parte, ang taga-pagsunod ng ibat-ibang pananaw ng lohiko umangkin na ang relasiyon ng lohikong kosikuwense ay tama sa nilarawan lamang ng kanilang mga pananaw. Ang pananaw ng karibal ay binibilang na hindi totoo. Ang hindi pag-kaunawaan dalian saliksik. Ang mga taga-pangkilik ng mag-bibigay ng pananaw ng umato para suportahan ang kanilang pananaw tulad ng mga problema na nasosolba sa kanilang mga pananaw pero pumuwesto sa libingan ng mahirap na mga karibal. Kung maharap ang ganitong klaseng mga hirap, ang karibal ng taga-pagsunod na pananaw ay motibidad para iunlad ang kanilang pananaw kundi mabangga ang pag-subok. May mga oras din na ang pananaw ay humaharap sa paulit-ulit na mga pag-subok hanggang sa hindi masosolba kailanman. Ito ay mag-bibigay daan sa kapabayaan ng pananaw sa kaso ng pag-papabaya ng pisikolohismo sa lohikong panahon ng 20-ika dalawamput siglo.
May mga panahon ng ka-aghamang rebolusyon makakapag-pukaw kung ang taong-depensa ng pananaw matagpuan kanilang mga katawan paulit-ulit pupunta sa dulo ng kamatayan. Normal lang talaga, ganon pa man, ang mga hindi pag-kakasundo ay prduktibo sa mahalagang pag-saliksik sa karibal ng mga proyekto. Ang punto nitong anolohiya ay hindi mag-mumungkahi sa toyolohiyo na ma modelo ang kanilang mga pananaw sa mga taong-lohiko. Bagamat, na ano man ang mga kongklusiyon na dapat iguhit sa kinabukasan ng relihiyosong pag-kakaiba na ibabahagi sa pag-kakaiba sa lohikang mga paaralan o kaya sa mga taong-teyorohiyo ng ano man bigay na kurso ay dapat iaplly na mag-kasabay. Kung hindi tayo tukso mag-isip na ang mapag-pumilit sa hindi pag-kasunduan sa ibat-ibang mga paaralang lohiko mag-papakita na pareho silang tama, hindi na kailangan pag-agawan pa itong konklusiyon sa relihiyon kundi kung ang kaugnay na pag-kakaiba sa dalawang kaso ay puwede ilabas kung bakit ang konklusiyon na sumunod sa relihiyon pero hindi yun lohiko. Ano ang mga motibidad elitiko parehong pluralism, yun na, ang pananaw na relihiyosong katotohanan bahagiin higit-at-kumulang pareho sa ibat-ibang relihiyosong mga denominasyon hindi pag-kikilala ng relihiyosong katotohanan dagdag pa sa pag-katuklas ditto ay parehong pag-babahagi sa mga denominasyon pero ang hina-hangad iwasan ang relihiyosong stigmatismo.
Baka hindi ang pag-uusig ng ibang-taong lalatikusin unting-unti sa basehan ng kanilang pinag-tangkaang mali ang paniniwala sa basehan ng kanilang destinasyon sa kabilang buhay? Ito ay hindi nating magugustuhan. Ibig-sabihin hindi ito mabuti para iwasan ang persekusyon na gawin nating basikang prinsipyo ng maykabihasnang pag-papahayag tungkol sa mga relihiyon, na pareho silang lahat may doses ng katotohanan? Kung ganon, walang presyo mas mataas mag-bayad para angatin ang ang relihiyosong persekusyon. Talagang totoo, mayroon dapat ang mabuting landas. Kung, hindi na kasali kung anoman ang kapangit ng departamentong mga politico puwede makakakuha. Ang mga tao-lohiko ay malalampastanganin sa isat-isa, bagamat kaniya-kaniyang mga paaralan ay umaangkin ng katotohanan ng kani-kanilang mga pananaw sa eksklusyon ng ibat-ibang respeto sa pag-aangkin tungkol kung saan hindi mag-kasundo, ang dahilan para ma-sosyolohika, yun pala ay parehong totoo sa pamamahagi sa relihiyosong mga denominsyon pero hindi pareho ang pag-bahgi sa paaralan ng mga lohiko.
Ang iniimahen na posiblemg mundo kung saan ang taong-lohiko na puwede ipangkalahatan laki sa sumusunod nang ordinaryong tao umaaten ng kada linggo mga panayam sa popularsang lohiko kung saan ang taong-andam tumutug-tog sa konstraktibistang mga prinsipyo sa kanilang mga makikinig mga pinuno habang mg autos ng mga iba na gumaga ng kahalayan sa duda tungkol sa angsyom ng pag-pili. Kung tutuusin ang ibang mga taon-lohiko gagamiti ang loyalidad ng kanilang sumusunod para angatin ang mobsa na sumalangsang sa mga taong-lohiko at ng kanilang mga kasapi lumalayas ng bayan. Maiimahen natin na mga pang-yayari na yun para lamang kumalma ang init ng mga ulo, ang taong-lohiko baka lumalabas umatupag kung ano ang tinatawag na Kantiang lohikang pluralism, ayon sa alin relasyon ng lohhikong konsikuwense ay inepable pero mag-mamanipesto siya sa ibat-iba kahit pa kontradiktang mga paraan sa dami ng mga sistema ng mga tao sumasalungat klasikal para-konsistensiya at iba pang mga lohiko.
Sumasaksi ako na maroon maliit na dahilan sa pag-isip na imaginaryang Kantiang pluralista o mga taong-lumilipan ay tama tungkol sa lohiko na mayroong pag-iisip nang mga pananaw ni Jhon Hick o tradisiyonalista sa linya ni Rene Guinon tama tungkol sa relihiyon at nang mga motibidad na pag-tatanggap ng pluralismo ay hindi metapisikong mga pananaw ginagamit sa pag-tulong ng isang belso o iba sapagkat walang tinatanggihan ditto may pang-aakit pero ang moral at sosyal na mga pamantayan ayon sa ilan mga relihiyosong stigmatismo ay kinokondem.
Karamihan ang mga skolar hindi sumasangayon, wala naman masama sa mag-isip ng teyorya na isang umuunlad ay tama at ng karibal mga teyorya na nabuo ng mga kaibigan ay mali. Pero kung gagawin , wala naman kondenasyon. Syempre ang karibal na mga teyorya pangkalahatan sumasangayon sa maraming importanteng mga punto at hindi mag-kasundo sa krusyal nap unto, pero ang respetong pinapakita sa mga kasama gumagawa ng karibal na hindi bagay sa bahagi ng mga opinion.
Kung sinoman ang hindi sumasangayon sa pilosopikong mga prinsipyo sa alin man ang taga-salungat ng mga lohiko binabase pa rin sa pag-pahalaga sa elegance ng mga sistemang pag-uunlad sa basehan na yun. Umaasa ako ay ganon din, kahit sino pa may pag-kakaibang relihiyosong mga karapat-dapat, mag-papakitang propesiyonal na respeto sa isang at ibang teyolohikang mga posisyon habang hindi mapag-kasunduan.
Ang heneral na perspektibo ay sinusubukan ko iadbokada sa papel na ito na babasahin ko ngayon para sa inyo at ng mga seriye ng ibang mga papeles ay ititigil natin para ma-enkuwentro ang diyalogo palagi mag-hahanap ng bagay na tayo lahat ay mag-kakasundo. Mag-hahanap ng bagay na tayo’y lahat ay mag-kakasundo sa kabutihang ito. Hindi ako kontra sa lahat, pero may maraming mga interesado pag-aari na tayo’y lahat ay hindi mag-kakasundo ditto. At may mga panahon din, ang pag-aari ay na hindi nating mapag-kasunduan ditto o hindi sapat sa impormasyon tungkol sa pinaka-interesadong parte ng diyalogo.
Tapos sa palagay ko na ang mga problema mangyari sa relihiyosong diyalogo kung gamitin natin ang mga tradisyon ay napaka-standard ng ilan sa atin ay kumukondemna o kaya itulak natin ang tao sa ibang mga tradisiyon. At puwede rin nating buksan ang pananaw at gustong mag-sanay sa ibang mga tradisyon na hindi natin kompromisahin an gating sariling paniniwala. Tapos maraming mga panahon, tumatakbo ako sa mga studiyante na may mag-sabi sa akin na alm nyu mayroon kaming diskusyon ng ibang tao galing sa ibang pananalampatayang grupo at nag-kritisiso sa amin at gusto rin naming ikritisiso sila at mga magagaling sila sumagot sa aming mga kritisismo pero hindi naming alam kung ano an gaming gagawin natin?
Irereper kona lang ditto sa isang klaseng modelong foothball ng relihiyosong diyalogo. Para tayong mayroong dalawang mga koponan at gusto nating panoorin kung sino sa kanilang isa na makakapag-tamo ng maraming punto laban sa isat-isa. Anong gusto nating subukan sa diyalogo para nating makamit ang ibabaw ng katalasan sa napaka-importanteng mga isyu ng tao na kaniyang hinaharap sapagkat ang Diyos ay malaman. Makakakuha tayo mula sa kaisipan papaano ang tao sa ibat-ibang mga tradisyon lumalapit sa isyu na ito at ano ang konseptual na kagamitan nilang gagamitin walang silang masasabi na ayos, dahil isa ditto ay gumagamit ng konseptuwal na kagamitan ng ibat-ibang klase ng tradisyon na para kondemnahin. May oras din na, inaasahan natin kung ay isang loyalidad at naniniwala sa kaniyang sariling tradisyon, hindi siya makaka-pagsabi na ay ayos, ang katotohanan ay dapat kasinungalingan saan saan sa pagitan ng o siguro sa ibat-ibang panig puwede kompromisahin tulad ba tayong gusto bumili ng karpet o ibang bagay at negosetin muna natin at ibibigay ko ilan ang aking paniniwala kung ibibigay mo rin ilan sa inyong paniniwala at siguro tayo sa punto ng ating pag-kakasunduan. Ito ang pinaka-masamang aydeya. Ano ang dapat nating gawin ay respetohin ang pag-kakaiba sa iba at mag-hahanap sa isat-isa ng ibang landas para solbahin ang ating teyolohiko, moral at klase ng mga problema. At sa palagay ko yun ay isang pag-asa na matatgpuan ito ano ang ating inalathala ditto ay hindi reduktibo relihiyosong pluralism kung saan karamihan date nagugustuhan sa ginawa ni yumaong Shaheed Mutahhari. Pero ditto mo matatagpuan ang ibat-ibang lugar. Ang ibat-ibang klase ng programa pero kung saan pareho ang tingin sa rehiyolosong pag-kakaiba natatagpuan sa iskriptural na kilosang pag-babasa. Ang iskritural na kilosang pag-babasa ay nag-umpisa sa England ni david Ford at marami ang mga
taong-teyolohiyo. Isa rin sa kanila ay si Peter Oaks. Siya ay dating Rabbi at nag-tuturo noon sa Virginia at gumawa siya ng ibat-ibang klase mga kaugalian na hinanap natin ngayon ay maraming tao ay mga ibat-ibang klase ang mga tradisyon para magiging malapit sa kaniya-kaniyang mga iskriptural. Parati din siya umuusap tungkol sa iskriptura. Upang irespsto ang ibang hindi-reduktibong relihiyosong pluralism. Ako ay mag-sasabi lamang tungkol sa mga isyu ng relihiyosong paniniwala at kaligtasan at pang-kalahatan.
946488
Ang mga isyung katotohanan at kaligtasan ng hindi kasarilan. Ayon sa tradisyon ng kristiyanong paniniwala, mailigtas ang isa sa pamamagitan ng kaligtasan kung may paniniwala ditto at yun din ay mangangahulugan sa pag-aalam ng mga bagay na binibilang yung mga basika sa mga katotohanan ng mga kristiyano. Ang muslim din ay naniwala sa mga bagay ng basika ng mga katotohanan sa misyon ng Propeta na si mohammad (S.A.W.) na dapat alamin sapagkat upang ito’y matatagpuan ang landas ng panginoon at ng kaniyang mga batas.
Mayroon ding pundamental ng relasyon sa pagitan ng katotohanan at para maisakatuparan ang isang hangarin, sa pagitan ng teyoretika at praktikal na katuwiran. Ang praktikal na katuwiran ay ibahagi sa dalawang bahaging basika ng pag-diriwang: Pag-kilala sa mga hangarin at pag-hahanap ng landas upang makamit ang mga yun. Ang epektibong pag-sagawa ng dalawang itong mga pag-diriwang ay depende sa teyoretika na katuwiran. Kahit pa napaka-dalisay sa instrumental na katuwiran kung paano niyang makuha mula sa punto ng A-hanggang-B, mangangaylangan pa siya sa rudimentaryong teyoretika ng kaalaman ng heyometreyo.
Kung may dalwang tao mag-kaiba ang isyo ng teyoretika hinggil sa kung saan sila’y pupunta at kung ano ang mas magandang daanan para maka-punta sa kanilang pupuntahan, wala na ang prayoridad na pangangatuwiran para mag-isip na pareho silang dalawa na may banat at abotin ang kanilang mga hinahangad. Ang pag-kakaibahan na nag-angkin ng katotohanan ay kahawig sa ganitong-paraan mga inaasahang destino. Kung may dalawang tao pareho may paniniwala ito ay posibleng makak-gawa ng bagay na may pinagkatakut-takot ng mga kakahinatnan sa kabilang-buhay, pero mag-kaiba silang sa kanilang mga konsikuwensang ginagawa, umaasa sila hindi mag-kasundo sa klase ng pamumuhay na mag-dadala sa kanila kung sino magiging taong-marumal. Hindi lamang sa bawat pag-kakaiba, ganun paman, ay magbigay-pakinabang sa hidi pag-kakasunduan. Ang pag-kakaiba ng teyoretika ay bahagiin sa dalawang bahaging mga kategoriya: A-may hindi pinag-kasunduan samantala ang isang tradisyon ay maniniwala sa isag pina-totohanan. B-May nag-papahayg ng pag-hanga sa isang tradisyong katotohanan o hindi naniwala sa proposisyon na hindi maka-totohanang o kaya naman hindi maniniwala sa ibang tradisyon.
Kasama na ang halimbawa, ang isyu ng alcohol. Ang mga muslim pang-kalahatang ito ay bawal sa turo ng Kora’n at ang pag-babawal sa ay unti-unti pina-paalam. Unang-una kinakailangan ang sobrido lamang sa mga tao mag-sabi ng mga pag-samba at mamaya, ang alkoholikong inuman ay malinaw na Haram. Ang muslim din ay mapatnubay sa pag-isip ng alcohol ay hindi maganda para sa iyo, ito ay at yun ay makaka-sama sa iyo, ito ay makaka-sira ang kosekuwensa sa mundong ito at sa kabilang buhay. Marami din at hindi naman lahat, ang mga kristiyano, ang ibig sabihin, naniniwala na wala na pag-kakamali sa katam-taman na inumin at makaksama konsekuwensiya sa mundong ito at sa kabilang buhay.
Ang mga Kristiyanong Evangelista, upang sa ganon, sa harap ng kilosang pag-babawal at inuumpisahan noong 20th- ika dalawamput siglo, Kaya ang isyu ay simple ng mga muslim na hindi nila pina-niwalaan ang mga paniniwala ng mga kristiyano ay katotohanan. Gayon man, ang angkin na panginoon ay bawal mag-lamon ng alcohol dahil ang alcohol ay isa sa pina-tutunayan ng mga muslim at marami ang mga kristiyano tumanggi (sa katamtaman).
Marami din ang mga iba uma-angkin ay kadalasan ang mga muslim ay nasa katotohanan at kung saan din ang mga ibang mga kristiyano ay sumang-ayon. Halimbawa, pag-inom ng alak ay masamang epekto sa mundong ito at sa kabilang buhay. Kung minsan ang paniniwala ay nandito sa isang grupo habang ibang grupo naman ay walang opiniyon tungkol ditto o kaya ang isyu ay naka-labas sa hanay ng relihiyoso kaisipan, o wala talaga simpleng impormasyon tungkol dito. Siyempre naman, may karaniwang katotohanan na tanggap ng mga kristiyano at ng mga muslim, ganon din, Pero napaka-importanteng mga punto ng nilalaman ng sa pluralistikong posisyon kasama na ang pag-angkin ng katotohanan. Ang mga punto ng naka-lagay sa napaka-laking hamon magiging hadlang sa dalawang paraan na diyalogo: Unang-una, gagawin nila ang eksklusibong pokus ng atensiyon at pangalawa,minamaliit lang ang mga detalye.
Walang dagdag na bersyon ng relihiyosong pluralism makakapag-bigay ng daanan sa mga muslim, Mga kristiyano at iba pang mga kasali sa relihiyosong diyalogo para ipapaliwanag ang mga ibat-ibang punto, koplimentaryo at mga mapanalansang , makaka-paglaro ng kailangang-kailangan at mahalagang pakay sa relihiyosong buhay ng mga myembro ng mga ibat-ibang komyunidad sa likod ng puntong pangkaramihan ng kanilang binabahagi.
Mga skolar nag-aaral ng relihiyoso na interasado sa isyu ng relihiyosong pluralism baka makaka-pagbigay ng kosulta sa kani-kanilang mga kasama sa ibang mga departamento tungkol sa kabahagian ng mga sekta sa mga kurso ng ibang relihiyon. Kasama na, halimbawa, ang mga lohiko. Bagamat ang esensiyal ay parehong mga punto na kailangan gawing basehan sa iba pang mga kurso tulad ng mga lunas o ang mga ekonomiya, at iba pa.. hihiwalayin nila sa mga pag-kakasapi na upang karibalin ang mga ibat-ibang relihiyosong denominasyon. Sila’y mga taong-andam, mga taong-lohiko, mga taong-pormalista, mga taong-konbesiyonalista, mga taong-diyalesista, mga taong-pluralista at iba pang mga aral sa aydiya ng mga taong-lohiko. Ang mga taga-tangkilik sa aral na ito ay mag-kakaiba sa lohiko ng ibat-ibang kani-kanilang mga napag-aralan, papaano nila napag-aralan, at ano ang puwedeng resolta na natutuklasan sa larangan. Kahit pa ang lohikang mga taong- pluralista ay hindi mag-bibigay ng paalam na may katotohanan pareho sa sukat ng lahat ng mga ibat-ibang lohikong sekta at sila’y lalo rin umiwas sa diyalesismo. Ang diyalesismo ay pananaw ng sentensiya na pag-sabayin ang katotohanan at kasinungalingan sa isang bagay. At may mga taong-lohiko ay mag-dedepen ng ganitong klase pananaw din, masasabi ko rin, ang propesor ay mag-konstitut ng myembro ng mga paaralan-isip ay nasa buong pantayan ng mataas na talino, masikap, at puno ng haka at ganon din, hindi rin sila sumang-ayon sa tungkol ng pundamental prinsipyong rasiyonalidad, tungkol sa lohiko.
Bukod doon sa kani-kanilang mga pag-kakaiba tungkol sa mga prinsipyo ng lohiko, lohikong katotohanan at rasiyonalidad, ang mga taon-lohiko sa ibat-ibang paaralan ng kaisipan ay pang-kalahatang irespeto patungo sa iba at ganon din, hindi nila ikonsidera ang mga lumalaban sa paniniwalang bagay na hindi rasiyonal. Ang pinaka-importanteng parte, ang taga-pagsunod ng ibat-ibang pananaw ng lohiko umangkin na ang relasiyon ng lohikong kosikuwense ay tama sa nilarawan lamang ng kanilang mga pananaw. Ang pananaw ng karibal ay binibilang na hindi totoo. Ang hindi pag-kaunawaan dalian saliksik. Ang mga taga-pangkilik ng mag-bibigay ng pananaw ng umato para suportahan ang kanilang pananaw tulad ng mga problema na nasosolba sa kanilang mga pananaw pero pumuwesto sa libingan ng mahirap na mga karibal. Kung maharap ang ganitong klaseng mga hirap, ang karibal ng taga-pagsunod na pananaw ay motibidad para iunlad ang kanilang pananaw kundi mabangga ang pag-subok. May mga oras din na ang pananaw ay humaharap sa paulit-ulit na mga pag-subok hanggang sa hindi masosolba kailanman. Ito ay mag-bibigay daan sa kapabayaan ng pananaw sa kaso ng pag-papabaya ng pisikolohismo sa lohikong panahon ng 20-ika dalawamput siglo.
May mga panahon ng ka-aghamang rebolusyon makakapag-pukaw kung ang taong-depensa ng pananaw matagpuan kanilang mga katawan paulit-ulit pupunta sa dulo ng kamatayan. Normal lang talaga, ganon pa man, ang mga hindi pag-kakasundo ay prduktibo sa mahalagang pag-saliksik sa karibal ng mga proyekto. Ang punto nitong anolohiya ay hindi mag-mumungkahi sa toyolohiyo na ma modelo ang kanilang mga pananaw sa mga taong-lohiko. Bagamat, na ano man ang mga kongklusiyon na dapat iguhit sa kinabukasan ng relihiyosong pag-kakaiba na ibabahagi sa pag-kakaiba sa lohikang mga paaralan o kaya sa mga taong-teyorohiyo ng ano man bigay na kurso ay dapat iaplly na mag-kasabay. Kung hindi tayo tukso mag-isip na ang mapag-pumilit sa hindi pag-kasunduan sa ibat-ibang mga paaralang lohiko mag-papakita na pareho silang tama, hindi na kailangan pag-agawan pa itong konklusiyon sa relihiyon kundi kung ang kaugnay na pag-kakaiba sa dalawang kaso ay puwede ilabas kung bakit ang konklusiyon na sumunod sa relihiyon pero hindi yun lohiko. Ano ang mga motibidad elitiko parehong pluralism, yun na, ang pananaw na relihiyosong katotohanan bahagiin higit-at-kumulang pareho sa ibat-ibang relihiyosong mga denominasyon hindi pag-kikilala ng relihiyosong katotohanan dagdag pa sa pag-katuklas ditto ay parehong pag-babahagi sa mga denominasyon pero ang hina-hangad iwasan ang relihiyosong stigmatismo.
Baka hindi ang pag-uusig ng ibang-taong lalatikusin unting-unti sa basehan ng kanilang pinag-tangkaang mali ang paniniwala sa basehan ng kanilang destinasyon sa kabilang buhay? Ito ay hindi nating magugustuhan. Ibig-sabihin hindi ito mabuti para iwasan ang persekusyon na gawin nating basikang prinsipyo ng maykabihasnang pag-papahayag tungkol sa mga relihiyon, na pareho silang lahat may doses ng katotohanan? Kung ganon, walang presyo mas mataas mag-bayad para angatin ang ang relihiyosong persekusyon. Talagang totoo, mayroon dapat ang mabuting landas. Kung, hindi na kasali kung anoman ang kapangit ng departamentong mga politico puwede makakakuha. Ang mga tao-lohiko ay malalampastanganin sa isat-isa, bagamat kaniya-kaniyang mga paaralan ay umaangkin ng katotohanan ng kani-kanilang mga pananaw sa eksklusyon ng ibat-ibang respeto sa pag-aangkin tungkol kung saan hindi mag-kasundo, ang dahilan para ma-sosyolohika, yun pala ay parehong totoo sa pamamahagi sa relihiyosong mga denominsyon pero hindi pareho ang pag-bahgi sa paaralan ng mga lohiko.
Ang iniimahen na posiblemg mundo kung saan ang taong-lohiko na puwede ipangkalahatan laki sa sumusunod nang ordinaryong tao umaaten ng kada linggo mga panayam sa popularsang lohiko kung saan ang taong-andam tumutug-tog sa konstraktibistang mga prinsipyo sa kanilang mga makikinig mga pinuno habang mg autos ng mga iba na gumaga ng kahalayan sa duda tungkol sa angsyom ng pag-pili. Kung tutuusin ang ibang mga taon-lohiko gagamiti ang loyalidad ng kanilang sumusunod para angatin ang mobsa na sumalangsang sa mga taong-lohiko at ng kanilang mga kasapi lumalayas ng bayan. Maiimahen natin na mga pang-yayari na yun para lamang kumalma ang init ng mga ulo, ang taong-lohiko baka lumalabas umatupag kung ano ang tinatawag na Kantiang lohikang pluralism, ayon sa alin relasyon ng lohhikong konsikuwense ay inepable pero mag-mamanipesto siya sa ibat-iba kahit pa kontradiktang mga paraan sa dami ng mga sistema ng mga tao sumasalungat klasikal para-konsistensiya at iba pang mga lohiko.
Sumasaksi ako na maroon maliit na dahilan sa pag-isip na imaginaryang Kantiang pluralista o mga taong-lumilipan ay tama tungkol sa lohiko na mayroong pag-iisip nang mga pananaw ni Jhon Hick o tradisiyonalista sa linya ni Rene Guinon tama tungkol sa relihiyon at nang mga motibidad na pag-tatanggap ng pluralismo ay hindi metapisikong mga pananaw ginagamit sa pag-tulong ng isang belso o iba sapagkat walang tinatanggihan ditto may pang-aakit pero ang moral at sosyal na mga pamantayan ayon sa ilan mga relihiyosong stigmatismo ay kinokondem.
Karamihan ang mga skolar hindi sumasangayon, wala naman masama sa mag-isip ng teyorya na isang umuunlad ay tama at ng karibal mga teyorya na nabuo ng mga kaibigan ay mali. Pero kung gagawin , wala naman kondenasyon. Syempre ang karibal na mga teyorya pangkalahatan sumasangayon sa maraming importanteng mga punto at hindi mag-kasundo sa krusyal nap unto, pero ang respetong pinapakita sa mga kasama gumagawa ng karibal na hindi bagay sa bahagi ng mga opinion.
Kung sinoman ang hindi sumasangayon sa pilosopikong mga prinsipyo sa alin man ang taga-salungat ng mga lohiko binabase pa rin sa pag-pahalaga sa elegance ng mga sistemang pag-uunlad sa basehan na yun. Umaasa ako ay ganon din, kahit sino pa may pag-kakaibang relihiyosong mga karapat-dapat, mag-papakitang propesiyonal na respeto sa isang at ibang teyolohikang mga posisyon habang hindi mapag-kasunduan.
Ang heneral na perspektibo ay sinusubukan ko iadbokada sa papel na ito na babasahin ko ngayon para sa inyo at ng mga seriye ng ibang mga papeles ay ititigil natin para ma-enkuwentro ang diyalogo palagi mag-hahanap ng bagay na tayo lahat ay mag-kakasundo. Mag-hahanap ng bagay na tayo’y lahat ay mag-kakasundo sa kabutihang ito. Hindi ako kontra sa lahat, pero may maraming mga interesado pag-aari na tayo’y lahat ay hindi mag-kakasundo ditto. At may mga panahon din, ang pag-aari ay na hindi nating mapag-kasunduan ditto o hindi sapat sa impormasyon tungkol sa pinaka-interesadong parte ng diyalogo.
Tapos sa palagay ko na ang mga problema mangyari sa relihiyosong diyalogo kung gamitin natin ang mga tradisyon ay napaka-standard ng ilan sa atin ay kumukondemna o kaya itulak natin ang tao sa ibang mga tradisiyon. At puwede rin nating buksan ang pananaw at gustong mag-sanay sa ibang mga tradisyon na hindi natin kompromisahin an gating sariling paniniwala. Tapos maraming mga panahon, tumatakbo ako sa mga studiyante na may mag-sabi sa akin na alm nyu mayroon kaming diskusyon ng ibang tao galing sa ibang pananalampatayang grupo at nag-kritisiso sa amin at gusto rin naming ikritisiso sila at mga magagaling sila sumagot sa aming mga kritisismo pero hindi naming alam kung ano an gaming gagawin natin?
Irereper kona lang ditto sa isang klaseng modelong foothball ng relihiyosong diyalogo. Para tayong mayroong dalawang mga koponan at gusto nating panoorin kung sino sa kanilang isa na makakapag-tamo ng maraming punto laban sa isat-isa. Anong gusto nating subukan sa diyalogo para nating makamit ang ibabaw ng katalasan sa napaka-importanteng mga isyu ng tao na kaniyang hinaharap sapagkat ang Diyos ay malaman. Makakakuha tayo mula sa kaisipan papaano ang tao sa ibat-ibang mga tradisyon lumalapit sa isyu na ito at ano ang konseptual na kagamitan nilang gagamitin walang silang masasabi na ayos, dahil isa ditto ay gumagamit ng konseptuwal na kagamitan ng ibat-ibang klase ng tradisyon na para kondemnahin. May oras din na, inaasahan natin kung ay isang loyalidad at naniniwala sa kaniyang sariling tradisyon, hindi siya makaka-pagsabi na ay ayos, ang katotohanan ay dapat kasinungalingan saan saan sa pagitan ng o siguro sa ibat-ibang panig puwede kompromisahin tulad ba tayong gusto bumili ng karpet o ibang bagay at negosetin muna natin at ibibigay ko ilan ang aking paniniwala kung ibibigay mo rin ilan sa inyong paniniwala at siguro tayo sa punto ng ating pag-kakasunduan. Ito ang pinaka-masamang aydeya. Ano ang dapat nating gawin ay respetohin ang pag-kakaiba sa iba at mag-hahanap sa isat-isa ng ibang landas para solbahin ang ating teyolohiko, moral at klase ng mga problema. At sa palagay ko yun ay isang pag-asa na matatgpuan ito ano ang ating inalathala ditto ay hindi reduktibo relihiyosong pluralism kung saan karamihan date nagugustuhan sa ginawa ni yumaong Shaheed Mutahhari. Pero ditto mo matatagpuan ang ibat-ibang lugar. Ang ibat-ibang klase ng programa pero kung saan pareho ang tingin sa rehiyolosong pag-kakaiba natatagpuan sa iskriptural na kilosang pag-babasa. Ang iskritural na kilosang pag-babasa ay nag-umpisa sa England ni david Ford at marami ang mga
taong-teyolohiyo. Isa rin sa kanila ay si Peter Oaks. Siya ay dating Rabbi at nag-tuturo noon sa Virginia at gumawa siya ng ibat-ibang klase mga kaugalian na hinanap natin ngayon ay maraming tao ay mga ibat-ibang klase ang mga tradisyon para magiging malapit sa kaniya-kaniyang mga iskriptural. Parati din siya umuusap tungkol sa iskriptura. Upang irespsto ang ibang hindi-reduktibong relihiyosong pluralism. Ako ay mag-sasabi lamang tungkol sa mga isyu ng relihiyosong paniniwala at kaligtasan at pang-kalahatan.
946488
